Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
WiktionaryThe Free Dictionary
Search

sypać

From Wiktionary, the free dictionary

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited fromProto-Slavic*sypati. First attested in 1393.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): (10th–15th CE)/sipat͡ɕʲ/
  • IPA(key): (15th CE)/sipat͡ɕʲ/

Verb

[edit]

sypać impf

  1. (attested in Greater Poland) tocrumble, tosprinkle(to pour something friable)
    • 1930 [c.1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor,Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration,transcription,7, 6:
      Iozve... padnye na zemi..., tak on, iako wszistczi starszy israhelsci, ysipali proch na swe glowi
      [Jozwe... padnie na ziemi..., tak on, jako wszystcy starsi Izraelscy, isypali proch na swe głowy]
    • 1930 [c.1455], “Judith”, in Ludwik Bernacki, editor,Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration,transcription, section 7,4:
      Tedi sinovye israhelsci... padly na zemyø,sipyøc popyol na swe glowi
      [Tedy synowie israhelszczy... padli na ziemię,sypiąc popioł na swe głowy]
    • 1967 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number948,Kościan:
      Jaco Gywan wsczągnąl Pyotrassa..., a on w ty czassyssypye y byerze owess na woss
      [Jako Jiwan wściągnął Piotrasza..., a on w ty czasysypie i bierze owies na woz]
  2. (transitive, attested in Greater Poland) toheap, topile(to form from earth)
    • 1888 [1393], Romuald Hube, editor,Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV[1],Greater Poland, page67:
      Iacom przi tem bil, kedi Potrasz s Czesantha mal vmowø, po czosnom melisipacz granicze
      [Jakom przy tem był, kiedy Piotrasz z Cieszętą miał umowę, po ciosnom mielisypać granice]
    • 1888 [1393], Romuald Hube, editor,Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV[2],Greater Poland, page67:
      Kedi Potrasz s Czesantha mal vmowø, po czosnom melisipacz granicze
      [Kiedy Piotrasz z Czesatą miał umowę, po czosnom mielisypać granicę]
    • 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number176,Poznań:
      Czo Micolaysipal copcze medzi Neczayna a medzi Rosworowem, o to go ne gabano
      [Co Mikołajsypał czapce miedzy Necajną a mędzy Rozworowem]
    • 1902 [1405], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor,Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego[3], volume 6,Poznań,Pyzdry,Kościan,Gniezno, page245:
      Quod dextruxerunt vlg. rosipano viginti octo cumulos..., qui fuerunt... minus iustesipati vlg.sypani
      [Quod dextruxerunt vlg. rosipano viginti octo cumulos..., qui fuerunt... minus iustesypać vlg.sypany]
    • 1960 [1406], Kazimierz Kaczmarczyk, Karol Rzyski, editors,Księga ziemska poznańska. 1400-1407[4], number2752,Poznań:
      Cumulos vlg. copcze sippare vlg.sypacz
      [Cumulos vlg. kopce sippare vlg.sypać]
    • 1959 [1406], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number593,Poznań:
      Jako czso copczesipani medzi Neczayno a medzi Cowalewem, ty søsypani [szes] se wszitkem praw[em]
      [Jako co kopcesypany medzy Necajno a Medzy Kowalewem, ty sąsypany [sześć] ze wszytkiem praw[em]]
    • 1897 [1406],Teki Adolfa Pawińskiego[5], volume IV, number2720,Łęczyca Land:
      Jakosm ya chodzil do Dobcovey..., abissipala granicze
      [Jakośm ja chodził do Dobkowej..., abysypała granice]
    • 1920 [1413], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors,Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number1987,Płońsk:
      Thsomsipal granicze, tomsipal w sswem
      [Comsypał granicę, tomsypał w swem]
    • 1967 [1418], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number680,Kościan:
      Yz czszo Surcowsczy copczesypaly medzi Surcowem et Roszkowem, tych szą neszypaly vyszey zayasdu
      [Iż czso Surcowscy kopcesypali medzy Surcowem et Roszkowem, tych są niesypali wyżej zajazdu]
    • 1967 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number730,Kościan:
      Yz thy copcze, czszo yeszypaly pana Jakuszewy przotkowe..., thy szą prawe copcze
      [Iż ty kopce, czso jesypali pana Jakuszewi przodkowie..., ty są prawe kopce]
    • 1959 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number1101,Poznań:
      Jsze pąn Micolay... ranczyl sza pana Jąna..., jsze kandibikoly jednacze snamonali y rospravili, tady copczesypani many bicz
      [Iże pan Mikołaj... ręczył za pana Jana..., iże kędy by koli jednacze znamionali i rozprawili, tędy kopcesypany miany być]
    • 1959 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number1102,Poznań:
      Jan Pnewsky spusczil na przyiaczele, kandibicoly przyiaczele nasnąmonąly, tady by copcze mane biczsipąni
      [Jan Pniewski spuścił na przyjaciele, kędy by koli przyjaciele naznamionali, tędy by kopce miany byćsypany]
    • 1895 [1426],Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici[6], volume VIIIa, page166:
      Kandy gechaly s panem Nemerza, tandy granicze mayø byczsypani
      [Kędy jechali z panem Nemerzą, tędy granicę mają byćsypany]
    • 1856-1870 [1426], Antoni Zygmunt Helcel, editor,Starodawne Prawa Polskiego Pomniki[7], volume II, number2069:
      Quod... inter Pirzchow et inter Xangnice... graniczą vera non sipata al.szipana
      [Quod... inter Pirzchow et inter Xangnice... graniczą vera non sipata al.sypana]
    • 1959 [1435], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number1577,Poznań:
      Vozny, thuczssypany kopcze na Mychoczynye, nye przedobywssy zadnym prawem, anym dal lath wydzerzecz, ... any gych poczwyerdzyl vozny
      ["Wożny, tućsypany kopce na Michocinie". Nie przedobywszy żadnym prawem, anim dał lat wydzierżeć, ... ani jich poćwierdził woźny]
    • 1960 [1437], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors,Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number1146,Pyzdry:
      Yako ten row, kthorimsipal, tenem vidzerszal trzidzesczy lath y trzy lata
      [Jako ten row, ktorymsypał, tenem wydzierżał trzydzieści lat i trzy lata]
    • 1934 [1448], Leon Białkowski, editor,Lubelska księga podkomorska piętnastego wieku. Liber succamerarii terrae Lublinensis saeculi XV[8],Lublin, page31:
      Facta est limitacio graniciarum... A medio vlg.sipali uno stadio... usque ad granicias, quas vlg.sipala Bassoua
      [Facta est limitacio graniciarum... A medio vlg.sypali uno stadio... usque ad granicias, quas vlg.sypała Basowa]
    • 1950 [1471], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors,Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number1105,Warsaw:
      Yakom ya nowey grobley nye przysthawil ku brzegu wschi kzadza byskupey... y ku gymyenv gego y nowey gem nyeszypal any oprawal
      [Jakom ja nowej groblej nie przystawił ku brzegu wsi księdza biskupiej... i ku jimieniu jego i nowej jem niesypał ani oprawiał]
    • 1868 [1479],Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego[9], volume XVIII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page189:
      Quia vos non vultis... scopulos scopire al. copczowsipacz
      [Quia vos non vultis... scopulos scopire al. kopcowsypać]

Derived terms

[edit]
noun
verbs

Descendants

[edit]

References

[edit]

Polish

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited fromOld Polishsypać.

Pronunciation

[edit]
 
  • Audio 1;sypać:(file)
  • Audio 2;sypać się:(file)
  • Rhymes:-ɘpat͡ɕ
  • Syllabification:sy‧pać

Verb

[edit]

sypać impf (perfectivesypnąć)

  1. (transitive) tocrumble, tosprinkle(to cause something loose to fall to the ground or into a container) [withaccusative‘what’;orwithdo(+genitive)‘to what’;orwithna(+accusative)‘onto what’;orwithdative‘for whom’;orwithinstrumental‘what’]
  2. (transitive) toheap, topile(to build something by placing some loose substance in one place)
  3. (intransitive, impersonal, of atmospheric phenomena, especially snow) topile(to fall, especially in large amounts)
  4. (intransitive, agriculture, of cereals) tosprinkle(to produce an abundant harvest in the form of grains falling from the ears)
  5. (transitive) tohand out(to give something away very generously)[withinstrumental]
  6. (transitive) tocrack(to tell a lot of e.g. jokes, stories)[withinstrumental]
  7. (transitive, colloquial) torat on, todrop a dime on; togive away(to give incriminating testimony on)
  8. (intransitive, of light or a light source) topour(to flash or shine)
  9. (intransitive, obsolete) tohustle(to do quickly, especially to go)
  10. (reflexive withsię) tocrumble; tosprinkle(to fall onto the surface of something or into a container in the form of many loose or small elements)
  11. (reflexive withsię) tocrumble; tosprinkle(to detach from something in the form of numerous, small elements and fall to the ground or spread out)
  12. (reflexive withsię, colloquial, of plants) toshed(to lose leaves or needles intensily)
  13. (reflexive withsię, of hair) tobristle, tocome in(to start to grow on a man's face)
  14. (reflexive withsię) tobristle(to appear in large amounts or numbers)[withna(+accusative)‘for whom/what’]
  15. (reflexive withsię, colloquial) tosprinkle oneself(to apply something friable to one's body)[withinstrumental]
  16. (reflexive withsię, colloquial) tosprinkle each other(to apply something friable to one another)[withinstrumental;orwithz(+instrumental)‘with whom’]
  17. (reflexive withsię, colloquial) tocrumble(to deteriorate or be destroyed due to old age or other factors)
  18. (reflexive withsię, colloquial) tocrumble(to lose health, fitness or strength)
  19. (reflexive withsię, colloquial) tocrumble(to cease to form a coherent whole)
  20. (reflexive withsię, colloquial) toslip(to make a mistake during a performance)
  21. (reflexive withsię, colloquial) torat on oneself, todrop a dime on oneself; togive away oneself(to incriminate oneself with statements)
  22. (reflexive withsię, colloquial) torat on each other, todrop a dime on each other; togive away each other(to incriminate one another with statements)
  23. (reflexive withsię, of sparks and flashes) topour(to spread from one place to all directions)

Conjugation

[edit]
Conjugation ofsypać impf
personsingularplural
masculinefeminineneutervirilenonvirile
infinitivesypać
present tense1stsypięsypiemy
2ndsypieszsypiecie
3rdsypiesypią
impersonalsypiesię
past tense1stsypałem,
-(e)msypał
sypałam,
-(e)msypała
sypałom,
-(e)msypało
sypaliśmy,
-(e)śmysypali
sypałyśmy,
-(e)śmysypały
2ndsypałeś,
-(e)śsypał
sypałaś,
-(e)śsypała
sypałoś,
-(e)śsypało
sypaliście,
-(e)ściesypali
sypałyście,
-(e)ściesypały
3rdsypałsypałasypałosypalisypały
impersonalsypano
future tense1stbędęsypał,
będę sypać
będęsypała,
będę sypać
będęsypało,
będę sypać
będziemysypali,
będziemy sypać
będziemysypały,
będziemy sypać
2ndbędzieszsypał,
będziesz sypać
będzieszsypała,
będziesz sypać
będzieszsypało,
będziesz sypać
będzieciesypali,
będziecie sypać
będzieciesypały,
będziecie sypać
3rdbędziesypał,
będzie sypać
będziesypała,
będzie sypać
będziesypało,
będzie sypać
będąsypali,
będą sypać
będąsypały,
będą sypać
impersonalbędzie sypaćsię
conditional1stsypałbym,
bymsypał
sypałabym,
bymsypała
sypałobym,
bymsypało
sypalibyśmy,
byśmysypali
sypałybyśmy,
byśmysypały
2ndsypałbyś,
byśsypał
sypałabyś,
byśsypała
sypałobyś,
byśsypało
sypalibyście,
byściesypali
sypałybyście,
byściesypały
3rdsypałby,
bysypał
sypałaby,
bysypała
sypałoby,
bysypało
sypaliby,
bysypali
sypałyby,
bysypały
impersonalsypanoby
imperative1stniechsypięsypmy
2ndsypsypcie
3rdniechsypieniechsypią
active adjectival participlesypiącysypiącasypiącesypiącysypiące
passive adjectival participlesypanysypanasypanesypanisypane
contemporary adverbial participlesypiąc
verbal nounsypanie

Derived terms

[edit]
verbs
verbs

Further reading

[edit]
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=sypać&oldid=87177703"
Categories:
Hidden categories:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp