| Jeffrey Sachs | |
|---|---|
_(cropped).jpg) | |
| Ganwyd | 5 Tachwedd 1954  Detroit |
| Dinasyddiaeth |  UDA |
| Alma mater |
|
| Ymgynghorydd y doethor |
|
| Galwedigaeth | economegydd, academydd,ysgrifennwr |
| Cyflogwr | |
| Priod | Sonia Ehrlich Sachs |
| Gwobr/au | Padma Bhushan, Medal Canmlynedd Havard, Blue Planet Prize, Gwobr Economi Bydeang, Cymrawd y Gymdeithas Econometrig, Cymrawd Academi Celf a Gwyddoniaeth America |
| Gwefan | https://jeffsachs.org |
MaeJeffrey David Sachs (ganwyd 5 Tachwedd, 1954)[1] yn economegyddAmericanaidd a dadansoddwr polisi cyhoeddus sy'n athro ymMhrifysgol Columbia,[2][3] lle bu gynt yn gyfarwyddwr Sefydliad y Ddaear. Gweithiodd arddatblygu cynaliadwy adatblygu economaidd.[4] Yn aml iawn mae'n dadlau dros leiafrifoedd ac yn erbyn yr Unol Daleithiau. Ar y diwrnod olaf o Ionawr 2026, dywedodd fod llywodraeth Israel yn ceiso creu rhyfel byd eang ac y byddai'r UDA yn cymryd drosodd yr Ynys Werdd a llawer o wledydd eraill.
Sachs yw cyfarwyddwr yGanolfan Datblygu Cynaliadwy,Prifysgol Columbia a llywydd Rhwydwaith Datrysiadau Datblygu Cynaliadwy'rCenhedloedd Unedig.[5] Mae'n Eiriolwr Nodau Datblygu Cynaliadwy iYsgrifennydd Cyffredinoly Cenhedloedd Unedig (CU), António Guterres, ar yNodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs), set o 17 o nodau byd-eang a fabwysiadwyd mewn uwchgynhadledd y Cenhedloedd Unedig yn 2015.[6]
O 2001 i 2018, roedd Sachs yn gynghorydd arbennig iYsgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig. Hyd at 2016 roedd ganddo swydd gynghori debyg yn ymwneud â Nodau Datblygu'r Mileniwm (MDGs),[7] sef wyth amcan a gymeradwywyd yn rhyngwladol i leihau tlodi eithafol, newyn a chlefydau, erbyn 2015. Mewn cysylltiad â'r MDGs, fe'i penodwyd yn gynghorydd arbennig i Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig yn 2002 yn ystod tymorKofi Annan[7][8]
O 2002 i 2006, roedd yn gyfarwyddwr gwaith Prosiect Mileniwm y Cenhedloedd Unedig ar yr NDM. Yn 2010, daeth yn gomisiynydd i'r Comisiwn Band Eang ar gyfer Datblygu Cynaliadwy.[9] Mae Sachs wedi ysgrifennu sawl llyfr ac wedi derbyn sawl gwobr. Mae ei safbwyntiau ar economeg, ar darddiad COVID-19, ac aroresgyniad Rwsia o Wcráin wedi denu sylw a pheth beirniadaeth.[10][11]
Yn ôl Stuart Lau a Luanna Muniz yn ysgrifennu ynPolitico, mae Sachs yn "eiriolwr ers amser maith dros ddatgymalu goruchafiaeth America a chroesawu cynnydd Tsieina."[12] Dywedodd fod y term "hil-laddiad" yn anghywir mewn perthynas agerledigaeth yr Uyghurs yn Tsieina. Mae wedi dadlau dros gysylltiadau agosach rhwng yr Unol Daleithiau a Tsieina ac wedi rhybuddio am berygl tensiynau rhyngddynt.[13][14]
Mae Sachs wedi dweud bod yr Unol Daleithiau yn "rhannol gyfrifol amhil-laddiad Israel" ac y gallai'r UDA atal y gwrthdaro drwy rewi cymorth milwrol i Israel.[15]
Mewn clip fideo a rannwyd gan Donald Trump, beirniadodd Sachs yr hyn a alwodd yn ymdrechion "obsesiynol" prif weinidog IsraelBenjamin Netanyahu i lusgo'r Unol Daleithiau i ryfel ag Iran trwy lobïo (ganNetanyahu) o blaid Israel.[16]
Guterres' spokesman Stephane Dujarric confirmed ... this week that Jeffrey Sachs, a world-renowned economist who has served as a senior U.N. adviser since 2002, will continue in that role.
