Кăнтăр енчеТурципе (121 çм) чикĕленет, анăç тата çурçĕр-анăç çĕрĕсемХура тинĕсе тухаççĕ. Аджари лаптăкĕ — 2,9 пин тăваткал çухрăм, пурăнан халăх йышĕ 400 пин çынран ытла (грузинсем). Аджари территорине çутçанталăк уйрăмлăхĕсем енчен иккĕне пайлама пулать — тинĕсçум тата туçи. Тинĕсçум Аджариресубтропик зонăри çулталăкри ăшă вăтам температура (+14,5 градус, çак чухне хĕллехи чи сивĕ уйăхри — кăрлачри — температура +6,5 градус), питĕ нӳрĕклĕ (вăтамран çулта 2500 мм) тата хĕвеллĕ кунсем тăраççĕ. Аджарин çыран çумĕнчисубтропикĕсем нӳрĕк кĕçĕн тĕсне кĕреççĕ, çурçĕр тата Анăç Хура тинĕс çумĕнчи типĕ вăтаçĕр тинĕс тропикĕсенчен уйрăлса тăраççĕ.
Туçи Аджарире Хура тинĕс сĕмне тусем картлаççĕ, çавăнпа кунти сывлăш типĕрех. Тусен вăтам çӳллĕшĕ: 2000—2500 м.Годерс (2025 м) урлăБатуми —Ахалцихе патшалăх шайĕнчи автомобиль çулĕ иртет. Хулара, тинĕс шайĕнчи 920 м çӳллĕшĕнче, кăрлач уйăхĕнчи вăтам температура +1 градус, утă уйăхĕнче +19 градус.
Аджарири мĕнпур юханшыв Хура тинĕс бассейнĕ шутне кĕрет. Чи тулли шывлă юханшыв —Чорох, вăрри Грузире вырнаçнă (Чорох Аджари территорипе 26 çм юхать), çаплах Аджари территоринчеЧорохăн иккĕ юпă пур —Аджарисцкали татаМачахела. Хура тинĕсеКинтриши,Чаквисцкали,Королисцкали шывсем юхса кĕреççĕ. Аджарири тулли юханшывсен питĕ пысăк гидроэнергетика потенциалĕ (1,2 млрд кВт çити).
Этноссем хушшинчи хутшăнусем республикăра лăпкă тăраççĕ,Совет Союзĕ аркансан тăван çĕр-шывран чылай çын тухса кайнă, вырăсла калаçакан çынсен шучĕ сахалланнă.
1921 çулхи утăн 16-мĕшĕнчеАджар АССР йĕркеленĕ; хальхи ячĕ —1990 çултанпа. Аджарсен тĕп хули —Батуми — Грузин тĕп тинĕс порчĕсем.Тинĕсçум зонăра (Кобулети,Махинджаури,Гонио,Сарпи тата ур.) санатори-сиплев çурчĕсем, ытларах совет тапхăрĕнче тунисем, вырнаçнă. Тусем çинче курортсем ĕçлеççĕ. Аджарири пурăнан халăх — грузин халăхĕнаджар этносĕ,вăтам ĕмĕрсенче вĕсен хушшинчеислам анлă сарăлнă.
Осман тапхăрĕнче, урăхкрипто-христиансем пекех, аджарсемислампаправославие кулленхи пурнăçра хутăштарнă. 1990-мĕш тата 2000-мĕш çулсенче аджар халăхне çĕнĕрен христианланă, çак ĕç-пуçаГрузин православии чиркĕвĕ пулăшнă, халĕ кунта христиансен шучĕ 70%, мăусăльмансен шучĕ —30% (80-мĕш çулĕсен вĕçĕнчемăсăльмансем 70% шутланнă).
