Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
WikipediaAng Gawasnong Ensayklopedya
Pangita

Israel

Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Kining artikulo bahin sa nasod. Alang sa taong gigikanan sa kining ngalan, tan-awa angJacob.
Bangyaw
Timailhan
Nahimutangan

AngEstado sa Israel (Inebreo: מדינת ישראל, Medinat Yisra’el;Inarabigo: دولة إسرائيل, Dawlat Isrā'īl) usa ka nasod sahabagatang Levant nga rehiyon saKasadpang Asya. Giutlanan kini saLibano sa amihanan,Siria sa amihanan-sidlakan,Hordanya sa sidlakan,Dagat Pula sa habagatan,Ehipto sa habagatan-kasadpan,Mediteraneo sa kasadpan, ug samga teritoryo sa Palestina: angKasadpang Pampang sa sidlakan ug angGaza Strip sa habagatan-kasadpan. AngTel Aviv mao ang labing dako nga dakbayan ug kaulohan sa pinansyal, ekonomikanhon, ug teknolohiya sa Israel, samtang ang lingkoranan niini sa kagamhanan anaa sa giproklamar nga kaulohan niini saHerusalen, bisan pa ang soberanya sa Israel saSidlakang Herusalen wala mailhi sa tibuok kalibotan.

Ang Israel anaa sa usa ka dapit nga gitawag kaniadto ogCanaan, Palestina, ug angYutang Balaan (Holy Land). Sa paglabay sa panahon, gimandoan kini sa daghang mga imperyo ug mga grupo sama sa mga Asiryanhon,Babilonyanhon,Romano, ugOtomano. Sa napuloan-1800, mitubo angSiyonismo sa Uropa, nga ganahan og yutang natawhan alang sa mgaHudíyo. SaUnang Gubat sa Kalibotan, gisuportahan sa Britanya ang kining ideya. Human sa gubat, gikontrol saBritanya ang Palestina. Daghan pang mga Hudiyo ang nangabot, ug nagkahinungdan og mga panagsumpaki ngadto sa mga Arabo. Niadtong 1947, nagplano angTinipong Kanasuran (UN) sa pagbahin sa Palestina, nagkahinungdan og usa ka panagsumpaki sa taliwala sa mga Hudiyo ug mga Arabo.

Niadtong ika 14 sa Mayo 1948, angIsrael nahimong usa ka nasod, ug pagkasunod adlaw,miatake ang mga Arabong nasod. Pagkahuman sa gubat, ang mga utlanan sa Israel gipahimutang, apan ang Hordyan ug Ehipto nakakuha og yuta. Niadtong 1967, ang Israel nakadaog og mas daghang yuta sa usa ka gubat ug mitukod og mga pinuy-anan didto, nga giingon sa kadaghanan mao'y “ilegal”. Giilog usab sa Israel angSidlakang Herusalen ug angGolan Heights. Nakigdait ang Israel sa Ehipto ug Hordyan ug bag-o lang sa pipila ka mga Arabong nasod. Apan ang mga panagsumpaki sa Palestina nagpadayon gihapon, ug ang Israel nag-atubang sa pagsaway tungod sa mga gipangbuhat niini batok kanila.

Ang Israel naggamit ogsistemang parliamentaryo diin ang punong ministro, nga gipili saKnesset, nangulo sa gamhanan sa Israel. Apil ang usa ka dako nga ekonomiya saTungang Sidlakan ug mga taas nga sumbanan sa pagpuyo sa nasod, usa kini sa mga labing adunahan ug labing abante nga nasod sa teknolohiya. Sukad sa 2010, usa kini ka sakop saOECD, ug ang kamulupyohan niini hapit sa 10 ka milyon niadtong tuig 2023, lakip ang mga Arabo.

Stub icon

Kinìng maong pangnasodnong artikulo mao usa kaSaha.Makatábang ka sa Wikipedya pinaági sapag-uswág ug pag-punô niini.

Stub icon

Kinìng maong artikulo bahin sa Israel mao usa kaSaha.Makatábang ka sa Wikipedya pinaági sapag-uswág ug pag-punô niini.

Gikuha gikan sa "https://ceb.wikipedia.org/w/index.php?title=Israel&oldid=35157657"
Mga kategoriya:
Mga nakatagong kategoriya:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp