| Terry Yorath | |
|---|---|
 | |
| Ganwyd | Terence Charles Yorath  27 Mawrth 1950 Caerdydd |
| Bu farw | 7 Ionawr 2026 |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | pêl-droediwr, rheolwr pêl-droed |
| Taldra | 1.88 metr |
| Plant | Gabby Logan |
| Chwaraeon | |
| Tîm/au | Bradford City A.F.C., Vancouver Whitecaps,Leeds United F.C.,Tottenham Hotspur F.C.,C.P.D. Dinas Abertawe,Coventry City F.C.,Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru |
| Safle | chwaraewr canol cae |
| Gwlad chwaraeon | Cymru |
Cyn chwaraewr a rheolwrpêl-droed oGymru oeddTerry Yorath (ganwydTerence Charles Yorath;27 Mawrth1950 –7 Ionawr2026).[1] Fe'i ganwyd a'i magwyd yng Nghaerdydd.
Chwaraeodd iLeeds United,Coventry City,Tottenham Hotspur,Vancouver Whitecaps,Bradford City,Dinas Abertawe athîm cenedlaethol Cymru.
Ar ôl ymddeol o chwarae, daeth yn reolwr ar Bradford City, Dinas Abertawe,Dinas Caerdydd,Sheffield Wednesday, Cymru aLibanus.
Dechreuodd Yorath ei brentisiaeth gydaLeeds United gan arwyddo cytundeb proffesiynol gyda'r clwb yn 17 mlwydd oed[2]. Ond fe'i cafodd yn anodd sicrhau ei le yn nhîm llwyddiannus Leeds, gyda'r rheolwr, Don Revie, yn ffafrioBilly Bremner aJohnny Giles.
Rhwng 1967 a 1972 dim ond 14 gêm chwaraeodd Yorath dros Leeds ond yn ystod tymor 1972-73 llwyddodd i sicrhau ei le yn y tîm gan chwarae yn rownd derfynolCwpan FA 1973 ac yn rownd derfynolCwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop UEFA yn erbynA.C. Milan. Er colli'r ddwy rownd derfynol, llwyddodd Yorath i sicrhau medal y tymor canlynol wrth i Leeds gipio'r Bencampwriaeth ac ym 1975 daeth y Cymro cyntaf i chwarae yn rownd derfynolCwpan Ewrop[3] ond colli oedd hanes Leeds yn erbynBayern Munich.
Ym 1976, symudodd iCoventry City am £125,000[4] lle cafodd ei wneud yn gapten ar y clwb. Gorffennodd ySky Blues yn seithfed yn yr Adran Gyntaf ym 1977-78, dim ond unwaith erioed mae'r clwb wedi gorffen mewn safle gwell. Treuliodd Yorath dair blynedd gyda'r clwb gan chwarae 99 gêm a sgorio tair gôl cyn symud iTottenham Hotspur am £300,000 ym 1979[4].
Ar ôl cyfnod yn chwarae yn yrNASL gydaVancouver Whitecaps ymunodd âBradford City fel chwaraewr/hyfforddwr. Cafodd ei anafu yn ystodTrychineb Tân Bradford wrth neidio allan o ffenestr ar ôl arwain cefnogwyr allan o far yn yr eisteddle oedd ar dân[5].
Casglodd Yorath y cyntaf o'i 59 cap drosGymru yn erbynYr Eidal ynRhufain ym1969[6]. Cafodd y fraint o arwain ei wlad fel capten ar 42 achlysur.
Cymrodd yr awenau gydaDinas Abertawe ym 1986 gan arwain y clwb i ddyrchafiad i'r Drydedd Adran ym 1987-88[7].
Ym 1989 cafodd ei benodi'n rheolwr rhan amser arGymru gan barhau yn ei rôl gydag Abertawe. Gadawodd Abertawe er mwyn ail ymuno â Bradford ond wedi llai na blwyddyn wrth y llyw ynValley Parade cafodd ei ddiswyddo a dychwelodd i Abertawe.
Ym 1991, wedi cyfnod siomedig, gadawodd Abertawe unwaith eto er mwyn canolbwyntio ar reoli Cymru. O dan reolaeth Yorath, sicrhaodd Cymru eu safle gorau erioed ar restr detholionFIFA ar27 Awst1993[8] a daeth Cymru o fewn trwch blewyn o gyrraeddCwpan y Byd Pêl-droed 1994. Yn dilyn eu methiant, ni chafodd cytundeb Yorath ei adnewyddu a chafoddJohn Toshack, oedd ar y pryd yn rheolwr arReal Sociedad, ei benodi'n rheolwr rhan amser. Ond ymddiswyddodd Toshack wedi dim ond un gêm - colled 3-1 yn erbynNorwy gyda'r cefnogwyr yn y gêm yng Nghaerdydd yn bloeddio eu haniddigrwydd tuag at y Gymdeithas Bêl-droed yn dilyn diswyddiad Yorath[9].
Roedd Yorath yn dad i bedwar o blant - Daniel, Louise, Jordan a'r cyflwynydd chwaraeonGabby Logan.[1]
Bu farw ei fab Daniel yn 1992 pan oedd yn 15 mlwydd oed. Roedd wedi bod yn chwarae pêl-droed yn yr ardd gyda'i dad pan gwympodd yn farw. Heb yn wybod iddo, roedd ganddo'r cyflwr cardiomyopathi hypertroffig sy'n effeithio'r galon. Ymgyrchodd ei deulu am sgrinio calon ar gyfer athletwyr ifanc sy'n chwarae'n rheolaidd ar lefel uchel, mewn ymgais i leihau'r risg.[10]
Bu farw Yorath yn 75 mlwydd oed yn dilyn cyfnod byr o salwch. Cafodd ei angladd ei gynnal ar 26 Ionawr 2026 yn Eglwys Babyddol The Imacculate Heart of Mary, Leeds. Roedd Côr Meibion Taf, o'i ddinas enedigol, yn rhan amlwg o'r gwasanaeth gan berfformioHen Wlad fy Nhadau,Ar Hyd y Nos,Danny Boy aYou'll Never Walk Alone.[11]