La29-a de februaro estas la 60-a tago de la jaro laŭ lagregoria kalendaro. 306 tagoj restas.
La 29-a de februaro estas aldonita al lagregoria Kalendaro ĉiun kvaran jaron (superjaron), krom tiuj jaroj divideblaj per 100 sed ne divideblaj per 400. Do la jaroj2000 kaj1600 havis la aldonan tagon, sed1900,1800, kaj1700 ne havis. En laĉina kalendaro latago okazas nur en la jaroj deSimio,Drako kajRato.
La temploko en diversaj landoj
La supertago estis origine la 24-an de februaro en la romia sistemo de taga numerado, kio ne estis rekta seninterrompa numerado de la unua tago ĝis la lasta tago de la monato.[mankas fonto] Kiam tiu kontinua numerado ekuziĝis, la 29-a de februaro komencis esti konsiderata supertago. En landoj, kie la koncepto denomtago ne estas ĝenerale konata, ĝi verŝajne ne havas praktikan signifon. En superjaroj, februaro estas nur etendita al 29 tagoj kaj nature oni supozas, ke la "kroma" tago estas la 29-a de februaro. Sed enSvedio kajFinnlando, ĝis 1996, la supertago estis markita kiel la 24-a de februaro, kaj la nomtagoj de la 24-a ĝis la 28-a de februaro estis translokitaj unu tagon poste en superjaroj. Ekzemple nomtago deMatti en Finnlando estis en normaljaroj la 24-a de februaro sed en superjaroj la 25-a de februaro.
Eventoj
Je la 29-a de februaro okazis, interalie:
Listo de Eventoj
- 888:Eŭdo la 1-a, grafo de Parizo, estiskronita enCompiègne kiel reĝo defrankoj, elektita de grandsinjoroj deOkcidentfranka imperio
- 1312: Filoj de mortinta pola princo Henriko la 3-a elGłogów-Żagań dipartigis lianheredaĵon: unu ricevis Żagań kajPoznań, la duaNamysłów kajKalisz, la tria PrinclandonOleśnica kunGniezno
- 1468: Oni atribuis unuan litovanjuran kodon –Statuton deKazimiro la 4-a
- 1504:Luna eklipso - utiligita deKristoforo Kolumbo surJamajko por ke timigitajindiĝenoj donu nutraĵon
- 1644: NederlandavelistoAbel Tasman komencis sian duanekspedicion alPacifiko
- 1692:Sorĉistinaj juĝprocesoj en Salem: oni riproĉassorĉadon al knabino Sarah Good, maljunulino Sarah Osborne kaj hinda servistino nomata Tituba
- 1712: La 29-an de februaro sekvis la30-a de februaro enSvedio por ĝustigi la svedankalendaron al lajulia kalendaro
- 1720: Sveda reĝinoUlrika Eleonora abdikis favore al sia edzoFrederiko kiu ekreĝis la 24-an de marto
- 1768:Respubliko de Ambaŭ Nacioj: enBar kreiĝisBara Konfederacio de polasocia tavoloŝlaĥta "por savo dePatrujo, defendo dekredo kajlibereco" kaj kontraŭ la pola reĝoStanislao Aŭgusto Poniatowski apogata de la armeo de laRusia Imperio — unua naciaribelo
- 1796:Nacia Biblioteko de Portugalio fondiĝis
- 1880:Gotard-tunelo traborita - konstruita por laGotard-Fervojo, tra la masivo kun la sama nomo en laSvisaj Alpoj
- 1880: Aŭstra astronomoJohann Palisa malkovris asteroidonAŝero
- 1892:Sankt-Peterburgo (Florido) oficiale fondiĝis
- 1892: Interkonsento interUnuiĝinta Reĝlando kajUsono priĉasado deordinaraj fokoj surBeringa maro
- 1916:Infanlaboro: enSuda Karolino, la minimumalabor-aĝo enfabrikoj,muelejoj kajminejoj kreskis de 12 ĝis 14 jaroj
- Unua mondmilito:
- 1920: Oni voĉdoniskonstitucion deĈeĥoslovakio
- 1920:Hungara reĝlando reproklamita - kunadmiraloMiklós Horthy kielregento
- 1920 Defendministro Gustav Noske malfondisMararmean brigadon von Loewenfeld - rezulte estiĝispuĉo de Kapp kontraŭ laVajmara Respubliko
- 1936:Dua Pola Respubliko: oni finis konstruon deaertelfero deZakopane ĝis laKaspra pinto apud la pola-slovakalandlimo enOkcidentaj Tatroj
- 1940:Afrikusona aktorino kaj kantistino Hattie McDaniel kiel unua nigra aktorino gajnisOskar-premion, pro sia rolo en la filmoForigita per la vento
- 1940: EnBerkeley, pro la milito, fizikistoErnest Orlando Lawrence ricevisNobel-premion por 1939 de la svedakonsulo enSan-Francisko
- Dua mondmilito:
- 1940: Germana teroro en okupata Pollando: germanaj regopovoj konstatis, ke enTria Regno troviĝas 140 mil polajtrudlaboristoj kaj ĉ. 300 mil polajmilitkaptitoj — deLublin en la tagoj 13-a - 29-a de februaro germanaj regopovoj forsendis per fervojaj transportoj 10 242 personojn porsklavecatrudlaboro al Tria Regno;germanojpafekzekutis enSkarżysko-Kamienna 360 membrojn desubtera organizaĵo "Orzeł Biały" (Blanka Aglo); enProvinco Vartlando oni malpermesis alpoloj spektikabaredojn;Varsovio: laŭtaglibro de Ludwik Landau enLodzo komenciĝis amasasetlado debaltaj germanoj, ĉefe deRigo, kiu entute ampleksos 15 mil; enRomo pola ambasadoro raportis al la itala registaro pri Pollando sub la germana kaj sovetaokupacio nombrinte 15 mil ekzekutitajn polajn gvidantojn kun ekzemploj de dekoj da miloj dekrimoj kajperfortoj kontraŭ senkulpaj civiluloj;Finnlando komencis pacnegocon pri la fino de laVintra milito kun Sovetunio
- Finmontastatistiko demarbataloj:aliancitaj kajneŭtralajŝtatoj februare perdis 63ŝipojn, ĉiuj sur lanorda Atlantiko kaj ĉirkaŭBrita insularo, inkluzive de 40 ŝipoj pro agado deU-boatoj - germanoj perdis 4 submarŝipojn
- 1944:Volinia masakro: nokte de la 28-a/29-a de februaro taĉmento deUkraina Ribela Armeo kun helpo deukrainoj masakris 156polojn en vilaĝo Korościatyn kaj apuda fervojstacio (nun enTernopila provinco);Pola Rezistomovado: 3 plotonoj de la 1-abataliono de "Ryś" el areoHrubieszów frakasis ukrainan taĉmenton kaj memdefendon en Prehoryłe - 40 ukrainoj pereis, la vilaĝo bruliĝis; taĉmento dePola Enlanda Armeo el areoSokołów Podlaski pripafis kaj eksplodigistrajnon deWehrmacht sur lafervojlinioŁuków-Siedlce;Minska regiono: kavalerio de Stołpce-Grupiĝo batalis kontraŭ sovetajpartizanoj;Orienta Fronto:trupoj de 2-a Balta Fronto liberigisNovorĵev
- Dua pacifika milito: dumKampanjo de Nov-Gvineo komenciĝis bataloj priAdmiralaj Insuloj (Bismarkoj) komenciĝis - usona ŝiparo elŝipigis kavalerianregimenton sur la insulo Los Negros; Finmonatastatistiko:aliancitaj kajneŭtralajŝtatoj februare perdis 46ŝipojn, inkluzive de 18 prosubmarŝipoj,japanoj perdis surmaroj 115 ŝipojn, en tio 54 pro agado de submara armilaro, germana aviado perdis 1 217ĉasaviadilojn
- 1952: InsuloHelgoland revenis alOkcidenta Germanio
- 1956: EnKamboĝoNorodom Sianuk iĝisĉefministro
- 1956:Prezidanto de UsonoDwight D. Eisenhower anoncis sian duan oficperiodon
- 1960:Maroko:tertremo preskaŭ tute detruis la sudan urbonAgadir
- 1960: UnuaPlayboy-klubo malfermiĝis kun vivaj "kunikloj"
- 1964:Armitaj Fortoj de Usono sekrete disvolvasĉasaviadilon A-11
- 1968: Britaastrofizikistino Jocelyn Bell Burnell informis pri malkovro de unuapulsaro
- 1968:Pola Popola Respubliko: dum eksterordinara kunsido de Asocio dePolaj Literaturistoj enVarsovio oni esprimis proteston kontraŭ forigo el la sceno de Nacia Teatro en Varsovio de laspektakloDziady deAdam Mickiewicz
- 1988: Rezulte deapelacio por estinta diktatoro deCentr-Afrika RespublikoJean-Bédel Bokassa estis ŝanĝitamortpuno alĝismorta malliberigo
- 1988:Ĉefepiskopo deSud-AfrikoDesmond Tutu estis arestita dum 5-tagamanifestacio kontraŭapartismo
- 1988:Azerbajĝano: pludaŭro de kontraŭarmenapogromo de Sumgait (41armenoj pereis, pli ol 2 mil estis vunditaj)
- 1988:Irako elpafis kvin longdistancajnmisilojn alTeherano - la atakoj ripetiĝas ĉiutage
- 1992: Unua tago de porsendependareferendumo enBosnio kaj Hercegovino
- 1996:Bosnia milito: post 4 jaroj finiĝissieĝo deSarajevo, la ĉefurbo deBosnio kaj Hercegovino, flanke deSerba Respubliko kajJugoslavia PopolaArmeo
- 1996: Registaro deUsono konsentis pagi rekompencon pro 248 civitanoj deIrano, kiuj pereis pro erara pafalterigo de la irana aviadiloAirbus A300 fare dekrozŝipoUSS Vincennes la 3-an de julio 1988 super laPersa Golfo
- 1996:Peruo: aviadila akcidento enAndoj mortigis 123 homojn
- 2000:Dua Ĉeĉenia milito: 84 rusiajparaŝutistoj pereis en atako de ĉeĉenaj separistoj kontraŭ gardejo apud vilaĝo Ulus-Kert
- 2000:Milito en Afganio: delegitaroj deTalibano kajUsono subskribis enDoho interkonsenton laŭ kiu eksterlandaj intervenaj trupoj laŭgrade retiriĝos elAfganio
- 2000: Oni publikisprogramaran lingvon R en la versio 1.0.0 sufiĉa por produktada uzo
- 2000:Usono: enbazlernejo apudFlinto sesjara lernejano pafmortigis sesjaran samklasanon - la plej junaviktimo kaj la plej junakrimulo
- 2004:Haitio:Jean-Bertrand Aristide post tumultodemisiis kiel prezidento
- 2004:La Mastro de l' Ringoj (filma serio): novzelanda filmoLa Mastro de l' Ringoj: La Reveno de l' Reĝo ricevis 11Oskar-premiojn
- 2008:Milo Đukanović la trian fojon iĝis ĉefministro deMontenegro
- 2008: Akuzita prikrimo kontraŭ la homaro kajgenocido iraka militisto kaj politikistoAli Hasan al-Maĝid estis kondamnita al mortpuno perpendumo
- 2012: Konstruo deĈielarba Turo enTokio estis finita
- 2012: Inaŭgurafutbal-matĉoPollando-Portugalio (0:0) surNacia Stadiono en Varsovio
- 2016: EnGanzi-a Tibetana Aŭtonoma Subprovinco tibetamonaĥo Kalsang Wangdusinbruliĝis protestante kontraŭ politiko de la regopovoj deĈina Popola Respubliko pritibetanoj
- 2016: Dum la 88-a disdonado deOskar-premioj la filmoFilo de Saul de hungara reĝisoroLászló Nemes Jeles akirisAkademian premion por la plej bona fremdlingva filmo - la filmo pritraktas hungaranjudon laborantan enSonderkommando ĉe lakoncentrejoAŭŝvico
- 2016: EnPollando la registaro deRajto kaj Justeco decidis pri konstruo de laMuzeo alAnatemitaj Soldatoj kajPolitikaj Malliberuloj enPola Popola Respubliko
- 2024:Invado de Rusio en Ukrainion:
Naskiĝoj
- 1468:Paŭlo la 3-a, papo, kunvokinto de lakoncilio de Trento (m.1549)
- 1528:Domingo Bañez, hispana teologo, dominikano, kontribuinta al reformo de laGregoria kalendaro (m.1604)
- 1752:Georg Wilhelm Lorsbach, germanaorientalisto, teologo kaj pedagogo (m.1816)
- 1784:Leo von Klenze, germana arkitekto, pentristo kaj verkisto (m.1864)
- 1784:Mózes S. Pataki, hungara dramtradukisto, filologo (m.1815)
- 1792:Gioachino Rossini, itala operkomponisto (m.1868)
- 1820:Lewis Swift, usona astronomo, malkovrinto denebulozoj (m.1913)
- 1832:Mór Wahrmann, hungara komercisto kaj politikisto, unua juddevena parlamentano (m.1892)
- 1864:Josef Svatopluk Machar, ĉeĥa lirika poeto, esperantigata deMiloš Lukáš (m.1942)
- 1872:Rusztem Vámbéry, hungara juristo, advokato, ĵurnalisto, politikisto, framasono, diplomato, membro de Hungara Scienca Akademio (m.1948)
- 1872:Fjodor Postnikov, rusia, soveta militinĝeniero, prezidanto de la unua oficialaEsperanto-asocioEspero enPetrograd,VladivostokaEsperanto-grupo kaj organizanto de la unua Esperanta rondo enBerkeley, kontribuanto al "La Esperantisto", "Lingvo Internacia", membro deAmerika Esperanto-Akademio, frato deAleksandr Postnikov (m.1952)
- 1872:Kabe, polaokulisto,Esperanto-vortaristo,tradukisto kaj verkisto deEsperanto-literaturo, vicprezidanto de laAkademio de Esperanto (m.1959)
- 1784:Leo von Klenze, germana novklasika arkitekto, pentristo kaj verkisto (m.1864)
- 1888:Einari Merikallio, finna instruisto kajornitologo (m.1961)
- 1892:Vilmos Apor, hungara romkatolika episkopo enGyőr, protektanta judojn, pafmortigita de soveta soldato, beatigito (m.1945)
- 1896:Leon Ptasznik, polakapitano deinfanterio, murdita (m.1940)
- 1896:Morarji Desai, ĉefministro de Barato,jogano,vegetarano (m.1995)
- 1900:Giorgos Seferis, greka Nobelpremiita poeto, lirikisto, tradukisto kaj diplomato, kritikisto dediktaturo de la koloneloj (m.1971)
- 1904:Jimmy Dorsey, usona ĵaza muzikisto, klarnetisto kaj saksofonisto (m.1957)
- 1904:Árpád Macskásy, hungara maŝininĝeniero, profesoro (m.1977)
- 1908:Balthus, franca pentristo kajilustristo pol-juddevena (m.2001)
- 1924:Aldo de' Giorgi, itala librotenisto,Esperanto-verkisto, literatura redaktoro de "Heroldo de Esperanto" kaj redaktoro de "L'Esperanto", juĝanto pri poezio en laBelartaj Konkursoj de UEA kaj ano de la juĝkomisiono deFondaĵo Grabowski,honora membro de UEA (m.2003)
- 1928:Seymour Papert, sudafrika matematikisto, kreinto de laprogramlingvoLogo (m.2016)
- 1928:Joss Ackland, angla aktoro (m.2023)
- 1928:Albert Kovács, rumania hungara estetikisto, krikisto, literaturhistoriisto (m.2015)
- 1940:Patriarko Bartolomeo la 1-a, grekapatriarko de Konstantinopolo
- 1952:Oswaldo Payá, kubadisidento, honorogita per laPremio Homo Homini kajSaĥarov-Premio, murdita (m.2012)
- 1960:Khaled, alĝeria kantisto, majstro de nacia kantadstiloraï
- 1960:Anthony Robbins, usonamemhelpa verkisto
- 1972:Pedro Sánchez Pérez-Castejón, hispana politikisto kaj ekonomikisto, gvidanto deHispana Laborista Socialista Partio
- 1976:Katalin Kovács, hungarakajakistino
- 1988:Benedikt Höwedes, germanafutbalisto, membro de lagermana nacia teamo de futbalo
Mortoj
- 468:Hilario, papo, teologo,Patro de la Eklezio, sanktulo
- 992:Oswald de Worcester, ĉefepiskopo deJorko kaj episkopo de Worcester, Anglio
- 1212:Hōnen, japana monaĥo, fondinto de laskolo dePurlanda Budhismo (n.1133)
- 1680:Johann Heinrich Schmelzer, aŭstra violonisto kaj komponisto (n.1623)
- 1792:Johann Andreas Stein, germana konstruisto demuzikinstrumentoj (n.1728)
- 1868:Ludoviko la 1-a, reĝo deBavario (n.1786)
- 1884: Władysław Kluger, pola inĝeniero, konstruisto de transalpafervojo, esploristo deindianaj kulturoj (n.1849)
- 1904:Henri Joseph Anastase Perrotin, franca astronomo (n.1845)
- 1944:Pehr Evind Svinhufvud, ĉefministro kaj prezidento de Finnlando (n.1861)
- 1952:Arthur Rehbein, germana ĵurnalisto kaj verkisto, cenzurata enGDR (n.1867)
- 1952:Ákos Navratil, hungara ekonomikisto, juristo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (n.1875)
- 1956:Simón Radowitzky, ukrain-argentinaanarkiisto (n.1891)
- 1972:Pietro Ubaldi, itala instruisto, verkisto, filozofo,kristana pensulo, poligloto (n.1886)
- 1976:Ota Ginz, ĉeĥoslovaka oficisto,cionisto, aktivulo deĈeĥoslovaka Asocio Esperantista, kunredaktoro deĈeĥoslovaka antologio, donacinta sian libraron al laBiblioteko Hector Hodler,tradukisto en Esperanton kaj el Esperanto kielFine! Nun mi komprenas la radion! (n.1896)
- 1976:Izaak Opatowski, pola inĝeniero kajmatematikisto vivanta eksterlande (n.1905)
- 1992:Ferenc Karinthy, hungara lingvisto, raportisto, verkisto kaj tradukisto (n.1921)
- 1996:Károly Kós, hungaraetnografo, akademiano kaj verkisto (n.1919)
- 2000:Elemér Nagy, hungara fizikisto, inĝeniero, profesoro, membro deHungara Scienca Akademio (n.1920)
- 2012:Davy Jones, anglarokmuzikisto,kantaŭtoro kaj aktoro (n.1945)
- 2020:Éva Székely, hungara naĝistino juddevena, dufoja olimpikistino (n.1927)
- 2020:Hans Eichhorn, aŭstra verkisto kajfiŝkaptisto (n.1956)
- 2024:Ali Hassan Mwinyi, prezidento deTanzanio (n.1925)
- 2024:Brian Mulroney,ĉefministro de Kanado, estro de laProgresisma Konservativa Partio de Kanado (n.1939)
Specialaj tagoj kaj festoj
Interesaĵoj
La29-a de februaro estas (laŭgregoria kalendaro):
