USB (byrfodd o'r Saesneg:Universal Serial Bus) yw'r safon rhyngwladol a ddefnyddir yn aml i gysylltu teclynnau electronig â'i gilydd. Fel arfer, fe'i ceir ar gebl i gysylltu dau ddyfaiscyfrifiadurol neu i wefru teclyn ymylol, cyfrifiadurol fel y llygoden, yr allweddell neu gamera digidol. Fe'i rhyddhawyd gyntaf yn Nhachwedd 1994 a chedwir y safonnau (2019) gan Fforwm yrIF (USB Implementers Forum). Hyd at 2019 cafwyd tair cenhedlaeth o fanylebau: USB 1.x a ddaeth allan yn 1994, USB 2.0 yn Ebrill 2000, ac USB 3.x yn 2009.[1]
Chwith: dau 'dderbynydd' (receptacle) USB 3.0 Standard-A a (dde) dau dderbynydd USB 2.0 Standard-A wedi eu lleoli ar banel cyfrifiadurCo bach y cwmni SanDisk a ryddhawyd yn 2009: SanDisk Cruzer Micro, 4GB
Yn 2019 roedd y fforwm yr USB IF yn gweithio ar safon ar gyfer fersiwn di-wifr, gan ddefnyddio'r un gweithdrefnau (protocolau), sef technolegultra-wideband gyda graddfa trosglwyddo data o hyd at 480 Mbit.
Datblygwyd yrUniversal Serial Bus i symleiddio a gwella'r cysylltiad rhwng cyfrifiaduron personol a dyfeisiau ymylol, o'i gymharu â chysylltiadau an-safonol neu ad-hoc a oedd eisoes yn bodoli eisoes.[2]
O safbwynt y defnyddiwr y cyfrifiadur, roedd yr USB yn haws i'w defnyddio mewn sawl ffordd. Mae'r USB yn cysylltu'n otomatig, felly nid oes angen i'r defnyddiwr addasu gosodiadau ar y ddyfais a rhyngwyneb y cyfrifiadur ar gyfer cyflymder neu fformat ydata ayb. Ar y pryd roedd hyn yn gam sylweddol i'r cyfeiriad iawn, ac yn hwyluso'r gwaith i'r defnyddiwr.[3] Mae safoni'n digwydd ar ochr y gwesteiwr (neu 'host'), felly gall unrhyw declyn ymylol ddefnyddio unrhyw dderbynydd; gelwir hyn yn "hot pluggable" - nid oes raid ailgychwyn y cyfrifiadur er mwyn iddo adnabod y ddyfais ymylol.
Gan fod y ddyfais ymylol yn derbyn eigwefr o'r rhyngwyneb (y cyfrifiadur), yna nid oes yn rhaid i'r ddyfais ymylol fod â'i chyflenwad trydan ei hun, yn enwedig pan fo'r teclyn yn un bychan.
Ar gyfer cynhyrchwyr caledwedd a datblygwyr meddalwedd, mae'r safon USB yn dileu'r angen i ddatblygu rhyngwynebau perchnogol i declynau ymylol newydd. Mae'r ystod eang o gyflymder trosglwyddo sydd ar gael o ddyfeisiadau addas ar gyfer rhyngwyneb USB yn amrywio o'r allweddellau a'r llygoden syml i fyny i ffrydio rhyngwynebau fideo cymhleth.