Movatterモバイル変換

[0]ホーム

Jump to content

ат

From Wiktionary, the free dictionary

See also:АТ,-ат,-ать,аʼт,а̄т,аът,ят,andAppendix:Variations of "at"

Azerbaijani

[edit]

Noun

[edit]

ат (definite accusativeаты,pluralатлар)

Cyrillic spelling ofat(“horse”)

Declension

[edit]

Declension of ат
	singular	plural
nominative	ат	атлар
definite accusative	аты	атлары
dative	ата	атлара
locative	атда	атларда
ablative	атдан	атлардан
definite genitive	атын	атлары

Bashkir

[edit]

FWOTD – 12 November 2020

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): [ɑt]
Hyphenation:ат(one syllable)

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*at(“horse”).^[1]

Noun

[edit]

ат• (at)

horse
Аттыңтышауы ысҡынған.
Attıñ tışawı ısqınğan.
Thehorse's hobble has come loose.
Ат — кешенең тоғро юлдашы.
At — keşeneñ toğro yuldaşı.
Thehorse is man's faithful companion.
Яҡшыатҡа сыбыртҡы кәрәкмәй.
Yaqşıatqa sıbırtqı kərəkməy.
For a goodhorse, no whip is needed.
- (Can wedate this quote?),Дауыт Юлтый [Dawıt Yultıy,Daut Yultyy],(Please provide the book title or journal name):
  Атлан, батыр,атҡа, тот һөңгөңдө!
  Atlan, batır,atqa, tot höñgöñdö!
  Young man, mount ahorse, take your spear!
(chess)knight

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
absolute	ат(at)	аттар(attar)
definite genitive	аттың(attıñ)	аттарҙың(attarźıñ)
dative	атҡа(atqa)	аттарға(attarğa)
definite accusative	атты(attı)	аттарҙы(attarźı)
locative	атта(atta)	аттарҙа(attarźa)
ablative	аттан(attan)	аттарҙан(attarźan)

Derived terms

[edit]

Аҡбуҙат(Aqbuźat)

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*āt(“name”).^[2]

Cognate withYakutаат(aat,“name”).

Noun

[edit]

ат• (at)

(rare)(person's)name
- (Can wedate this quote?),Ural-batyr (Bashkir folk epic):
  Егет, тыңла һүҙемде. Асыҡ күрҙең йөҙөмдө, Айһылыу тигәнатым бар.
  Yeget, tıñla hüźemde. Asıq kürźeñ yöźömdö, Ayhılıw tigənatım bar.
  Young man, listen to what I say. You have clearly seen my face, I havemy name that isAyhïlïw.
- (Can wedate this quote?),Ural-batyr (Bashkir folk epic):
  Бар ҡоштарға баш булғанСамрауатлы атам бар.
  Bar qoştarğa baş bulğan Samrawatlı atam bar.
  I have a fatherwith the name of Samraw, who is the master of all birds.
reputation,repute

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
absolute	ат(at)	аттар(attar)
definite genitive	аттың(attıñ)	аттарҙың(attarźıñ)
dative	атҡа(atqa)	аттарға(attarğa)
definite accusative	атты(attı)	аттарҙы(attarźı)
locative	атта(atta)	аттарҙа(attarźa)
ablative	аттан(attan)	аттарҙан(attarźan)

References

[edit]

Bašqort teleneň akademik hüðlege. // An Academic Dictionary of the Bashkir Language. The Institute of History, Language and Literature, Ufa Science Center of the Russian Academy of Sciences. Ufa: Kitap, 2011.→ISBN. vol.1, p.359.

^Starostin, Sergei;Dybo, Anna;Mudrak, Oleg (2003), “*ăt”, inEtymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8)‎^[1], Leiden, New York, Köln: E.J. Brill
^Starostin, Sergei;Dybo, Anna;Mudrak, Oleg (2003), “*āt”, inEtymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8)‎^[2], Leiden, New York, Köln: E.J. Brill.

Bulgarian

[edit]

Declension of ат
	singular	plural
indefinite	ат at	а́тове átove
definite (subject form)	а́тът átǎt	а́товете átovete
definite (object form)	а́та áta	а́товете átovete
count form	—	а́та áta

References

[edit]

“ат”, inРечник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences,2014
“ат”, inРечник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian),Chitanka,2010

Anagrams

[edit]

та(ta)

Dolgan

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Turkic*at(“horse”).

Noun

[edit]

ат• (at)

horse

Kazakh

[edit]

Alternative scripts
Arabic	ات
Cyrillic	ат
Latin	at

KazakhWikipedia has an article on:

ат

Wikipedia^kk

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /ɑt/,[ɑ̝tʰ]
Audio: (file)

Etymology 1

[edit]

Inherited fromProto-Turkic*āt(“name”).

Noun

[edit]

ат• (at)

name
Synonyms:есім(esım),(dialectal)нам(nam)

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
nominative	ат(at)	аттар(attar)
genitive	аттың(attyñ)	аттардың(attardyñ)
dative	атқа(atqa)	аттарға(attarğa)
accusative	атты(atty)	аттарды(attardy)
locative	атта(atta)	аттарда(attarda)
ablative	аттан(attan)	аттардан(attardan)
instrumental	атпен(atpen)	аттармен(attarmen)
similative	аттай(attai)	аттардай(attardai)

Etymology 2

[edit]

Inherited fromProto-Turkic*at(“horse”).

Noun

[edit]

ат• (at)

horse
Synonym:жылқы(jylqy)
(chess)knight

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
nominative	ат(at)	аттар(attar)
genitive	аттың(attyñ)	аттардың(attardyñ)
dative	атқа(atqa)	аттарға(attarğa)
accusative	атты(atty)	аттарды(attardy)
locative	атта(atta)	аттарда(attarda)
ablative	аттан(attan)	аттардан(attardan)
instrumental	атпен(atpen)	аттармен(attarmen)
similative	аттай(attai)	аттардай(attardai)

Chess pieces in Kazakh ·шахмат тастары(şaxmat tastary)(layout ·text)

патша(patşa)	уәзір(uäzır),патшайым(patşaiym)	тура(tura)	піл(pıl)	ат(at)	пешка(peşka),сарбаз(sarbaz)

Ket

[edit]

Etymology 1

[edit]

Inherited fromProto-Ketic*at(negative imperative particle).^[1]^[2]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /ˣat/,[at]

Particle

[edit]

ат (at)

negative imperative particle

Etymology 2

[edit]

Inherited fromProto-Ketic*at(interrogative particle).^[3]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /ˣat/,[at]

Pronoun

[edit]

ат (at)

why,why so(interrogative particle, expresses speaker'snegative assessment of an action)

Etymology 3

[edit]

A derivation from etymology 2.^[4]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /¹at/,[aˑt˧]

Adposition

[edit]

ат (āt)

for,after(in order tobenefit from or being arecipient of...)

Etymology 4

[edit]

Derived fromProto-Ketic*àt(“seek, search”,infinitive verb).^[5]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /⁴at/,[at˥˩]

Verb

[edit]

ат (àt) (action nominal)

gathering, the act ofgathering

References

[edit]

^https://starlingdb.org/cgi-bin/response.cgi?single=1&basename=%2fDATA%2fYENISEY%2fYENET&text_number=37&root=config
^Vajda, Edward;Werner, Heinrich (2022),Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries;79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH,→ISBN, pages88, 94
^Vajda, Edward;Werner, Heinrich (2022),Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries;79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH,→ISBN, pages88, 94
^Vajda, Edward;Werner, Heinrich (2022),Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries;79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH,→ISBN, page88
^Vajda, Edward;Werner, Heinrich (2022),Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries;79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH,→ISBN, page89

Kumyk

[edit]

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*āt.

Noun

[edit]

ат• (at)

name

Declension

[edit]

Declension ofат(at)
	singular	plural
nominative	ат(at)	атлар(atlar)
accusative	атны(atnı)	атланы(atlanı)
dative	атгъа(atğa)	атлагъа(atlağa)
locative	атда(atda)	атларда(atlarda)
ablative	атдан(atdan)	атлардан(atlardan)
genitive	атны(atnı)	атланы(atlanı)

Possessive forms ofат(at)
1^st person singular
	singular	plural
nominative	атым(atım)	атларым(atlarım)
accusative	атымны(atımnı)	атларымны(atlarımnı)
dative	атымгъа(atımğa)	атларыма(atlarıma)
locative	атымда(atımda)	атларымда(atlarımda)
ablative	атымдан(atımdan)	атларымдан(atlarımdan)
genitive	атымны(atımnı)	атларымны(atlarımnı)

1^st person plural
	singular	plural
nominative	атыбыз(atıbız)	атларыбыз(atlarıbız)
accusative	атыбызны(atıbıznı)	атларыбызны(atlarıbıznı)
dative	атыбызгъа(atıbızğa)	атларыбызгъа(atlarıbızğa)
locative	атыбызда(atıbızda)	атларыбызда(atlarıbızda)
ablative	атыбыздан(atıbızdan)	атларыбыздан(atlarıbızdan)
genitive	атыбызны(atıbıznı)	атларыбызны(atlarıbıznı)

2^nd person singular
	singular	plural
nominative	атынгъ(atınğ)	атларынгъ(atlarınğ)
accusative	атынгъны(atınğnı)	атларынгъны(atlarınğnı)
dative	атынгъа(atınğa)	атларынгъа(atlarınğa)
locative	атынгъда(atınğda)	атларынгъда(atlarınğda)
ablative	атынгъдан(atınğdan)	атларынгъдан(atlarınğdan)
genitive	атынгъны(atınğnı)	атларынгъны(atlarınğnı)

2^nd person plural
	singular	plural
nominative	атыгъыз(atığız)	атларыгъыз(atlarığız)
accusative	атыгъызны(atığıznı)	атларыгъызны(atlarığıznı)
dative	атыгъызгъа(atığızğa)	атларыгъызгъа(atlarığızğa)
locative	атыгъызда(atığızda)	атларыгъызда(atlarığızda)
ablative	атыгъыздан(atığızdan)	атларыбыздан(atlarıbızdan)
genitive	атыгъызны(atığıznı)	атларыгъызны(atlarığıznı)

3^rd person
	singular	plural
nominative	аты(atı)	атлары(atları)
accusative	атын(atın)	атларын(atların)
dative	атына(atına)	атларына(atlarına)
locative	атында(atında)	атларында(atlarında)
ablative	атындан(atından)	атларындан(atlarından)
genitive	атыны(atını)	атларыны(atlarını)

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*at.

Noun

[edit]

ат• (at)

horse

Declension

[edit]

Declension ofат(at)
	singular	plural
nominative	ат(at)	атлар(atlar)
accusative	атны(atnı)	атланы(atlanı)
dative	атгъа(atğa)	атлагъа(atlağa)
locative	атда(atda)	атларда(atlarda)
ablative	атдан(atdan)	атлардан(atlardan)
genitive	атны(atnı)	атланы(atlanı)

Possessive forms ofат(at)
1^st person singular
	singular	plural
nominative	атым(atım)	атларым(atlarım)
accusative	атымны(atımnı)	атларымны(atlarımnı)
dative	атымгъа(atımğa)	атларыма(atlarıma)
locative	атымда(atımda)	атларымда(atlarımda)
ablative	атымдан(atımdan)	атларымдан(atlarımdan)
genitive	атымны(atımnı)	атларымны(atlarımnı)

1^st person plural
	singular	plural
nominative	атыбыз(atıbız)	атларыбыз(atlarıbız)
accusative	атыбызны(atıbıznı)	атларыбызны(atlarıbıznı)
dative	атыбызгъа(atıbızğa)	атларыбызгъа(atlarıbızğa)
locative	атыбызда(atıbızda)	атларыбызда(atlarıbızda)
ablative	атыбыздан(atıbızdan)	атларыбыздан(atlarıbızdan)
genitive	атыбызны(atıbıznı)	атларыбызны(atlarıbıznı)

2^nd person singular
	singular	plural
nominative	атынгъ(atınğ)	атларынгъ(atlarınğ)
accusative	атынгъны(atınğnı)	атларынгъны(atlarınğnı)
dative	атынгъа(atınğa)	атларынгъа(atlarınğa)
locative	атынгъда(atınğda)	атларынгъда(atlarınğda)
ablative	атынгъдан(atınğdan)	атларынгъдан(atlarınğdan)
genitive	атынгъны(atınğnı)	атларынгъны(atlarınğnı)

2^nd person plural
	singular	plural
nominative	атыгъыз(atığız)	атларыгъыз(atlarığız)
accusative	атыгъызны(atığıznı)	атларыгъызны(atlarığıznı)
dative	атыгъызгъа(atığızğa)	атларыгъызгъа(atlarığızğa)
locative	атыгъызда(atığızda)	атларыгъызда(atlarığızda)
ablative	атыгъыздан(atığızdan)	атларыбыздан(atlarıbızdan)
genitive	атыгъызны(atığıznı)	атларыгъызны(atlarığıznı)

3^rd person
	singular	plural
nominative	аты(atı)	атлары(atları)
accusative	атын(atın)	атларын(atların)
dative	атына(atına)	атларына(atlarına)
locative	атында(atında)	атларында(atlarında)
ablative	атындан(atından)	атларындан(atlarından)
genitive	атыны(atını)	атларыны(atlarını)

Kyrgyz

[edit]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /ɑt/
Audio: (file)

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*at(“horse”).

Noun

[edit]

ат• (at) (Arabic spellingات)

horse

Declension

[edit]

Declension ofат
singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	ат at	атым atım	атың atıŋ	атыңыз atıŋız	аты atı	атыбыз atıbız	атыңар atıŋar	атыңыздар atıŋızdar
genitive (илик)	аттын attın	атымдын atımdın	атыңдын atıŋdın	атыңыздын atıŋızdın	атынын atının	атыбыздын atıbızdın	атыңардын atıŋardın	атыңыздардын atıŋızdardın
dative (барыш)	атка atka	атыма atıma	атыңа atıŋa	атыңызга atıŋızga	атына atına	атыбызга atıbızga	атыңарга atıŋarga	атыңыздарга atıŋızdarga
accusative (табыш)	атты attı	атымды atımdı	атыңды atıŋdı	атыңызды atıŋızdı	атын atın	атыбызды atıbızdı	атыңарды atıŋardı	атыңыздарды atıŋızdardı
locative (жатыш)	атта atta	атымда atımda	атыңда atıŋda	атыңызда atıŋızda	атында atında	атыбызда atıbızda	атыңарда atıŋarda	атыңыздарда atıŋızdarda
ablative (чыгыш)	аттан attan	атымдан atımdan	атыңдан atıŋdan	атыңыздан atıŋızdan	атынан atınan	атыбыздан atıbızdan	атыңардан atıŋardan	атыңыздардан atıŋızdardan
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	аттар attar	аттарым attarım	аттарың attarıŋ	аттарыңыз attarıŋız	аттары attarı	аттарыбыз attarıbız	аттарыңар attarıŋar	аттарыңыздар attarıŋızdar
genitive (илик)	аттардын attardın	аттарымдын attarımdın	аттарыңдын attarıŋdın	аттарыңыздын attarıŋızdın	аттарынын attarının	аттарыбыздын attarıbızdın	аттарыңардын attarıŋardın	аттарыңыздардын attarıŋızdardın
dative (барыш)	аттарга attarga	аттарыма attarıma	аттарыңа attarıŋa	аттарыңызга attarıŋızga	аттарына attarına	аттарыбызга attarıbızga	аттарыңарга attarıŋarga	аттарыңыздарга attarıŋızdarga
accusative (табыш)	аттарды attardı	аттарымды attarımdı	аттарыңды attarıŋdı	аттарыңызды attarıŋızdı	аттарын attarın	аттарыбызды attarıbızdı	аттарыңарды attarıŋardı	аттарыңыздарды attarıŋızdardı
locative (жатыш)	аттарда attarda	аттарымда attarımda	аттарыңда attarıŋda	аттарыңызда attarıŋızda	аттарында attarında	аттарыбызда attarıbızda	аттарыңарда attarıŋarda	аттарыңыздарда attarıŋızdarda
ablative (чыгыш)	аттардан attardan	аттарымдан attarımdan	аттарыңдан attarıŋdan	аттарыңыздан attarıŋızdan	аттарынан attarınan	аттарыбыздан attarıbızdan	аттарыңардан attarıŋardan	аттарыңыздардан attarıŋızdardan

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*āt(“name”).

Noun

[edit]

ат• (at) (Arabic spellingات)

name

Declension

[edit]

