Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
WiktionaryThe Free Dictionary
Search

tus

From Wiktionary, the free dictionary
See also:Appendix:Variations of "tus"
Languages (20)
Translingual
Albanian • Asturian • Catalan • Cornish • Danish • Fala • Finnish • French • Hungarian • Latin • Livonian • Middle English • Norman • North Frisian • Palula • Somali • Spanish • White Hmong • Wolof
Page categories

Translingual

[edit]

Etymology

[edit]

Clipping ofEnglishTuscarora.

Symbol

[edit]

tus

  1. (international standards)ISO 639-3language code forTuscarora.

See also

[edit]

Albanian

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Albanian*tutja, cognate toOld Norseþeya(to melt),Old High Germandouwen(id), with 'being silent' as an intermediary stage of semantic development.[1] Alternatively related totund.[2]

Verb

[edit]

tus (aoristtuta,participletutë)

  1. (transitive) tofrighten

Related terms

[edit]

References

[edit]
  1. ^Oryol, Vladimir E. (1998), “tus”, inAlbanian Etymological Dictionary, Leiden; Boston; Köln: Brill,→ISBN, page470
  2. ^Çabej, E. 1976a. Studime Gjuhësore II, Studime Etimologjike në Fushë të Shqipes, A-O. Prishtinë: Rilindja, p.198

Further reading

[edit]
  • tut”, inFGJSH: Fjalor i gjuhës shqipe [Dictionary of the Albanian language] (in Albanian),2006

Asturian

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

FromLatintussis, tussem.

Noun

[edit]

tus f (pluraltus)

  1. cough(expulsion of air from the lungs)

Related terms

[edit]

Catalan

[edit]

Verb

[edit]

tus

  1. inflection oftossir:
    1. third-personsingularpresentindicative
    2. second-personsingularimperative

Cornish

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Brythonic*tʉd, fromProto-Celtic*toutā, fromProto-Indo-European*tewtéh₂.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

tus (collective)

  1. men
  2. people,persons

See also

[edit]

Danish

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

Attested since 1974, of obscure origin, but probably related toGermantuschen(to paint with watercolors).

Noun

[edit]

tus c (singular definitetussen,plural indefinitetusser)

  1. felt-tip pen

Inflection

[edit]
Declension oftus
common
gender
singularplural
indefinitedefiniteindefinitedefinite
nominativetustussentussertusserne
genitivetus'tussenstusserstussernes

Fala

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈtus/
  • Rhymes:-us
  • Syllabification:tus

Determiner

[edit]

tus pl

  1. (Lagarteiru)apocopic form oftúas(your)

Usage notes

[edit]
  • Used in Lagarteiru before a feminine plural noun as part of a noun phrase.

See also

[edit]
Fala possessive determiners and pronouns
possessee
singularplural
masculinefemininemasculinefeminine
possessorfirst personsingularmeimiñameismiñas
pluralnosunosanosusnosas
second personsingularteitúa,tu1teistúas,tus1
pluralvosuvosavosusvosas
third personseisúa,su1seissúas,sus1

1 Determiner forms used in Lagarteiru before a noun.

References

[edit]
  • Valeš, Miroslav (2021),Diccionariu de A Fala: lagarteiru, mañegu, valverdeñu (web)[1], 2nd edition, Minde, Portugal: CIDLeS, published2022,→ISBN, page266

Finnish

[edit]

Noun

[edit]

tus

  1. abbreviation oftusina(dozen)

French

[edit]

Pronunciation

[edit]

Verb

[edit]

tus

  1. first/second-personsingular past historic oftaire

Participle

[edit]

tus pl

  1. masculineplural oftu

Anagrams

[edit]

Hungarian

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

FromGermanTusche(Indian ink), fromtuschen, fromFrenchtoucher.[1] First attested in 1782.[1]

Noun

[edit]

tus (pluraltusok)

  1. Indian ink(black ink made from lampblack)
Declension
[edit]
Inflection (stem in-o-, back harmony)
singularplural
nominativetustusok
accusativetusttusokat
dativetusnaktusoknak
instrumentaltussaltusokkal
causal-finaltusérttusokért
translativetussátusokká
terminativetusigtusokig
essive-formaltuskénttusokként
essive-modal
inessivetusbantusokban
superessivetusontusokon
adessivetusnáltusoknál
illativetusbatusokba
sublativetusratusokra
allativetushoztusokhoz
elativetusbóltusokból
delativetusróltusokról
ablativetustóltusoktól
non-attributive
possessive – singular
tusétusoké
non-attributive
possessive – plural
tuséitusokéi
Possessive forms oftus
possessorsingle possessionmultiple possessions
1st person sing.tusomtusaim
2nd person sing.tusodtusaid
3rd person sing.tusatusai
1st person pluraltusunktusaink
2nd person pluraltusotoktusaitok
3rd person pluraltusuktusaik
Derived terms
[edit]

Etymology 2

[edit]

FromGermanTusch, possibly fromtuschen.[1] First attested in 1784.[1]

Noun

[edit]

tus (pluraltusok)

  1. (music)flourish(ceremonious passage)
    • 1848,Sándor Petőfi,Lehel vezér[2], canto 1, stanza 46, lines 5-8:
      És mikor vége lett a jókivánságnak, / A muzsikusok rá hangostust huzának, / A sok összeveszett hang forgott a légben, / Mint a por a forgószélnek örvényében.
      (pleaseadd an English translation of this quotation)
    • 1869,Mór Jókai,A kőszívű ember fiai[3], part 1, chapter 1:
      A háttérbe állított egyiptomi zenekar vezetőjének nyirettyűje a levegőbe volt emelve, hogy amint a tósztnak vége szakad, friss lelkesüléssel rándítsa rá a pohárzaj-elnémítótust, […]
      (pleaseadd an English translation of this quotation)
    • 1892,Mór Jókai, chapter 15, inRákóczy fia[4]:
      De még fényesebb volt a pékek parádéja[] Császári lovasság kísérte őket elöl-hátul, közben céhzászlókat emelve, s a hírhedett pékbillikomot ürítgetve, járultak a daliás péklegények nagy muzsikaszóval, s minden pékbolt előtt riadótust húzattak, égre emelt kardokkal esküdve, hogy míg a nap az égen jár, nem lesz a világon párja a bécsi császárzsemlyének és perecnek!
      (pleaseadd an English translation of this quotation)
  2. (obsolete)drinking to someone'shealth
    Tust ittak az egészségére. — They drank to his health.
Declension
[edit]

Same as above.

Etymology 3

[edit]

FromGermanDusche(shower), fromFrenchdouche(shower).[1] First attested in 1900.[1]

Noun

[edit]

tus (pluraltusok)

  1. shower
Declension
[edit]

Same as above.

Derived terms
[edit]

Etymology 4

[edit]

From the dialectaltusa(large end of a stick), of unknown origin.[1][2] First attested in 1838.[1]

Noun

[edit]

tus (pluraltusok)

  1. butt (of a rifle)
  2. (dialectal) largeend of astick
Declension
[edit]

Same as above.

Synonyms
[edit]
Derived terms
[edit]

Etymology 5

[edit]

FromFrenchtouche(touch), fromtoucher(to touch).[1] First attested in 1878.[1]

Noun

[edit]

tus (pluraltusok)

  1. (fencing)touch
  2. (wrestling)fall,pinfall(instance of being pinned to the mat)
Declension
[edit]

Same as above.

Derived terms
[edit]

References

[edit]
  1. 1.001.011.021.031.041.051.061.071.081.09tus in Zaicz, Gábor (ed.).Etimológiai szótár: Magyar szavak és toldalékok eredete (‘Dictionary of Etymology: The origin of Hungarian words and affixes’). Budapest: Tinta Könyvkiadó, 2006,→ISBN.  (See alsoits 2nd edition.)
  2. ^tusand(with subscription)tus  in Ferenc Pusztai, editor,Magyar értelmező kéziszótár [A Concise Explanatory Dictionary of Hungarian] (ÉKsz.2), 2nd, expanded and revised edition, Budapest: Akadémiai Kiadó, 2003(online searchable version under development).

Further reading

[edit]
  • (India ink):tus in Géza Bárczi,László Országh,et al., editors,A magyar nyelv értelmező szótára [The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language] (ÉrtSz.), Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962.Fifth ed., 1992:→ISBN.
  • (flourish in music):tus in Géza Bárczi,László Országh,et al., editors,A magyar nyelv értelmező szótára [The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language] (ÉrtSz.), Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962.Fifth ed., 1992:→ISBN.
  • (shower):tus in Géza Bárczi,László Országh,et al., editors,A magyar nyelv értelmező szótára [The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language] (ÉrtSz.), Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962.Fifth ed., 1992:→ISBN.
  • (rifle butt):tus in Géza Bárczi,László Országh,et al., editors,A magyar nyelv értelmező szótára [The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language] (ÉrtSz.), Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962.Fifth ed., 1992:→ISBN.
  • (touch in fencing):tus in Géza Bárczi,László Országh,et al., editors,A magyar nyelv értelmező szótára [The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language] (ÉrtSz.), Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962.Fifth ed., 1992:→ISBN.

Latin

[edit]

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

tūs n (genitivetūris);third declension

  1. alternative form ofthūs(incense;frankincense)

Declension

[edit]

Third-declension noun (neuter, imparisyllabic non-i-stem).

singularplural
nominativetūstūra
genitivetūristūrum
dativetūrītūribus
accusativetūstūra
ablativetūretūribus
vocativetūstūra

Livonian

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Finnic*tussu.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

tus

  1. tuft

Declension

[edit]
Declension oftus (79)
singular(ikšlu’g)plural(pǟgiņlu’g)
nominative(nominatīv)tustusūd
genitive(genitīv)tustusūd
partitive(partitīv)tussõtusīdi
dative(datīv)tussõntusūdõn
instrumental(instrumentāl)tussõkstusūdõks
illative(illatīv)tussõtusīž
inessive(inesīv)tussõtusīs
elative(elatīv)tusstõtusīst

References

[edit]
  • Tiit-Rein Viitso; Valts Ernštreits (2012–2013), “tus”, inLīvõkīel-ēstikīel-lețkīel sõnārōntõz [Livonian-Estonian-Latvian Dictionary]‎[5] (in Estonian and Latvian), Tartu, Rīga: Tartu Ülikool, Latviešu valodas aģentūra

Middle English

[edit]

Adverb

[edit]

tus

  1. (Early Middle English, before dentals)alternative form ofþus

Norman

[edit]

Etymology

[edit]

(Thisetymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at theEtymology scriptorium.)

Noun

[edit]

tus m (pluraltuss)

  1. (Jersey)tuft

Synonyms

[edit]

North Frisian

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

FromOld Frisiantōth,tusk, fromProto-West Germanic*tanþ, fromProto-Germanic*tanþs(tooth), fromProto-Indo-European*h₃dónts(tooth). Föhr-Amrum dialect has retained the umlaut alternation, while Mooring and Sylt have generalized the plural vowel.

Noun

[edit]

tus m (pluraltes)

  1. (Föhr-Amrum)tooth

Palula

[edit]

Etymology

[edit]

FromSanskritयुष्मद्(yuṣmad,pron. 2 pl), with analogicalt- from the singular forms.

Pronunciation

[edit]

Pronoun

[edit]

tus (personal,Perso-Arabic spellingتُس)

  1. you (2pl nom)

References

[edit]
  • Henrik Liljegren; Naseem Haider (2011), “tus”, inPalula Vocabulary (FLI Language and Culture Series; 7)‎[6], Islamabad, Pakistan: Forum for Language Initiatives,→ISBN
  • Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “tus”, inA Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press

Somali

[edit]

Verb

[edit]

tus

  1. toshow

Spanish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Determiner

[edit]

tus pl

  1. plural oftu

Related terms

[edit]
Spanish possessive determiners
possessorpreposedpostposed orstandalone
singular
possessee
plural
possessee
singular possesseeplural possessee
masculinefemininemasculinefeminine
first personsingularmimismíomíamíosmías
plural(same as postposed/standalone)nuestronuestranuestrosnuestras
second personsingulartutustuyotuyatuyostuyas
plural(same as postposed/standalone)vuestrovuestravuestrosvuestras
third personsusussuyosuyasuyossuyas

White Hmong

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Hmongic*dɛŋᴮ(classifier for horses), probablyborrowed fromChinese /(head; classifier for animals, cylindrical stub-like objects, etc.).[1]

Pronunciation

[edit]

Classifier

[edit]

tus

  1. classifier forlongobjects (such asrods orsticks) andanimals orbeings

References

[edit]
  • Heimbach, Ernest E. (1979),White Hmong — English Dictionary[7], SEAP Publications,→ISBN.
  1. ^Ratliff, Martha (2010),Hmong-Mien language history (Studies in Language Change; 8), Canberra, Australia: Pacific Linguistics,→ISBN, pages231-2; 283.

Wolof

[edit]
Wolof cardinal numbers
01  > 
   Cardinal :tus

Numeral

[edit]

tus

  1. zero
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=tus&oldid=89377687"
Categories:
Hidden categories:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp