Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Saltu al enhavo
Vikipedio
Serĉi

Okcidenta Saharo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Okcidenta Saharo
Flago
 
Estas
pridisputata teritorio,Listo de Ne-Sin-Regantaj Landoj,okupita teritorio[+]

LandojAraba Demokratia Sahara Respubliko,Maroko

Supermara alteco237 m[+]
ĈefurboAjuno
- koordinatoj25° 0′ 0″ N,13° 0′ 0″ U(mapo)25-13Koordinatoj:25° 0′ 0″ N,13° 0′ 0″ U(mapo)
Plej malalta punktoSebkha Tah[+]
Akvokolektejo266 000km² (26 600 000ha)[+]
Areo266 000km² (26 600 000ha)[+]

Loĝantaro612 000[+](2021)
Denseco2,3 loĝ./km²[+][+]
HorzonoUTC±00:00,UTC+01:00,Afriko/Ajuno[+]

Okcidenta Saharo (Tero)
Okcidenta Saharo (Tero)

Okcidenta Saharo (Okcidenta Saharo)
Okcidenta Saharo (Okcidenta Saharo)
DEC

Map
Okcidenta Saharo
Vikimedia Komunejo:  Western Sahara[+]
vdr
Sistemo de la Maroka muro en Okcidenta Saharo (teritorio ekster ĝi estas flava)
flago de Okcidenta Saharo

Okcidenta Saharo (EH enISO 3166) estas dezerta regiono de nordokcidentaAfriko, apudAtlantika Oceano. Ĝia oficiala statuso estas diskutata: dum multaj konsideras ĝin sendependaŝtato, kielAraba Demokratia Sahara Respubliko, aliaj agnoskas ĝin parto deMaroko.

Oni kalkulas ke la nuna loĝantaro de Okcidenta Saharo estas267 405 homoj (saharanoj). La ĉefa lingvo estasdialekto de laaraba nomatahasanija; ankaŭ la kolonia lingvo, lahispana estas parolata; la lingvo de la administrado estas la oficialaaraba, kun uzo de la franca.

La ĉefurbo estasAjuno. Aliaj urboj:Daĥlo.

Historio

[redakti |redakti fonton]
Mapo de Okcidenta Saharo
Mapo de Okcidenta Saharo

Maroko praktike aneksis la nordajn du trionojn de Okcidenta Saharo (antaŭeHispana Saharo) en1976 (la invado komenciĝis per ŝtate kontrolata marŝo de multaj senarmiluloj, nomata laVerda marŝo), kaj la ceteron de la teritorio en1979, post la retiriĝo deMaŭritanio. Gerila milito fare de laFronto Polisario (Popola Fronto por la Liberigo deSaguía el Hamra kajRío de Oro) kontestanta la suverenon deRabat finiĝis en1991 per pafado-ĉeso. Por forteni la gerilanojn ekster de la okupata regiono, Maroko dum pluraj jaroj konstruis en la dezerto laMarokan muron, kiu ĉe 2.720 kilometroj dividis la du grupojn, sed samtempe ankaŭ apartigis membrojn de multaj saharanaj familioj. Saharaj rifuĝintoj apogantaj Polisarion devas loĝi endezertaj tendumejoj enAlĝerio, kie ili formis ŝtaton kun la nomoAraba Demokratia Sahara Respubliko, agnoskita deOAU kajAfrika Unio.ADSR-anoj dependas deinternacia helpo por nutrado. Referendumo pri la fina statuso estas ripetade prokrastita.

La dezerteco fokusas ekonomion jefosfatominado enBukraa kaj fiŝkaptado.

Kronologio[1]

[redakti |redakti fonton]
  • 1976, Hispanio abandonis la teritorion de Okcidenta Saharo; sekve, kaj Maroko, kaj Maŭritanio anoncis sian suverenecon super ĝi, dum la sahara partioFronto Polisario malakceptis ambaŭ pretendojn. Maroko invadis la teritorion de la nordo kaj bombardis la lokan loĝantaron dum ties fuĝo al translimaj teritorioj enAlĝerio. Komenciĝis milito inter Maroko kaj Fronto Polisario.
  • 1979, Maŭritanio post anekso de eta havena parto rezignas pri la resto; Maroko okupis ĝin.
  • 1988, Maroko kaj Polisario akceptas militpaŭzon fare deUnuiĝintaj Nacioj.
  • 1991, Unuiĝintaj Nacioj klopodas organizi referendumon.
  • 1992, ne okazas planita referendumo.
  • 1994, UN klopodas fari censon por posta referendumo.
  • 1999, Maroko kaj Polisario akceptas novan censoprocezon.
  • 2001, Plano Baker 1 planas integriĝon en Maroko kun aŭtonomio, Polisario malakceptas.
  • 2003, Plano Baker 2 planas referendumon por memdetermino, Maroko malakceptas.
  • 2010, Finas la periodon de negocado de Unuiĝintaj Nacioj (Minurso).
9-a de novembro
  • La polico deMaroko faras multajn arestojn enAjuno (Okcidenta Saharo) post starigo de protesta kampadejo fare de miloj da saharanoj kiuj petis plibonigon de ekonomia situacio, detruo de la kampadejo fare de la maroka polico (9 al 12 mortintoj) kaj sekvaj surstrataj protestoj en Ajuno. Dume sekvas ĉeUnuiĝintaj Nacioj negocado inter la reprezentantoj de la okupanta lando Maroko kaj la sendependismaj saharanoj. Laŭ lasta tendenco ankaŭ civilaj marokanoj enmigrintaj al Saharo atakis saharanojn, helpis la marokan policon kaj detruis posedaĵojn de saharanoj.[2]
15-a de novembro
  • Laŭ hispanaj spionoj enOkcidenta Saharo, la maroka polico arestis inter 400 kaj 800 saharanoj, el kiuj multaj estas torturataj. Aliaj aktivuloj kaŝiĝas aŭ fuĝas, inkluzive internaciajn apogantojn kaj ĵurnalistojn, kiuj krome ne rajtas eniri en la landon. La maroka polico montris filmetojn montrantajn saharanan perfortadon.[3]

Loĝantaro

[redakti |redakti fonton]

LaOkcidentsaharanoj,SaharanojSaharaŭoj (arabe صحراويون ṣaḥrāwīyūn; berbere: ⵉⵙⴻⵃⵔⴰⵡⵉⵢⴻⵏ Iseḥrawiyen; marokarabe: صحراوة Ṣeḥrawa; hispaneSaharaui) estas la popolo kiu loĝas kaj loĝis en la okcidenta parto de Saharo kio inkludas teritoriojn de Okcidenta Saharo (postulita de la Polisario kaj ĉefe kontrolita de Maroko), aliaj partoj de suda Maroko ne postulitaj de Polisario, plej el Maŭritanio, kaj plej sudokcidento de Alĝerio.

Vidu ankaŭ

[redakti |redakti fonton]

Notoj

[redakti |redakti fonton]
  1. "Apoyo a un referéndum en el Sáhara" (Apogo al referendumo en Saharo),El Mundo,16an de decembro de2009, paĝo 4.
  2. artikolo de hispana ĵurnaloPúblico
  3. El CNI constata que hay entre 400 y 800 saharauis detenidos, konsultita la16an de novembro de 2010

Eksteraj ligiloj

[redakti |redakti fonton]
v  d  r
Afrika Unio
Bibliotekoj
Elŝutita el "https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Okcidenta_Saharo&oldid=8652265"
Kategorioj:
Kaŝitaj kategorioj:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp