Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Перейти к содержанию
Wikipedia
Бэдэрхэ

Финланд

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Бүгэдэ Найрамдаха Финланд Улас
Suomen tasavalta
Republiken Finland
Түрын тугТүрын һүлдэ
Түрын дуулалай нэрэ:
«Maamme / Vårt land»

Финланд һуури байра
НиислэлХельсинки[1]
Албан хэлэнфин,швед
Түрэ засагпарламент-юрэнхылэгшын
бүгэдэ найрамдаха засаг
 - ЮрэнхылэгшэСаули Нийнистё
 - Юрэнхы сайдЮха Сипиля
Уласай хуралЭдускунта
Байгуулха
 - 1917 оной12 һарын 6Зүблэлтэ Оросһоо тусгаар тогтониһон 
Дэбиcхэр газар
 - Бүхэлидөө338 400 км2 
 - Уһанай процент (%)10,21
Хүн зон
 - Тоосоо (2015)Increase 5 560 000[2] (114)
ДНБ (ХАШТ) оной тоосоо
 - Бүгэдэ$240 ехэ наяд[3] 
 - Нэгэ хүндэ$34 401 
ДНБ (Нэрлэһэн)2014 оной тоосоо
 - Бүгэдэ$276 ехэ наяд[3] 
ОТББЭ (2014)Increase25,6[4] 
Мүнгэн тэмдэгтэЕвро (EUR)
Сагай бүһэ+2 (Зүүн Европын саг)
Телефоной код+358

Финланд Улас (фин:Suomi,шведээрFinland) хадааХойто Европодо байрладагпарламенттайбүгэдэ найрамдаха улас болон 1995 онһооЕвропын холбооной гэшүүн орон юм. Баруун талаарааШвецитэй, зүүн талаарааОросой холбоото уластай, хойто талаарааНорвегитэй, урда талаарааФинэй булангаарЭстонитой тус тус хилэлнэ[1]. Ниислэл хотонь —Хельсинки.

Буряад Уластай шахуу адли талмайтай Финланд улас 5,5 оршом сая ажаһуугшадтайгаар Европын эгээн һиирэг ажаһуугшадтай оронуудай нэгэ болоно[5]. Хүн зонойнгоо диилэнхи хуби ниислэл хото Хельсинки байрладаг урда зүгтээ түблэрнэ. Уласай хоёр албан ёһоной хэлэнүүдыньфин башвед хэлэн. Хүн зоной 88,7 %фин яһатан болоод, 5,3 %швед яһатан юм.[6] Швед хэлэтэнАландын аралнууд өөрын засаха үргэнавтономиин статустай байна[7].

Балар эртэ үеһөө хойшо һиирэг хүн зонтой байһан Финландын орон XII зуун жэлдэ Швециин эзэнтэ гүрэндэ ороһоной һүүлдэ Финландын түүхын үе мандаба. Олон зуун жэлэй туршаа Финланд Швециин шухала хэһэг байгаад, 1809 ондоОросой эзэнтэ гүрэнэй мэдэлдэ орожоүндэһэтэнээр дэбжэһэн байгаа. 1917 ондо Оросһоо тусгаар амяарлажа бэеэ даанги улас болобо.

Газар зүй

[Заһаха |үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Финланд 338 432 км² талмайтайгаараа Буряад Уласһаа нэгэ жаа бага байна (351 300 км²[8]). Финланд 60-аад ба 70-оодүргэригэй хоорондо байрлажа дэлхэйн эгээн хойто улас оронуудай нэгэ мүн. Финландын гурбанай нэгэ хубитуйлай сахаригһаа хойто байрлана. Финландын хойтоһоо урда болотор үргэлжэлгэнь 1160 км (НуоргамһааХанко хахад арал), баруунһаа зүүн руу эгээн утань 540 км (ИломантсиһааНерпес хүрэтэр). Финландын улас орониие хубаа хадааОулуярви нуурай хүрэтэр (Каяани хотын болотор) газар нютагые «Хойто Финланд» нэрлэнэ. Ушар дээрэһээ Финландын шууд дундада байрладагОулу хотые хойто Финландын хото гэгдээд, оронойнгоо урда хэһэгтэ байрладагЙювяскюля хотын һуури байрые «Дунда Финланд» гэнэ.

Финландын эгээн ута хилэнь 1 269 км Оростой хилэ мүн. Хойтодоо Норвеги 716 км хилэ, баруун хойтодоо 536 км ута Швеци хилэ нэгэтэй.