Declension ofат
singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	ат at	атым atım	атың atıŋ	атыңыз atıŋız	аты atı	атыбыз atıbız	атыңар atıŋar	атыңыздар atıŋızdar
genitive (илик)	аттын attın	атымдын atımdın	атыңдын atıŋdın	атыңыздын atıŋızdın	атынын atının	атыбыздын atıbızdın	атыңардын atıŋardın	атыңыздардын atıŋızdardın
dative (барыш)	атка atka	атыма atıma	атыңа atıŋa	атыңызга atıŋızga	атына atına	атыбызга atıbızga	атыңарга atıŋarga	атыңыздарга atıŋızdarga
accusative (табыш)	атты attı	атымды atımdı	атыңды atıŋdı	атыңызды atıŋızdı	атын atın	атыбызды atıbızdı	атыңарды atıŋardı	атыңыздарды atıŋızdardı
locative (жатыш)	атта atta	атымда atımda	атыңда atıŋda	атыңызда atıŋızda	атында atında	атыбызда atıbızda	атыңарда atıŋarda	атыңыздарда atıŋızdarda
ablative (чыгыш)	аттан attan	атымдан atımdan	атыңдан atıŋdan	атыңыздан atıŋızdan	атынан atınan	атыбыздан atıbızdan	атыңардан atıŋardan	атыңыздардан atıŋızdardan
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	аттар attar	аттарым attarım	аттарың attarıŋ	аттарыңыз attarıŋız	аттары attarı	аттарыбыз attarıbız	аттарыңар attarıŋar	аттарыңыздар attarıŋızdar
genitive (илик)	аттардын attardın	аттарымдын attarımdın	аттарыңдын attarıŋdın	аттарыңыздын attarıŋızdın	аттарынын attarının	аттарыбыздын attarıbızdın	аттарыңардын attarıŋardın	аттарыңыздардын attarıŋızdardın
dative (барыш)	аттарга attarga	аттарыма attarıma	аттарыңа attarıŋa	аттарыңызга attarıŋızga	аттарына attarına	аттарыбызга attarıbızga	аттарыңарга attarıŋarga	аттарыңыздарга attarıŋızdarga
accusative (табыш)	аттарды attardı	аттарымды attarımdı	аттарыңды attarıŋdı	аттарыңызды attarıŋızdı	аттарын attarın	аттарыбызды attarıbızdı	аттарыңарды attarıŋardı	аттарыңыздарды attarıŋızdardı
locative (жатыш)	аттарда attarda	аттарымда attarımda	аттарыңда attarıŋda	аттарыңызда attarıŋızda	аттарында attarında	аттарыбызда attarıbızda	аттарыңарда attarıŋarda	аттарыңыздарда attarıŋızdarda
ablative (чыгыш)	аттардан attardan	аттарымдан attarımdan	аттарыңдан attarıŋdan	аттарыңыздан attarıŋızdan	аттарынан attarınan	аттарыбыздан attarıbızdan	аттарыңардан attarıŋardan	аттарыңыздардан attarıŋızdardan

Macedonian

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed fromOttoman Turkishآت(at).

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): [at]
Audio: (file)

Noun

[edit]

ат• (at) m

(archaic)horse

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
indefinite	ат(at)	атови(atovi)
definite unspecified	атот(atot)	атовите(atovite)
definite proximal	атов(atov)	атовиве(atovive)
definite distal	атон(aton)	атовине(atovine)
vocative	ату(atu)	атови(atovi)
count form	—	ата(ata)

Mongolian

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Common Turkic*atan, compareKarakhanidاَتَنْ(atan).

Noun

[edit]

ат• (at) (Mongolian spellingᠠᠲᠠ(ata));(hidden-n declension)

acastrated camel of five years or older

Hypernyms

[edit]

тэмээ(temee,“camel”)

Derived terms

[edit]

атавч(atavč,“camelsaddle”)

Nivkh

[edit]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /at/

Noun

[edit]

ат (at)

(zoology)lion;tiger

Synonyms

[edit]

иғлуладь(iγlulad̦)

References

[edit]

丹菊逸治(Itsuji Tangiku) (2014),ニヴフ語サハリン方言語彙集(“Sakhalin Nivkh word list”)‎^[4] (in Japanese),Sapporo:北海道大学アイヌ・先住民研究センター(“Center for Ainu and Indigenous Studies, Hokkaido University”), page10

Nogai

[edit]

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*at.^[1]^[2]

Noun

[edit]

ат• (at)

horse

References

[edit]

^Clauson, Gerard (1972), “2 at”, inAn Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish, Oxford: Clarendon Press,→ISBN,→OCLC,page33
^Starostin, Sergei;Dybo, Anna;Mudrak, Oleg (2003), “*ăt”, inEtymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*āt.

Noun

[edit]

ат• (at)

name

References

[edit]

N. A. Baskakov, S.A Kalmykov, editor (1963), “ат”, inNogajsko-Russkij Slovarʹ [Nogai-Russian Dictionary], Moscow: karačajevo-čerkesskij naučno- issledovatelʹskij institut jazyka, literatury i istorii,→ISBN

Northern Altai

[edit]

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*āt. Cognate toTuvanат(at),Tofaат(at),Khakasат(at),Shorат(at),Western Yugurat, etc.

Noun

[edit]

ат• (at)

name

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*at. Cognate toTuvanаът(àt),Tofaаът(aʺt),Khakasат(at),Shorат(at),Western Yugurat, etc.

Noun

[edit]

ат• (at)

horse

References

[edit]

N. A Baskakov, editor (1972), “ат”, inSevernyje dialekty Altajskovo (Ojrotskovo Jazyka- Dialekt kumandincev(Kumandin Kiži) [Northern Dialect of Altai -Kumandin Dialect(Kumandin kiži)], Moskva: glavnaja redakcija vostočnoja literatury,→ISBN, page204

Northern Khanty

[edit]

Etymology

[edit]

Cognate withEastern Khantyат(at,“night”).

Pronunciation

[edit]

(This entry needs pronunciation information. If you are familiar with theIPA then please add some!)

Noun

[edit]

ат (at)(Kazym)

night

References

[edit]

Solovar, V. N. (2014), “ат”, inХантыйско-русский Словарь (казымский диалект) [Khanty-Russian Dictionary (Kazym Dialect)]‎^[5], 2nd edition, Khanty-Mansiysk:ООО «ФОРМАТ»,→ISBN,page28

Northern Mansi

[edit]

**Northern Mansi numbers^(edit)**
	50
^[a],[b] ← 4	5	6 →
Cardinal:ат(at) Ordinal:атыт(atyt) A.o.:атыттыг(atyttyg) Adverbial:атпис(atpis) Multiplier:атписыӈ(atpisyň) Distributive:атыл(atyl) Number of people:атны(atny)

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): [ˈat]
Hyphenation:ат
Rhymes:-at

Etymology 1

[edit]

FromProto-Uralic*witte.^[1] Cognates includeNorthern Khantyвет(wjet),Hungarianöt,Finnishviisi,Estonianviis,Nganasanбииˮ(bīʔ,“ten”),Central Mansi[script needed](ät), andSouthern Mansi[script needed](äit).

Numeral

[edit]

ат (at)

five

Etymology 2

[edit]

FromProto-Mansi*ä̆t, fromProto-Uralic*ipsɜ.^[2] Cognates includeHungarianíz,Central Mansi[script needed](ät), andSouthern Mansi[script needed](äit).

Noun

[edit]

ат (at)

smell,taste

Declension

[edit]

Inflection ofат(at)
	singular	dual	plural
nominative	ат(at)	атыг(atyg)	атыт(atyt)
dative	атын(atyn)	атыгын(atygyn)	атытын(atytyn)
ablative	атныл(atnyl)	атыгныл(atygnyl)	атытныл(atytnyl)
instrumental	атыл(atyl)	атыгтыл(atygtyl)	атытыл(atytyl)
translative	атыг(atyg)	атыгыг(atygyg)	атытыг(atytyg)

Possessive forms ofат(at)
possessor	single possession	double possession	multiple possession
1^st person sing.	атум(atum)	атагум(atagum)	атанум(atanum)
2^rd person sing.	атын(atyn)	атагын(atagyn)	атан(atan)
3^rd person sing.	атэ(atè)	атаге(atage)	атанэ(atanè)
1^st person dual	атме̄н(atmēn)	атагаме̄н(atagamēn)	атанаме̄н(atanamēn)
2^rd person dual	аты̄н(atȳn)	атагы̄н(atagȳn)	атаны̄н(atanȳn)
3^rd person dual	атэ̄(atè̄)	атаге̄н(atagēn)	атанэ̄н(atanè̄n)
1^st person plural	атув(atuv)	атагув(ataguv)	атанув(atanuv)
2^rd person plural	аты̄н(atȳn)	атагы̄н(atagȳn)	атаны̄н(atanȳn)
3^rd person plural	атаныл(atanyl)	атага̄ныл(atagānyl)	ата̄ныл(atānyl)

Etymology 3

[edit]

Thisetymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at theEtymology scriptorium.
Particularly: “Central Mansi[script needed](oåt) andSouthern Mansi[script needed](ǟ)”

Particle

[edit]

ат (at)

not
Тав мо̄тхо̄талат ха̄сы минуӈкве. ―Tav mōthōtalat hāsy minuňkve. ―He isunable to go the day after tomorrow.
(Used before the conjugated verb in a sentence.)

References

[edit]

^Entry #1154 inUralonet, online Uralic etymological database of theHungarian Research Centre for Linguistics.
^Entry #151 inUralonet, online Uralic etymological database of theHungarian Research Centre for Linguistics.

Mansi Dictionary of Munkácsi and Kálmán[6]

Russian

[edit]

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): [at]

Noun

[edit]

ат• (at) m inan (genitiveа́та,nominative pluralа́ты,genitive pluralа́тов)

(numismatics)att(Lao coin)

Declension

[edit]

Declension ofат (inan masc-form hard-stem accent-a)

	singular	plural
nominative	а́т át	а́ты áty
genitive	а́та áta	а́тов átov
dative	а́ту átu	а́там átam
accusative	а́т át	а́ты áty
instrumental	а́том átom	а́тами átami
prepositional	а́те áte	а́тах átax

Serbo-Croatian

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed fromOttoman Turkishآت(at).

Noun

[edit]

ат m anim (Latin spellingat)

steed
Arabian (horse)

Declension

[edit]

Declension ofат
	singular	plural
nominative	ат	ати / атови / атлари
genitive	ата	ата / атова / атлара
dative	ату	атима / атовима / атларима
accusative	ата	ате / атове / атларе
vocative	ате	ати / атови / атлари
locative	ату	атима / атовима / атларима
instrumental	атом	атима / атовима / атларима

Derived terms

[edit]

Southern Altai

[edit]

Etymology 1

[edit]

FromProto-Turkic*āt.

Noun

[edit]

ат• (at)

name

Declension

[edit]

Inflection ofат
	singular	plural
absolute	ат(at)	аттар(attar)
definite genitive	аттыҥ(attïŋ)	аттардыҥ(attardïŋ)
dative	атка(atka)	аттарга(attarga)
definite accusative	атты(attï)	аттарды(attardï)
locative	атта(atta)	аттарда(attarda)
ablative	аттаҥ(attaŋ)	аттардаҥ(attardaŋ)

Etymology 2

[edit]

FromProto-Turkic*at.

Noun

[edit]

ат• (at)

horse

Declension

[edit]

Inflection ofат
	singular	plural
absolute	ат(at)	аттар(attar)
definite genitive	аттыҥ(attïŋ)	аттардыҥ(attardïŋ)
dative	атка(atka)	аттарга(attarga)
definite accusative	атты(attï)	аттарды(attardï)
locative	атта(atta)	аттарда(attarda)
ablative	аттаҥ(attaŋ)	аттардаҥ(attardaŋ)

Related terms

[edit]

јылкы(ǰïlkï)

Tatar

[edit]

Etymology 1

[edit]

Other scripts
Cyrillic	ат(at)‍
Zamanälif	at‍
Jaꞑalif	at
Yaña imlâ	‍ئات(at)
İske imlâ	آت(at)

FromProto-Turkic*at(“horse”).^[1] Cognate toBashkirат(at), etc.

Noun

[edit]

ат• (at)

horse
- traditional, “Каз канаты [Qaz qanatı]”‎^[7]:
  Каз канаты кат-кат була, / Ир канатыат була.
  Qaz qanatı qat-qat bula, / İr qanatıat bula.
  (pleaseadd an English translation of this quotation)
(chess)knight

Etymology 2

[edit]

Other scripts
Cyrillic	ат(at)‍
Zamanälif	at‍
Jaꞑalif
Yaña imlâ	‍

FromProto-Turkic*āt. Cognate toBashkirат(at), etc.

Noun

[edit]

ат• (at)

name
Synonym:исем(isem)

Related terms

[edit]

атау(ataw,“tocall; toname”,verb)
- атама(atama,noun)

References

[edit]

^Starostin, Sergei;Dybo, Anna;Mudrak, Oleg (2003), “*ăt”, inEtymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8)‎^[3], Leiden, New York, Köln: E.J. Brill

Tuvan

[edit]

Etymology

[edit]

FromProto-Turkic*āt(“name”). Cognate withKumykат(at),Turkishad.

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /at/

Noun

[edit]

ат• (at) (definite accusativeатты,pluralаттар)

name
Мээң дуңмамныңады Кара-оол. ―Meeñ duñmamnıñadı Kara-ool. ―My brother'sname is Kara-ool.

Declension

[edit]

Declension of ат
Nominative	ат at
Accusative	атты attı
	Singular	Plural
Nominative	ат at	аттар attar
Genitive	аттың attıñ	аттарның attarnıñ
Accusative	атты attı	аттарны attarnı
Dative	атка atka	аттарга attarga
Locative	атта atta	аттарда attarda
Ablative	аттан attan	аттардан attardan
Prolative I	атче atçe	аттарже attarje
Prolative II	аттыва attıva	аттардыва attardıva

First person singular possessive forms of ат
Nominative	атым atım
Accusative	атымны atımnı
	Singular	Plural
Nominative	атым atım	аттарым attarım
Genitive	атымның atımnıñ	аттарымның attarımnıñ
Accusative	атымны atımnı	аттарымны attarımnı
Dative	атымга atımga	аттарымга attarımga
Locative	атымда atımda	аттарымда attarımda
Ablative	атымдан atımdan	аттарымдан attarımdan
Prolative I	атымже atımje	аттарымже attarımje
Prolative II	атымдыва atımdıva	аттарымдыва attarımdıva

Derived terms

[edit]

адаар(adaar)
аттыг(attıg)

Urum

[edit]

Etymology 1

[edit]

Inherited fromProto-Turkic*at(“horse”). Cognate withChuvashут(ut),Turkishat,Uzbekot,Bashkirат(at),Old Turkic𐱃(at),Yakutат(at).

Pronunciation

[edit]

IPA^(key): /at/
Hyphenation:ат

Noun

[edit]

ат• (at) (definitive accusativeати(ati),pluralатлар(atlar))

horse

Etymology 2

[edit]

Verb

[edit]

ат• (at)

second-person singular imperative ofатиер(atier)

References

[edit]

Oleksandr Harkavecʹ (2000), “ат”, inUrumsʹkyj Slovnyk [Urum-Ukrainian Dictionary], Almaty: Ynstytut Sxodoznavstva Myžnarodnyx Vydnosyn Xarkyvsʹkyj Kolehyum,→ISBN, page60

Yakut

[edit]

Etymology 1

[edit]

YakutWikipedia has an article on:

ат

Wikipedia^sah

FromProto-Turkic*at,*ăt(“horse”).

Noun

[edit]

ат• (at)

horse
Synonym:сылгы(sïlgï)

Derived terms

[edit]

ат кунан(at kunan,“steer”)
ат көлө(at kölö,“draft horse”)
ат оҕус(at oğus,“bullock”)
ат сэбэ(at sebe,“harness”)
аттаа(attaa,“to provide with a horse”)
аттаах(attaaq,“mounted, horseman”)
аттан(attan,“to mount, to ride”)
көлүүр ата(kölüür ata,“draft horse”)
обуос ата(obuos ata,“wagon horse”)

Etymology 2

[edit]

Cognate withMongolian[script needed](axta,“castrated”). Note alsoMongolianат(at) above.

Adjective

[edit]

ат• (at)

castrated,gelded
Synonym:субай(subay,“barren animal”)

Derived terms

[edit]

аттаа(attaa,“to castrate, to geld”)

Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=ат&oldid=89299916"

Categories:

Hidden categories:

[8]ページ先頭

Movatterモバイル変換

Azerbaijani

Noun

Declension

Bashkir

Pronunciation

Etymology 1

Noun

Declension

Derived terms

Etymology 2

Noun

Declension

References

Bulgarian

Etymology

Pronunciation

Noun

Declension

References

Anagrams

Dolgan

Etymology

Noun

Kazakh

Pronunciation

Etymology 1

Noun

Declension

Etymology 2

Noun

Declension

See also

Ket

Etymology 1

Pronunciation

Particle

Etymology 2

Pronunciation

Pronoun

Etymology 3

Pronunciation

Adposition

Etymology 4

Pronunciation

Verb

References

Further reading

Kumyk

Etymology 1

Noun

Declension

Etymology 2

Noun

Declension

Kyrgyz

Pronunciation

Etymology 1

Noun

Declension

Etymology 2

Noun

Declension

Macedonian

Etymology

Pronunciation

Noun

Declension

Mongolian

Etymology

Noun

Hypernyms

Derived terms

See also

Nivkh

Pronunciation

Noun

Synonyms

References

Nogai