Ulysses, Egoist Press, 1922Desegno de Joyce (kun okulkaŝilo) fare deDjuna Barnes el 1922, la jaro kiam Joyce ekis la 17jaran taskon verkiFinnegans Wake
Joyce estas plej konata proUliso (1922), grava verko en kiu la epizodoj de laOdiseado deHomero estas similigitaj en aro de kontrastado de literaturaj stiloj, eble plej elstaraj inter tiuj lakonsciflua tekniko, kiun li perfektigis. Aliaj gravaj verkoj estas la novelkolektoDubliners (1914) kaj la romanojA Portrait of the Artist as a Young Man (1916) kajFinnegans Wake (1939). Lia kompleta verko inkludas ankaŭ tri librojn depoezio, teatraĵoj, porokazanĵurnalismon kaj liajn publikigitajn leterojn.
Joyce estis naskita en mezklasa familio enDublino, kie li elstaris kiel studento je la jezuitlernejoj Clongowes kaj Belvedere, poste je laUniversitata Kolegio de Dublino. En la komenco de siaj dudekaj jaroj li elmigris permanente al kontinentaEŭropo, kaj loĝis enTriesto,Parizo kajZuriko. Kvankam la plej granda parto de lia plenkreskula vivo estis foruzita eksterlande, la fikcia universo de Joyce ne etendas longen preter Dublino, kaj estas loĝata plejparte fare deroluloj kiuj proksime similas familianojn, malamikojn kaj amikojn de lia tempo tie;Uliso aparte estas metita kun precizeco sur la stratojn kaj aleojn de la grandurbo. Baldaŭ post la publikigo deUliso li pliklarigis tiun okupitecon dirante, "Por mi, mi ĉiam skribas koncerne Dublinon, ĉar se mi povas veni al la koro de Dublino mi povas veni al la koro de ĉiuj mondurboj. En tio partikulara estas enhavita la universalaĵo."[2]
James Augustine Aloysius Joyce estis naskita la2an de februaro1882 deJohn Stanislaus Joyce kaj Mary Jane "May" Murray en la Dublina antaŭurboRathgar. Li estis baptita en la proksima preĝejo de Sankta Jozefo enTerenure la 5an de februaro fare de Rev. Johano O'Mulloy. Liaj baptopatroj estis Philip kaj Ellen McCann. Li estis la plej aĝa de dek pluvivaj infanoj; du el liaj gefratoj mortis protifo. La familio de lia patro, origine deFermoy enCork, estis posedanta malgrandan laborejon prisalo kajkalko. Kaj la patro kaj la patroflanka avo de Joyce edziĝis en riĉaj familioj, kvankam la laŭdira prapatro de la familio, Seán Mór Seoighe (1680) estismasonisto elConnemara.[3] En 1887, lia patro estis nomumita impostkolektisto (t.e., kolektanto de lokaj domimpostoj) fare de Dublina Korporacio; la familio sekve translokiĝis al la moda apuda urbetoBray 12 mejlojn (19 km) de Dublino. Ĉirkaŭ tiu tempo Joyce estis atakita dehundo, kio generis en li dumvivanhundofobion. Li suferis ankaŭ protondrofobio, ĉar tro superstiĉa onklino priskribis fulmotondrojn al li kiel signon de la kolerego de dio.[4]
En 1891 Joyce verkispoemon pri la morto deCharles Stewart Parnell. Lia patro koleriĝis pri la traktado de Parnell fare de lakatolika eklezio kaj ĉe la rezulta malsukceso certigi aŭtonomecon por Irlando. La pli aĝa Joyce printis la poemon kaj eĉ sendis ĝin parte al laVatikana Biblioteko. En novembro de tiu sama jaro, John Joyce eniris enStubbs Gazette (publikigisto debankrotoj) kaj suspendiĝis de laborposteno. En 1893, John Joyce estis forsendita kun pensio, komencante la glitadon de la familio en malriĉecon kaŭzitan plejparte de la drinkado kaj ĝenerala financa misadministrado fare de John.[5]
Joyce sesjaraĝa, 1888.
Joyce ekedukiĝis ĉe lernejo Clongowes Wood, nome deJezuitoj ĉeClane,Graflando Kildare, en 1888 sed devis lasi ĝin en 1892, kiam lia patro ne plu povis pagi la koston. Joyce tiam studis hejme kaj mallonge ĉe alia religia ordeno nome Kongregacio de Kristanaj Fratoj, nome lernejo O'Connell ĉe strato North Richmond, Dublino, antaŭ ricevi lokon ĉe la Jezuita Dublina lernejo,Belvedere College, en 1893. En 1895, Joyce, tiam 13-jaraĝa, estis elektita por aliĝi al la Maria Kongregacio fare de siaj samlernejanoj ĉe Belvedere.[6] La filozofio deTomaso de Akvino pluhavis fortan influon sur li por plej el lia vivo.[7]
Li finis jezuitan lernejon, sed en aĝo de 16 jaroj li forpuŝis la kredon. Poste li studis en Dublinofilologion kajfilozofion. Joyce eniris en la ĵus kreitaUniversitata Kolegio de Dublino (University College Dublin, UCD) en 1898, kie studis anglan, francan, kaj italan lingvojn. Li iĝis aktiva ankaŭ en teatraj kaj literaturaj etosoj de la urbo. En 1900 aperis lia laŭda revizio de la verko deHenrik IbsenWhen We Dead Awaken kiel ĝi estis publikigita enFortnightly Review; ĝi estis lia unua publikaĵo kaj, lerninte bazannorvegan por sendi entuziasman leteron al Ibsen, li ricevis dankoleteron el la dramaturgo. Joyce verkis nombrajn aliajn artikolojn kaj almenaŭ du teatraĵojn (ekde tiam perditajn) dum tiu periodo. Multaj el la amikoj kiujn li faris ĉe la Universitata Kolegio de Dublino aperis poste kielroluloj en la verkoj de Joyce. Liaj plej proksimaj kolegoj estis elstaraj figuroj de tiu generacio, ĉefe,Thomas Kettle,Francis Sheehy-Skeffington kajOliver St. John Gogarty. Joyce estis unuafoje prezentita al la irlanda publiko fare deArthur Griffith en sia gazeto,The United Irishman, en novembro 1901. Joyce estis verkinta artikolon pri la Irlanda Literatura Teatro kaj la gazeto de lia kolego malakceptis presi ĝin. Joyce presis kaj distribuis ĝin surloke. Griffith mem verkis noton malakceptante, ke oni fariscenzuron al la studento James Joyce.[8][9] En 1901, la Nacia Censo de Irlando listigis James Joyce (19) kiel angla- kajirland-parolanta studento loĝanta kun siaj patrino kaj patro, ses fratinoj kaj tri fratoj ĉe Royal Terrace,Clontarf (Dublino).[10]
Busto de Joyce en la Parko Sankta Stefano, Dublino.
Gradiĝinte el UCD en 1902, Joyce iris alParizo studimedicinon, sed li tuj abandonis tiun celon post trovi la teknikan literaturon en franca tro malfacila. Li restis tie kelkajn monatojn, petante financadon al sia familio, kion ĝi malfacile povis fari dum li dediĉis sin al legado en la Biblioteko Sankta Ĝenoveva. Kiam lia patrino ricevis diagnozon dekancero, lia patro sendis al li tian telegramon, "NOTHER [tiele] DYING COME HOME FATHER" (patrino mortiĝas, revenu hejmen, patro).[11] Joyce revenis al Irlando. Timante pro la malpieco de sia filo, lia patrino klopodis malsukcese, ke Joyce faru konfeson kaj komunion. Ŝi fine eniris enkomato kaj mortiĝis la 13an de aŭgusto, dum James kajStanislaus malakceptis surgenuiĝi kun la aliaj membroj de la familio por preĝi ĉelite.[12] Post ŝia morto, li pludrinkis, kaj la vivkondiĉoj hejme malbonegiĝis. Li apenaŭ vivtenis sin porvivaĵon recenzante librojn, instruante kaj kantante - li estis bonkvalitatenoro, kaj gajnis la bronzan medalon en la festivalo de 1904 nomeFeis Ceoil.[13]
La7an de januaro1904 li provis publikigiA Portrait of the Artist (Portreto de la artisto), eseo-rakonto traktantaestetikon, nur por havi ĝin malaprobite de la liberpensula revuoDana. Li decidis, dum sia dudek-dua naskiĝtago, revizii la rakonton en romanon kiun li nomigisStephen Hero. Ĝi estis fikcia interpreto de la junaĝo de Joyce, sed li poste kreskis seniluziigita kun ĝia direkto kaj prirezignis tiun laboron. Ĝi neniam estis publikigita en tiu formo, sed jarojn poste, enTriesto, Joyce tute reverkis ĝin kielA Portrait of the Artist as a Young Man. La nefinitaStephen Hero estis publikigita post sia morto.[14]
La saman jaron li renkontisNora Barnacle, nome junan virinon de Galway City kiu laboris kiel ĉambristino. La16an de junio1904, ili unuafoje rendevuis, kio rezultis en okazaĵo, kiu estus festita disponigante la daton por la agado deUliso.
Joyce restis en Dublino por iom da tempo plie, drinkante multe. Post unu el tiuj drinkadekscesoj, li eniris en batalon pri miskompreno kun viro en la parkoSt Stephen's Green[15]; li estis zorgita fare de negrava konato de lia patro, nome Alfred H. Hunter, kiu alportis lin en sian hejmon por zorgeti liajn vundojn.[16] Hunter estis onidirejudo kaj havis malfidelan edzinon, kaj funkcius kiel unu el la modeloj porLeopold Bloom, laprotagonisto deUliso.[17] Li miksis tion kun medicina studentoOliver St. John Gogarty, kiu formis la bazon por larolulo Buck Mulligan enUliso. Post restado en Martello-turo en Sandycove de Gogarty por ses noktoj, li foriris en la mezo de la nokto post kverelo kiu implikis alian studenton kun kiu li vivis, nome Samuel Chenevix Trench (Haines enUliso), kaj pafadon perpistolo rekte super la lito de Joyce.[18] Li piediris la tutan vojon reen al Dublino por resti kun parencoj por la nokto, kaj sendis amikon al la turo la venontan tagon por paki sian havaĵon. Baldaŭ poste li forkuris al la Kontinento kun Nora.
Joyce kaj Nora iris en memelektitanekzilon, moviĝante unue alZuriko enSvislando, kie li supozeble akiris postenon por instrui laanglan ĉe la Berlitz Lingvolernejo pere de agento en Anglio. Okazis ke la angla agento estis fraŭdita, sed la direktoro de la lernejo ĉiukaze plusendis lin alTriesto, kio estis tiam parto deAŭstrio-Hungario ĝis laUnua Mondmilito (hodiaŭ parto deItalio). Denove li trovis, ke ekzistas neniu posteno por li, sed kun la helpo de Almidano Artifoni, direktoro de la Triesta Berlitz-lernejo, li finfine certigis instrupostenon enPula, tiam ankaŭ parto de Aŭstrio-Hungario (hodiaŭ parto deKroatio). Li restis tie, instruante la anglan plejparte al aŭstr-hungaraj mararmeaj oficiroj postenigitaj en la Pula bazo, de oktobro 1904 ĝis marto 1905, kiam la aŭstroj - oni malkovris spionadan rondon en la grandurbo - forpelis ĉiujn eksterlandanojn. Kun la helpo de Artifoni, li moviĝis reen al Triesto kaj komencis instruadi la anglan tie. Li restis en Triesto por la plej multaj el la venontaj dek jaroj.[19]
Poste tiun jaron Nora naskis ilian unuan filon, Georgo'n. Joyce tiam sukcesis konvinki sian fraton,Stanislaus, en aliĝado al li en Triesto, kaj sekurigis al li postenon instruantan en la lernejo. La ŝajnaj kialoj de Joyce estis deziro al la kompano de Stanislaus kaj la espero de ofertado al li de pli interesa vivo ol tiu de lia simpla oficejdeĵora tasko en Dublino. En vero, tamen, Joyce esperis pliigi la magran enspezon de lia familio kun la gajno de lia frato.[20] Stanislaus kaj Joyce malbonigis rilatojn dum la tempo kiun ili vivis kune en Triesto, kun la plej multaj argumentoj koncentriĝe pri la drinkadkutimoj kaj banalado de Joyce kun mono.[21]
Pro la konstanta migremo de la fruaj jaroj de Joyce, li iĝis seniluziigita kun vivo en Triesto kaj movis alRomo komence de 1906, certiginte dungadon enbanko. Li intense malŝatis Romon, kaj movis reen al Triesto komence de 1907. Lia filino Lucia estis naskita en la somero da la sama jaro.[22]
Joyce revenis al Dublino meze de 1909 kun Georgo, por viziti sian patron kaj labori por publikigiDubliners. Li vizitis la familion de Nora en Galway, renkontante ilin por la unua fojo (sukcesa vizito, almenaŭ). Prepariĝante por reveni al Triesto li decidis preni unu el siaj fratinoj, Eva, por helpi al Nora prizorgi la hejmon. Li pasigis nur unu monaton en Triesto antaŭ reveni al Dublino, tiufoje kiel reprezentanto de kelkaj kinejposedantoj kaj komercistoj de Triesto. Kun ilia subteno, li lanĉis la unuankinejon de Irlando, nome laVolta Kinejo, kiu estis bone ricevita, sed iĝis tute malsama post kiam Joyce foriris. Li revenis al Triesto en januaro 1910 akompanata de alia fratino, nome Eileen.[23] Eva iĝis trehejmsopira por Dublino kaj revenis tien kelkajn jarojn poste, sed Eileen pasigis la ceteron de sia vivo sur la kontinento, poste geedziĝante ĉeĥan bankkasiston Frantisek Schaurek.[24]
Joyce revenis al Dublino denove por nelonge meze de 1912 dum sia jar-longa batalado kun sia Dublina eldonisto, George Roberts, pri la publikigo deDublinanoj. Lia ekskurseto denove estis vana, kaj je sia reveno li verkis la poemon "Gaso de Brulilo" kiel insultado kontraŭ Roberts. Post tiu ekskurseto, li neniam denove venis pli proksimen al Dublino ol elLondono, malgraŭ multaj pledoj de sia patro kaj invitoj de kolega irlanda verkistoWilliam Butler Yeats.
Unu el liaj studentoj en Triesto estisEttore Schmitz, pli bone konata per la pseŭdonimoItalo Svevo. Ili renkontis en 1907 kaj iĝis daŭraj amikoj kaj reciprokaj kritikistoj. Schmitz estis katoliko de juda origino kaj iĝis primara modelo porLeopold Bloom; la plej multaj el la detaloj pri lajudismo enUliso venis de la respondoj de Schmitz al demandoj de Joyce.[25] Vivante en Triesto, Joyce unue suferis pro okulproblemoj kiuj finfine postulis ĉirkaŭ dekduo da kirurgiaj operacioj.[26]
Joyce elkovis kelkajn mongajnoskemojn dum tiu periodo, inkluzive de provo iĝi kinejmagnato en Dublino. Li ofte ankaŭ diskutis, sed finfine prirezignis planon importi irlandajn tvidojn (teksaĵojn) al Triesto. Korespondado rilatiganta al tiu projekto kun la irlandaj lanfabrikoj estas elmontrita en la fenestroj de ilia regiono sur la Kajo Aston en Dublino. Lia kapablo ĉe pruntado de mono savis lin de senhaveco. Ĉiu enspezo kiun li havis venis parte de sia posteno en la Berlitz-lernejo kaj parte de privata instruado al studentoj.
La nomitaJames-Joyce-Kanzel (plateau) ĉe kunfluo de la riverojSihl kajLimmat en Zuriko kie Joyce emis ripozi.
En 1915, post kiam la plej multaj el liaj studentoj estis konskriptitaj en Triesto por laUnua Mondmilito, li moviĝis alZuriko. Du influaj privataj studentoj, nome barono Ambrogio Ralli kaj Grafo Francesco Sordina, petis oficialulojn por elvojaĝa permeso por la familio Joyce, kiuj en victurno jesis ne preni ajnan agon kontraŭ la imperiestro de Aŭstrio-Hungario dum la milito.[27] Tie, li renkontis unu el siaj plej eltenemaj kaj gravaj amikoj, Frank Budgen, kies opinion Joyce konstante serĉis tra la verkado deUliso kajFinnegans Wake. Estis tie kieEzra Pound alportis lin al la atento de angla feministo kaj eldonisto Harriet Shaw Weaver, kiu iĝos la patrono de Joyce, disponigante al li milojn dafuntoj dum la venontaj 25 jaroj kaj malŝarĝante lin el la ŝarĝo de instruado por centriĝi en sian verkadon. En Zuriko li verkisExiles, publikigisPortreton..., kaj komencis gravan laboron priUliso. Zuriko dum la milito estis hejmo al ekzilitoj kaj artistoj de tuta Eŭropo, kaj ĝia bohema, plurlingva etoso konvenis al li. Tamen, post kvar jaroj li estis sentrankvila, kaj post la milito li revenis al Triesto, kiel li origine planis. Li trovis la grandurbon ŝanĝita, kaj kelkaj el liaj malnovaj amikoj notis lian maturiĝon de instruisto ĝis plentempa artisto. Liaj rilatoj kun lia frato (kiu estis internigita en aŭstra kaptitejo por la plej granda parto de la milito pro sia por-itala politikemo) estis pli stresigitaj ol iam. Joyce iris alParizo en 1920 je invito de Ezra Pound, supozeble por semajno, sed li finis por vivi tie dum la venontaj dudek jaroj.
Joyce dediĉis sin al finado deUliso en Parizo, ravita trovi, ke li iom post iom akiris famon kiel avangarda verkisto. Pliastipendio de Miss Shaw Weaver signifis, ke li povis dediĉi sin plentempe al verkado denove, same kiel rilati kun aliaj literaturaj figuroj en la grandurbo. Dum tiu epoko, la okuloj de Joyce komencis doni al li pli kaj pli da problemoj. Li estis traktita fare de Dro. Louis Borsch en Parizo, spertante naŭ operaciojn de li ĝis la morto de Borsch en 1929. Dum la1930-aj jaroj li vojaĝis ofte al Svislando al okuloperacioj kajterapioj por la filino Lucia, kiu, laŭ la familio Joyce, suferis proskizofrenio. Lucia estis analizita deCarl Gustav Jung tiutempe, kiu post legado deUliso, konkludis, ke estas ŝia patro kiu havisskizofrenion.[28] Jung diris, ke ŝi kaj ŝia patro estis du homoj irantaj al la fundo de rivero, krom ke li plonĝis dum ŝi sinkis.[29][30][31]
En Parizo, Mario kaj Eugene Jolas zorgis Joyce dum liaj longaj jaroj de verkado deFinnegans Wake. Se ne estus estinta pro ilia subteno (kune kun la konstanta financa subtenado de Harriet Shaw Weaver), ekzistas bona ebleco ke liaj libroj neniam eble estos finitaj aŭ publikigitaj. En ilia literatura revuo "Transition", la Jolas-oj publikigis serie diversajn sekciojn de la romano de Joyce sub la titoloWork in Progress. Li revenis al Zuriko fine de 1940, fuĝante de lanaziisma germana okupado de Francio.
La 11an de januaro 1941, li spertis kirurgion en Zuriko, pro truitaulcero. Dum li komence pliboniĝis, li recidivis la sekvan tagon, kaj malgraŭ pluraj transfuzoj, falis enkomaton. Li vekiĝis ĉe 2 a.m. la13an de januaro1941, kaj petis, ke flegistino telefonu al liaj edzino kaj filo antaŭ perdado de konscio denove. Ili daŭre estis survoje kiam li 15 minutojn poste mortis.
La korpo de Joyce estis enterigita en laTombejo Fluntern proksime deZurika Bestoĝardeno. Svisa tenoro Max Meili kantisAddio terra, addio cielo deL'Orfeo deMonteverdi ĉe la enteriga servo. Kvankam du altrangaj irlandaj diplomatoj estis en Svislando tiutempe, ili ne partoprenis en la entombigo de Joyce, kaj la irlanda registaro poste malakceptis la proponon de Nora por permesi la repatriigon de la restaĵoj de Joyce. Nora, kun kiu Joyce geedziĝis en Londono en 1931, postvivis lin dum 10 jaroj. Ŝi nun estas entombigita tutapude, kiel estas ilia filo Georgo, kiu mortis en 1976.
Statuo de James Joyce ĉe North Earl Street,Dublino.
Joyce puŝis laromanon kaj laanglan lingvojn preskaŭ al frakaso.Ulysses ("Uliso") priskribas unu tagon, la16-an de junio1904, alinomatanBloomsday ("Tago de Bloom") en Dublino, Irlando, kiel travivita de la lokanojLeopoldo Bloom kajStefano Dedalus. Tiu dato fakte estas la tago, en kiuJoyce kun sia estonta edzino,Nora Barnacle, forlasis Irlandon. Ili loĝis enParizo, Zuriko kajTriesto.Ulysses esprimas sin mem ne kiel ĉenon da okazoj, sed kiel la 'konscifluon' de Leopoldo mem; ĝi ne priskribas la realon mem, sed la ĉenon de la mensopremoj de Leopoldo.
En1914 aperis lia kolekto de historietojDubliners (dublinanoj), kiu estis genia esprimo de la socieco kaj esteco de homo en Dublino. La plej fama historieto estas "The dead" (La Malvivuloj).
Post la publikado deUliso li estiĝis unu el plej famaj kaj laŭtvoĉaj aŭtoroj de sia tempo. Ĝis nunUliso estas opiniata kiel la plej ŝoka kaj eĉ genia verko de James Joyce. Ĝi kreas malfacilan beletraĵon pri la malfacilaĵo kia estas la homa vivo.Uliso estas konsiderata kiel tre grava kunekzistado kun pensoj deekzistadismo. KvankamUliso estas verko modernisma, ĝi perfidas tiun ĉi ismon per pensoj ekzistadismaj kaj teruremaj. Poste James Joyce komencos verki kaj eldoni en gazetoj sian novan verkon nomitan unue "Work in Progress" kiu estiĝos la "Finnegans Wake" ("La Mortfesto de Finnegan"), laŭ multaj lingvistoj kaj literaturologoj la plej grava verko en lamonda literaturo. LaMortfesto estas verko kun malcentralizita kunteksto kaj heterogena strukturo. Legante ĝin pejorative, la leganto kunigas nur kelkajn frazojn kaj kombinas al si eblan kuntekston deMortfesto. Tiel la leganto estas ankaŭ la verkisto de tiu ĉi verko. En laMortfesto Joyce rezignas pri ĉiuj konvencioj de intrigo kaj person-karakterizado; ĝia lingvaĵo estas stranga kaj obskura, bazita ĉefe sur multnivelajkalemburoj. Laŭ multaj tiu ĉi miksaĵo estas nekomprenebla, sed Joyce asertadis, ke oni bezonas nur legi ĝin laŭtvoĉe por kompreni.
James Joyce verŝajne estis unu el la plej multlingvaj personoj en la historio de Irlando[32] kaj li certe ankaŭ okupiĝis pri Esperanto[32] ĉar ĝi apartenas al listo de 40-o da lingvoj kiun James Joyce mem kompilis kaj kiujn li konscie kaj libervole uzis kiam li verkis'Finnegans Wake'[33].
Profesoro de la angla lingvo Nico Israel (Hunter College, CUNY) prelegis pri ”‘Militopucos’: James Joyce and Universal Language” (Militopucos: James Joyce kaj Universala Lingvo) je la 13a de oktobro 2017 ĉe Universitato de Novjorkurbo (CUNY) en la serio Soros Lectures (Tividar Soros-Prelegoj)[34][35] omaĝe al la internaciista patro de la financistoGeorge Soros[36]. Hungario rolas en verkoj de Joyce, aparte Uliso [Ulysses] , kaj koincide, la familio Soros vivis en Hungario en la periodo kiam Hungario estis la centro de beletra aktivado de la Esperanto-movado[34].
La rakontoEveline estis esperantigita deRuss Williams, pro kio li estis la laŭreato deLiro-2007.
↑La dua nomo estis erare registrita kiel "Augusta". Joyce estis fakte nomita kaj baptita James Augustine Joyce, fare de sia patroflanka avo, Costello (1992) p. 53, kaj la Naska kaj Bapta Atestilo reproduktita en la artikolo montras ankaŭ "Augustine". Ellman diris: "La dua filo, James Augusta (kiel la nasko estis malĝuste registrita) ...". Ellmann (1982) p. 21.
↑Ellman, p. 505, citante. Power,From an Old Waterford House (London, n.d.), pp. 63–64
↑"'Why are you so afraid of thunder?' asked [Arthur] Power, 'your children don't mind it.' 'Ah,' said Joyce contemptuously, 'they have no religion.' Joyce's fears were part of his identity, and he had no wish, even if he had had the power, to slough any of them off." (Ellmann (1982), p. 514, citing Power,From an Old Waterford House (London, n.d.), p. 71
↑Ellmann (1982), pp. 60, 190, 340, 342; Cf.Portrait of the Artist as a Young Man, Wordsworth 1992, Intro. & Notes J. Belanger, 2001, 136, n. 309: "Synopsis Philosophiae ad mentem D. Thomae Tio ŝajnas aludo alElementa Philosophiae ad mentem D. Thomae Aquinatis, selekto de la verkoj de Tomaso de Akvino eldonitaj kaj publikigitaj de G. M. Mancini," profesoro de teologio ĉe laPapa Universitato Sankta Tomaso de Akvino en Romo (viduThe Irish Ecclesiastical Record, Vol V, Year 32, No. 378, Junio 1899,p. 570
↑Ŝi ricevis origine diagnozon de hepatacirozo, sed tio rezultis malĝusta, kaj ŝi ricevis diagnozon de kancero en aprilo 1903. Ellmann (1982), pp. 128–129
↑Wayback, 20070401041950http://www.feisceoil.ie/history/Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivoWayback Machine History of the Feis Ceoil Association. Siemens Feis Ceoil Association. 1a de Aprilo 2007, versio konsultita el Internet archive la 9an de Novembro 2009.
↑La literatura administranto de la havaĵo de Joyce, nomeStephen J. Joyce, bruligis leterojn verkitajn de Lucia kiujn li ricevis post la morto de Lucia en 1982. (Stanley, Alessandra. "Poet Told All; Therapist Provides the Record,"The New York Times, 15a Julio 1991. Konsultita la 9an de Julio 2007). Stephen Joyce asertis per letero al la eldonisto deThe New York Times ke "Regarding the destroyed correspondence, these were all personal letters from Lucia to us. They were written many years after both Nonno and Nonna [i.e. Mr and Mrs Joyce] died and did not refer to them. Also destroyed were some postcards and one telegram fromSamuel Beckett to Lucia. This was done at Sam's written request." Joyce, Stephen, "The Private Lives of Writers" (Letter to the Editor), The New York Times. Kontrolita 9a de Novembro 2009.
↑32,032,1(angla) "Among those associated with Joyce are at least 14 languages : English, Irish, Italian, German, French, Greek, Hebrew, Russian, Japanese, Chinese, Finnish, Norwegian, Polish and Old English. Not sure about some of them (Chinese, Japanese) and other tongues, pretty sure he was into Esperanto too". En :Which languages did James Joyce know? (Kiujn lingvojn parolis James Joyces ?), AskMetaFilter.com, 1-a de novembro 2010.
“Esperantic Modernism: Joyce, Universal Language, and Political Gesture” [Esperanta modernismo: Joyce, universala lingvo, kaj politika gestado], M/m, Volume 2, Issue 1, Feb. 21, 2017.
Beebe, Maurice (Fall 1972). "Ulysses and the Age of Modernism". James Joyce Quarterly (University of Tulsa) 10 (1): 172–88
Bulson, Eric. The Cambridge Introduction to James Joyce. Cambridge and New York: Cambridge University Press, 2006.ISBN 978-0-521-84037-8.
Cavanaugh, Tim, "Ulysses Unbound: Why does a book so bad it "defecates on your bed" still have so many admirers?", reason, July 2004.
Costello, Peter. James Joyce: the years of growth, 1892–1915. New York: Pantheon Books, a division of Random House, 1992.ISBN 0-679-42201-3.
Deming, Robert H. James Joyce: The Critical Heritage. Routledge, 1997.
Ellmann, Richard, James Joyce. Oxford University Press, 1959, revised edition 1982.ISBN 0-19-503103-2.
Gammel, Irene. Baroness Elsa: Gender, Dada and Everyday Modernity. Cambridge, MA: MIT Press, 2002, 253.[1]Arkivigite je 2012-07-23 per la retarkivoWayback Machine Konsultita la5an de oktobro 2009
Gillers, Stephen (2007). "A Tendency to Deprave and Corrupt: The Transformation of American Obscenity Law from Hicklin to Ulysses". Washington University Law Review 85 (2): 215–96. Retrieved 5 October 2009.
Gluck, Barbara Reich. Beckett and Joyce: Friendship and Fiction. Bucknell University Press, 1979.
Hopper, Keith, Flann O'Brien: A Portrait of the Artist as a Young Post-Modernist, Cork University Press (May 1995).ISBN 1-85918-042-6.
Joyce, Stanislaus, My Brother's Keeper, New York: Viking Press, 1969.
MacBride, Margaret. Ulysses and the Metamorphosis of Stephen Dedalus. Bucknell University Press, 2001.
McCourt, John, The Years of Bloom: James Joyce in Trieste, 1904–1920, The Lilliput Press, May 2001.ISBN 1-901866-71-8.
McCourt, John, ed. James Joyce in Context. Cambridge and New York: Cambridge University Press, 2009.ISBN 978-0-521-88662-8.
Pepper, Tara. "Portrait of the Daughter: Two works seek to reclaim the legacy of Lucia Joyce." Newsweek International . 8 March 2003.
Shloss, Carol Loeb. Lucia Joyce: To Dance in the Wake. London: Bloomsbury Publishing, 2004.ISBN 0-374-19424-6.
Williamson, Edwin, Borges: A Life, Viking Adult (5 August 2004).ISBN 0-670-88579-7.
_-_2021-07-28_-_1.jpg)