Баруун тээ ба урда тээ ФинландБалтиин тэнгис, баруун зүгтэБотниин булан, урда зүгтэФинэй булан байрлана. Финландын бүхы шахуу гол мүрэд ба нуурнууд Балтиин тэнгисэй һабада хамаатай байхашье һаа, гансалМаанселькя оршомой эгээн гадаада хойто хэһэгХойто мүльһэн далайн һуба уһална. Бага зэргын шэргэлгэ ба эдэбхи сэнгэг уһанай нэмэлгын шалтагаанһаа Финландын тэнгисэй уһан дэлхэйн уһанһаа бага дабһатай байна.

Газар зүйн онсо нуурнуудай баялигтай байдаг ушарһаа Финландые «мянган нууртай орон» гэнэ. Албан ёһоной тоосоогоор минимум 5ар талмайтай сүнхэригые нуур гээд, Финландта 187 888 оршом нуурнуудые тоолоно; эдэнһээ нэгэ гектарһаа томо 56 000 шахуу нуурнууд байдаг.[9] Финландын нуурнуудай эрьеын утань нэн бага 186 700 км, дотоодо аралнуудай тоо 98 050 аралнууд юм.[10]

Уларилыньдунда зэргэ,Далайн уларилһааэхэ газарай уларилаар шилжэдэг, хойто талануудаар эхэ газарай уларилтай юм. Хойто һуури байратай хэдышье ФинландАтлантын далайһаа халуунай нүлөөтэй байна.

Жэлэй дундуур орондоо ходо циклонтой баруун һалхин диилэнэ. Зүүн Финландын ехэ һургуулиин ба Метеорологиин хүреэлэнэй шэнжэлгын ёһоор, һүүлшын 166 ондо Финландта дундажа температурын нэмэлгэ 2,3 градус болобо[11][12].

Финландта амитадай, ургамалай ба һархяаг байдаг ушарһаа 42.000 зүйлнүүд байна.[13] Финландын зүйлнүүдэй элдэб урда зүгэй оронуудһаа бага байдагшье, харин Финландын нютаг Европын бусад оронуудта үгы боложо байдаг олон янзын амитадта амидаралай оршом болоно.

Финланд болбол Европын эгээн ойгоор баян орон мүн: нютаг дэбисхэрэй 86% ойгоор бүрхөөһэн байна.[14] Энэ гадна хойто зүгһөө урда руу гурбан ургамалай бүһэнүүд бии. Финландын диилэнхи хубитайга болоно. Онсогой шэнжэнь богони ургаха үе, модон удаан ургадаг хүнэһэн тээжэлээр ядуу хүрьһэн, голдуушэлбэһэтэ модод ба модон зүйлнүүдэй бага тоо юм.Нарһан (50 %) бахасуури (30 %) диилэнхи байгаад, набшатай мододой дунда эгээн таархаһан зүйл хадаахуһан модон юм (16,5 %).[15] Хүрьһэннэрһээр бахүбхээр хушаатай, хойто зүгтэ баһалхаг үбһэн бии.

Эдэбхи агнуури байбашье Финландын бүхэндэхандагай маша олон байна. Жэл бүри хандагайн гурбанай нэгэ хуби аладагшье һаа, агнууриин үе дүүргэһэнэй һүүлдэ популяцинь бата 100 000 үлүү байна.[16] 2013 ондоцаа бугын тоо унаба[17].

Вуокса нуурЭспоо хотын хажууда Финэй булан

1921 онһоо хойшо Финланд бүһын сагые хэрэглэнэ. Мүнөө үедэ уласайнгаа бүхы нютаг дэбисхэр UTC+2 (EET) гэжэ тэмдэглэһэн Зүүн Европын сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +2:00 (юрын саг) ба +3:00 (зунай саг) шэлжэлтэтэй. Улас гүрэндэ нажарта сагые шэлжэлнэ. Финландын саг үбэлдөө Москвагай сагһаа −1 сагай илгаатай байгаад зундаа адли байна. Финландтай адлихан сагай бүһэдэ Балтиин оронуудЛатви,Литва,Эстони байрлана.

Түүхэ

[Заһаха |үндэһэн бэшэгые заһабарилха]
МЭҮ3000—2500 оной Астувансалми зураг

Археологиин шэнжэлэгын ёһоор, түрүүшын һуурин газарнууд мүльһэн галабай эсэстэ Финландын нютаг дэбисхэртэ бии болобо.МЭҮ8500 оной оршом Финландын хүн зон шулуун зэбсэгые хэрэглэһэнаншан суглуулагшад байгаа.Һам ваарай соёл зүүнһээ ерэһээр түрүүшыншабар ваарай эдлэлнүүдМЭҮ3 мянган жэлдэ бии болобо[18].Байлдаанай һүхын соёл Финландын урда эрьедэМЭҮXXXII зуун жэлдэ ерэһээр газар таряалалга бии болобо[19]. Хариншье һаа, хойто ба зүүн хэһэгэй хүн зоной ажамидаралда ан ба загаһа агнуури шухала һуури эзэлбэ.

Манай эринэй эхиндэ зүүнһээ нүүжэ ерэһэн фин яһатан мүнөө үеын Финландын урда нютагта һуурижажа уугуул зонтой холибо. Эртэ үеын фин-угор нүүдэлшэдэй аша гуша болохосаами яһатан хойто зүг руу нүүдэбэ. Мүнөөгэй финуудай угбөө мүргэлтэн нүүдэлшэ ан ба загаһан ангуушад байгаа. Баруун-урдада суоми омог, түбдэ хяме омог, зүүндэ карьяла омогууд һууба. Һүүлдэ «суоми» гэһэн нэрэ хамаг финуудай нэрэ болобо. ФинуудСкандинави хахад аралай зүүн хэһэгтэ ажаһууһаншвед омогуудтай холбоо барижа, тэдэнэй газар нютагуудые добтолбо.

XI-XII зуун жэлдэ Финландта швед, новгородойхид, герман ба дани зон орожо финуудые хүсөөр хэрээснэг болгоно. Эрьегээр шведүүд һуурижажа аажам аажамаар Финланд Швеци хаанта уласай нэгэ хуби болобо. 1323 ондо Швеци ба Новгородой хоорондоНотебургын хэрээ бэшэжэ, Финланд болон Орос хоорондо хилэ хизаар табиба.

Зүүлтэ

[Заһаха |үндэһэн бэшэгые заһабарилха]
  1. 12Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов. — Москва: АСТ, 2017. — С. 8. — 96 с. — ISBN 978-5-17-10261-4
  2. Väestötietojärjestelmä rekisteritilanne 31.12.2015.Väestörekisterikeskus.the original on2016-02-01 үдэрһөө архивлагдаһан.2016-01-26 үдэртэ хандаһан.
  3. 12Report for Selected Countries and Subjects(2006-09-14).2015-04-26 үдэртэ хандаһан.
  4. Statistics Finland - Total statistics on income distribution 2010(2011-12-16).2015-04-26 үдэртэ хандаһан.
  5. The current population of Finland.Population Register Center..the original on2009-04-15 үдэрһөө архивлагдаһан.2007-08-16 үдэртэ хандаһан.
  6. Tilastokeskus – Bevölkerung nach Sprache. Abgerufen am 20. Dezember 2016.
  7. Премьер-министр Юха Сипиля: нет никакого повода к изменению статуса Аландских островов.YLE.2016-10-18 үдэртэ хандаһан.
  8. «Территория, число районов, населённых пунктов и сельских администраций по субъектам Российской Федерации».the original on2018-12-25 үдэрһөө архивлагдаһан.2017-11-02 үдэртэ хандаһан.
  9. Suomen Järvet – Финландын байгаалиин яаман.
  10. The Number and Surface Area of the Lakes in Finland,97–110. 
  11. Изменения климата: к чему это может привести и почему мы должны об этом знать. // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 7 декабря 2015.
  12. ↑ Исследование: в Финляндии среднегодовая температура растет быстрее, чем где-либо в мире. // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 22 декабря 2014.
  13. Архивировалһан {{{2}}}.
  14. Загбар:Literatur
  15. Metla (Finnisches Institut für Waldforschung)[permanent dead link].
  16. 2004 оной байдал, эшэ һорболжо:Архивировалһан {{{2}}}.
  17. Шеф-поварам не хватает мяса северного оленяАрхивировалһан 26 юһэ һара 2020 оной. // Сайт телерадиокомпании Yleisradio Oy. Служба новостей Yle. — 2013 оной 11 һарын 5.
  18. История Финляндии и финского народа от каменного века до Второй мировой войны
  19. Профессор Франк Хорн для сайта Virtual Finland:статья «Национальные меньшинства Финляндии»Архивировалһан 11 зургаа һара 2008 оной.
Европо
Австри ·Азербайджан ·Албани ·Андорра ·Беларусь ·Бельги ·Болгари ·Босни ба Герцеговина ·Ватикан ·Германи ·Греци ·Гүржи ·Дани ·Ирланд ·Исланд ·Испани ·Итали ·Казахстан ·Кипр ·Оросой холбоото улас ·Латви ·Литва ·Лихтенштейн ·Люксембург ·Мальта ·Молдави ·Монако ·Нидерланд ·Норвеги ·Нэгэдэһэн Хаанта Улас ·Польшо ·Португал ·Румыни ·Сан-Марино ·Серби ·Словак ·Словен ·Турк ·Унгар ·Украина ·Финланд ·Франци ·Хойто Македони ·Хорвати ·Черногори ·Чехи ·Швейцари ·Швеци ·Эстони
"https://bxr.wikipedia.org/w/index.php?title=Финланд&oldid=71837" хуудаһанһаа абтаһан
Анги:
Нюуса зэргэ шата:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp