Omar Mwannes YAGHI (arabe عمر مُؤنس ياغي, naskita la 9-an de februaro 1965, enAmano,Jordanio) estas uson-palestina-jordaniakemiisto kaj profesoro ĉe laUniversitato de Kalifornioen Berkelio. En 2025, li ricevis laNobel-premion pri kemio, kune kunSusumu Kitagawa kajRichard Robson, pro la disvolviĝo de metal-organikaj kadroj.[1]
Li estas nuntempe la James kaj Neeltje Tretter Profesoro pri Kemio ĉe laUniversitato de Kalifornioen Berkelio. Li estas ankaŭ asociita sciencisto ĉe laLawrence Berkeley Nacia Laboratorio, fonddirektoro de la Berkeley Tutmonda Scienca Instituto, kaj membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj kaj la germanaAkademio de Natursciencoj Leopoldina. En januaro 2025, li fariĝis la sepa prezidanto de laMonda Kultura Konsilio, internacia organizaĵo kiu antaŭenigas sciencajn kaj kulturajn progresojn.
Yaghi devenas depalestina rifuĝinta familio. Li kreskis en granda familio kun limigita aliro al akvo kaj senelektro. En la aĝo de 15 jaroj, li translokiĝis alUsono. Li studis ĉe la Universitato de Albany, la Ŝtata Universitato de Novjorko, kie li ricevis sian bakalaŭran diplomon en 1984. En 1990, Yaghi ricevis siandoktorecon de laUniversitato de Ilinojso. Li poste pasigis tri jarojn kiel NSF-ulo ĉeHarvard. Post tio, li estis ĉe laŜtata Universitato de Arizono antaŭ ol aliĝi al laUniversitato de Miĉigano kielRobert W. Parry Collegiate Professor en 1999. De januaro 2006 ĝis 2012, li estis profesoro ĉe laUniversitato de Kalifornioen Los-Anĝeleso.
Yaghi esploras Metal-Organikajn Kadrojn kaj aliajn kadrojn, kiuj povas stokihidrogenon aŭkarbondioksidon kaj liberigi ĝin kiam necese.
En 2007, li ricevis la Premion AAAS Newcomb Cleveland pro la plej bona scienca verko kaj pro esceptaj kontribuoj al scienco. Ankaŭ en 2007, li ricevis la Medalon de la Materials Research Society. En 2010, li ricevis la Centjaran Premion de laReĝa Societo de Kemio. En 2015, li ricevis laPremionReĝo Fajsal pri Scienco, kaj en 2017, li ricevis la MondanPremion Albert Einstein pri Scienco kaj la Premion Frontiers of Knowledge de la BBVA Foundation. En 2018, li ricevis la Premion Wolf pri Kemio, kaj en 2019, li ricevis la Premion Gregori Aminoff. Ankaŭ en 2019, Yaghi estis elektita al laNacia Akademio de Sciencoj, kaj en 2022 al laUsona Akademio de Artoj kaj Sciencoj.[2] En 2020, li ricevis la Medalon August Wilhelm von Hofmann. En 2022, Omar Yaghi estis elektita al la germanaNacia Akademio de Sciencoj Leopoldina kiel membro de la sekcio pri kemio.[3] En 2023, li ricevis la Medalon Wilhelm Exner. En 2024, li ricevis la Premion Tang en la kategorio deDaŭripova Evoluigo kaj ankaŭ en 2024, laPremion Balzan pro siaj kontribuoj al "Nanoporaj Materialoj por Mediaj Aplikoj".
En januaro 2025, li fariĝis la sepa prezidanto de laMonda Kultura Konsilio, internacia organizo, kiu antaŭenigas kulturan kaj sciencan progreson.[4]
En 2025, Yaghi ricevis la Premion Von Hippel. Kune kun Susumu Kitagawa kaj Richard Robson, li ricevis la Nobel-premion pri kemio en 2025 pro la evoluigo de metal-organikaj kadroj.
.jpg)
