Чи малтанах URL локатора эрешĕн ресурсĕсен вырăнне кăтартмалли система евĕр хатĕрленĕ. Локатора çăмăллăн анлăлатма татаASCII‐символсен (тĕслĕхрен,пушăна нихăçан та URL-та усă курман) сайра йышĕпе кăна усă курма пултарать. Çапла вара, URL çырма çак ĕлкĕ йăли пулса тухать:
<схема>://<логин>:<вăрттăн сăмах>@<хост>:<порт>/<URL‐йĕрĕ>
Çак çырăвра:
- схема
- ресурса çитмелли схема, чылайрах чухнеэреш протоколĕ
- логин
- ресурспа усă курма кĕрекенĕн (хутшăнаканăн) ячĕ
- вăрттăн сăмах
- çак усă кураканăн ячĕпе çыхăннăвăрттăн сăмах
- хост
- DNS системинчихостăн туллин çырнăдомен ячĕ е хостăн тăватăвуннăллăхисеп ĕлкиллĕ пăнчăсемпе уйăрнăIP-адресĕ.Хисепсем 0 —255 интервалĕнче вырнаçнă.
- порт
- çыхăнмалли хост (хăна)порчĕ
- URL-йĕр
- ресурс ăçтине кăтартакан тĕплĕхыпар (протоколран килет).
Паян куна,Тим Бернес-Ли асăннипе, URL структуринчи икĕ чалăш йĕрлĕ символ ытлашши шутланать[1].
Тетелре URL адресĕсене уçни çĕнĕ ĕç пулса тăрать. Ачах та URL стандарчĕн çитменлĕхĕ — унтасимволсене те çырма май çук, латин сасă палли, цифрăсене тата хăшпĕр чарăну паллисен çеç çырма пулать. Эхер те эпир URL стандарчĕпекириллица символĕсенееиероглифсене, е, калăпăр,франци чĕлхин ятарлă символĕсене кăтартас тесен, кирле паллăсене ятарлă мелпе тепĕр хутчен кодăламалла.
Вырăс чĕлхиллĕВикипедире кунсерен URL кодăланă тĕслĕхсене курма тивет, мĕншĕн тесенвырăс чĕлхи кириллица символĕсемпе усă курать. Тĕслĕхрен, çакăн пек йĕркене:
http://ru.wikipedia.org/wiki/Микрокредит
URL стандарчĕпе çапла кодăлаççĕ:
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%82
Çак пек ĕлкĕлени икĕ тапхăрлă пулать: малтан кириллицăн кашни символне Юникодра (UTF-8) икĕ байт тĕсĕпе кодăлаççĕ, кайран çак улă-хыçлăхăн кашни байтневунулттăллă евĕр кăтартаççĕ:
М → D0 и 9C → %D0%9Cи → D0 и B8 → %D0%B8к → D0 и BA → %D0%BAр → D1 и 80 → %D1%80, т. ыт. те
Вунултталлă кодпа çырнă çакăн пек кашни байт умĕн, URL спецификаципе килешӳллĕ[2],процент (%) паллине лартаççĕ — çакăнтан URL тата URI системинче символсене кодăламалли меслете кăтартакан «percent‐encoding» акăлчан терминĕ çуралнă.
URL стандарчĕпе кăтартайман символсем çак йĕркепе кодăлаççĕ:
