Ovaj članak ili neki od njegovih odlomaka nije dovoljno potkrijepljenizvorima (literatura, veb-sajtovi ili drugi izvori). Ako se pravilno ne potkrijepepouzdanim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti izbrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putemreferenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Srednja EvropaPrijedlog njemačke komisije za imenovanje geografskih imena za obuhvatanje pojma Centralne Evrope
Srednja Evropa je regija slabo definiranih granica, izmeđuzapadne,istočne,južne ijugoistočne. Nakon propastikomunizma, koji je Evropu dijelio na Istok i Zapad, regija je ponovo dobila na važnosti kao jedinstven kulturno-civilizacijski prostor te jedinstven politički i privredni centar kontinenta. Srednja Evropa zahvata cjelokupnu ili djelomičnu teritoriju sljedećih država:
Geografske granice srednje Evrope nisu jasno određene i većinom prate državne granice zemalja koje je čine. Na zapadu prirodnu granicu činiRajna, s juga je ograničenaAlpama, manjim dijelomJadranskim morem i obodomPanonske nizije, koji je ograničen dolinamaSave iDunava doĐerdapa. Na istoku granicu čineKarpati i istočna granica Poljske.
Pribaltička ili Poljsko-njemačka nizija, koja se proteže od tzv. Evropskog sredogorja doBaltičkog iSjevernog mora. U sjevernom dijelu vidljivi su tragovi u ostacimamorenskih nanosa, ledničkih jezera i močvara. U južnom dijelu na reljef su snažno utjecali rijeke i vjetrovi. Rijeke su nataložile riječne nanose, a vjetar je nanio fini pijesakprapor iles, koji je uzrokovao nastajanje plodnog tla.
Evropsko sredogorje jest staro gorje koje čineNjemačko iČeško sredogorje, a proteže se odRajne na zapadu do južne Poljske na istoku, ispresijecani brojnim kotlinama i dolinama manjih rijeka;
Alpe, koje predstavljaju oštru granicu prema južnoj Evropi;
Panonska nizija, koju su oblikovaliDunav i njegove pritoke.
Vode srednje Evrope pripadaju Sjevernomorskom, Baltičkom i Crnomorskom slivu. Svi vodotoci orijentisani prema jugu i jugoistoku pripadaju Crnomorskom slivu, koji čini Dunav s pritokama (Sava,Drava,Tisa (rijeka), češkaMorava itd.). Najvažniji vodotoci koji pripadaju Baltičkom slivu suOdra iVisla, a SjevernomorskomLaba,Weser iRajna. Od jezera najveće jeBlatno jezero uMađarskoj te alpska jezeraBodensko iŽenevsko. Velike rijeke omogućile su razvoj riječnog saobraćaja, posebno na Dunavu, Rajni i Labi. Vodostaj zavisi od padavina i otapanja snijega, pa je najviši u proljeće. Rajna ima ujednačen vodostaj, što je važno za plovidbu te je ona najprometnija evropska rijeka. Najprometniji kanali suRajna–Majna–Dunav iKilski. Pristup svjetskim morima omogućio je i razvoj pomorskog saobraćaja i velikih luka, kao što suBremen,Hamburg iRostock uNjemačkoj,Gdanjsk uPoljskoj teKoper uSloveniji.
Na sjeveru prohodnost omogućuje nizak reljef, ispresijecan plovnim kanalima i rijekama te gusta željeznička i cestovna mreža. U centralnom dijelu to su doline rijeka, a u planinskom prostoru tuneli iprijevoji. Glavni putni pravci su:
pravac sjeverni dio srednje Evrope – istočna Evropa (Berlin –Moskva)
zapadni dio srednje Evrope – zapadna Evropa (Berlin –Bruxelles)
južni dio srednje Evrope – istočna Evropa u dva pravca prema sjevernom i srednjem Jadranu
Klima nije toliko raznovrsna kao u drugim predjelima i u najvećem djelu prevladavaumjereno kontinentalna klima. Kontinentalnost je izraženija na istoku, gdje je manja količinapadavina. Na sjeverozapadu Pribaltičke nizije jak je utjecajAtlantika te prevladava blagaokeanska klima, pa su zime toplije, a količina padavina veća. UtjecajSredozemlja ograničen je na usko područje Slovenije zbog Alpa. S povećanjem nadmorske visine opada temperatura, pa je klima na planinamaoštra kontinentalna iplaninska. Prosječna količina padavina kreće se u rasponu od 750 do 1000mm na krajnjem zapadu, do 2000mm na Alpama, a prema istoku količina padavina opada od 750 do 500mm. Najniža temperatura izmjerena je uInnsbrucku-31°C, a najviša u Poznanju u Poljskoj,39,4°C. Prosječna januarska temperatura iznosi-4°C, a julska20°C.
Područje srednje Evrope zbog svog položaja, klime i reljefa ima uglavnom jednolične pojaseve vegetacija. Najzastupljenije su listopadne bjelogorične šume, i to uglavnom hrastove i bukove šume. UPoljskoj su očuvani oblici listopadne šume kakva je nekad pokrivala srednju Evropu, u Nacionalnom parku Pušća Bialowizca (Bjelovaška prašuma). S rastom nadmorske visine u gorjima, listopadne šume polahko zamjenjuju četinarske, a u predjelima iznad 2000 m razvija se planinska vegetacija. U Panonskoj niziji ponegdje listopadne šume prelaze u visoke stepe. Šume su danas uglavnom iskrčene i, kao i stepe, pretvorene u plodno tlo.
Srednja Evropa bogata je brojnim resursima. Naime, Evropsko sredogorje je vrlo bogato ugljom i željeznom rudom, zatimboksitom,olovom,zlatom,kalijem,bakrom,magnezijem,manganom,živom,sumporom,fosfatiima,piritom,srebrom,uranijem icinkom. Osim tih ruda, ima i dosta nalazišta jantara,grafita, treseta, kaolina i sedre. Rude su vrlo rano omogućileindustrijalizaciju cijele regije, tako da se razvila crna i obojena metalurgija, hemijska industrija, mašinogradnja i mašinska industrija, električna industrija, precizna i optička industrija, elektronska industrija, automobilska industrija, brodogradnja i avioindustrija. Od lahke industrije razvijene su gotovo sve njene grane. U zemljama s komunističkim režimom bili su izgrađeni mnogobrojni industrijski kompleksi, koji su procesom privatizacije i tranzicije uglavnom restruktuirani i prilagođeni uvjetima tržišne ekonomije. Najrazvijenija jenjemačka ekonomija, treća u svijetu, izaSAD-aKine.
U poljoprivredi radi veoma mali broj stanovnika, što je uzrokovano dobrom mehanizacijom i velikim poljoprivrednim imanjima. U zapadnom djelu razvijena je poljoprivreda, i to ratarstvo, povrtlarstvo, voćarstvo, stočarstvo i peradarstvo, u planinskim predjelima stočarstvo, dok se u primorskim mjestima razvijaribolov. Važna je i proizvodnja industrijskog bilja: šećerne repe, duhana, suncokreta i krmnog bilja.
.png)
