Movatterモバイル変換

Wiersze liryczne A. Mickiewicza, powst. 1839–40 w Lozannie, mimo braku jednoczącej intencji autorskiej są traktowane jako cykl ze względu na sumujący charakter i jednolitość poetyki;L.l. łączy motyw zadumy nad przemijaniem czasu, mający wyraźne odniesienie autobiograficzne, postawa mistycznego zjednoczenia z naturą, nowe ja liryczne, ukształtowane w akcie bolesnego rozdwojenia, podkreślonego przez antynomiczne zabiegi kompozycyjno-stylistyczne (prostota i kunsztowność, kontrasty i paralelizmy itp.), wreszcie nowy typ wieloznaczności — z pogranicza symbolu i alegorii — osiąganej przez struktury wyższe niż tropy ściśle językowe, np. przez transpozycję czasu w przestrzeń i odwrotnie. Do takiej wieloznaczności, bliskiej poezji Norwida, nawiązali m.in. Cz. Miłosz i T. Różewicz.

Wydmy nadmorskie są nieregularnymi pagórkami budowanymi z piasku wynoszonego przez fale na brzeg, a następnie usypywanego przez wiatr. Są one jednym z najbardziej pierwotnych środowisk życia. Warunki przyrodnicze na wydmach są skrajnie trudne. Piaszczyste podłoże jest niestabilne, często mocno zasolone, podatne na przesychanie i przemywanie. Piasek szybko się nagrzewa (nawet do 70°C), ale też łatwo oddaje ciepło. Brakuje w nim podstawowych składników pokarmowych, głównie azotu. Nieustanne odwiewanie piasku utrudnia kiełkowanie i odsłania systemy korzeniowe roślin, z kolei piasek nawiewany może kaleczyć organy nadziemne, a nawet zasypywać całe rośliny. Mimo nieprzyjaznych warunków, środowisko wydm tworzy jeden z bardziej urozmaiconych krajobrazów.

Rozwój życia na wydmach stanowi klasyczny przykładsukcesji pierwotnej. Typową cechą jest strefowy układ roślinności. Posuwając się od brzegu morza wyróżnia sięplażę letnią, zalewaną podczas jesienno-zimowych sztormów i praktycznie pozbawioną roślin,plażę zimową, gdzie nie docierają już fale morskie i mogą pojawiać się pojedyncze rośliny, pas skąpo porośniętychwydm białych,wydmy szare o dość zwartej pokrywie roślinnej i nieco większej zawartości próchnicy nadającej im specyficzną barwę, a następnie paswydm ustabilizowanych roślinnością krzewinkową i w końcu leśną (np. bory chrobotkowe i bażynowe). W wyniku procesów deflacyjnych, pomiędzy wałami wydm tworzą się zagłębienia o łagodniejszym mikroklimacie i większej wilgotności podłoża. Również tu środowiska różnicują się na niewielkie wyniesienia (grzędy) i obniżenia (międzygrzędzia) zasiedlone przez gatunki o różnych wymaganiach wilgotnościowych. Jeśli na polu deflacyjnym odsłonięte zostanie lustro wody gruntowej, tworzą siękurzawki, lub niewielkie jeziora. Dogodne warunki znajdują tusinice wiążące azot,zielenice oraz roślinność bagienna, której rozwój prowadzi do powstaniatorfowisk. Typowymi roślinami wydm sąpsammofity ihalofity. Charakterystyczne są m.in. pionierskie trawy: kępkowata i gęstapiaskownica zwyczajna akumulująca nawiewany piasek orazwydmuchrzyca piaskowa przerastająca i utrwalająca podłoże dzięki szybko rosnącym rozłogom. Przemianom roślinności na wydmach towarzyszy wzrost bogactwa gatunkowego zwierząt i stopniowy rozwój gleb. Zniszczenie pokrywy roślinnej, np. poprzez wydeptywanie, czy wycinanie lasów, prowadzi często do wtórnego uruchomienia piasku. Prawdopodobnie to właśnie nadmierna eksploatacja lasów dębowych była przyczyną powstania pasa wydm ruchomych wSłowińskim Parku Narodowym.

Taida Tarabuła

Egipcjanie stosowali paski ze sprasowanych łodyg papirusa nie tylko po to, by wyrabiać materiał do zapisywania ważnych informacji. Z papirusa robiono również lekkie i przewiewne sandałki, szczególnie cenione przez kapłanów.