Sovjetski Savez je došao na mjestoRuskog Carstva, čiji je zadnji monarh, carNikola II vladao do 1917. Sovjetski Savez je osnovan u decembru 1922. kao savezRuske,Ukrajinske,Bjeloruske iTranskavkaske sovjetske republike, na čijem su čelu bileboljševičke stranke.
Revolucionarna aktivnost u Rusiji počela jeDekabrističkim ustankom godine 1825. Iako jekmetstvo ukinuto 1861, njegovo ukidanje postignuto je pod uvjetima koji su bili nepovoljni za seljake, i ohrabrili su revolucionare. Parlament,Duma, osnovan je 1906, ali politički i socijalni nemiri nastavljeni su i pogoršani tokomPrvog svjetskog rata usljed vojnih poraza i nestašice hrane.
Spontani narodni ustanak uPetrogradu, kao odgovor na ratno raspadanje ruskog blagostanja i morala, kulminirao je obaranjem carske vlade u martu 1917. (Februarska revolucija). Autokratija je zamijenjena privremenom vladom, čije vođe su namjeravali uspostavitidemokratiju u Rusiji i nastaviti sudjelovanje u savezničkim ratnim naporima. U isto vrijeme su se u zemlji raširili radnički savjeti (sovjeti), kako bi osigurali prava radničke partije. Radikalniboljševici, pod vodstvomVladimira Lenjina, zalagali su se zasocijalističku revoluciju u sovjetima i na ulicama. Oni su preuzeli vlast od Privremene vlade u novembru 1917. uOktobarskoj revoluciji. Tek poslije dugog i krvavogruskog građanskog rata (1918–1922), koji se sastojao i u borbi vladinih snaga i stranih trupa u raznim dijelovima Rusije, osiguran je novikomunistički režim.Mirom u Rigi, početkom 1921, podijeljena je i sporna teritorija uBjelorusiji iUkrajini izmeđuPoljske i Sovjetske Rusije.
Od svojih prvih godina, vlada Sovjetskog Saveza bila je zasnovana na jednostranačkoj vlasti komunista, kako su boljševici sebe nazivali od marta 1928. Poslije neobične ekonomske politikeratnog komunizma za vrijeme građanskog rata uvedena jeNova ekonomska politika kada je sovjetska vlada tokom 1920-ih dozvolila postojanje određene privatne ekonomska aktivnosti uz nacionaliziranu industriju, a potpuno oduzimanje hrane na selu zamijenila porezom u hrani. Rasprava o budućnosti privrede pružila je podlogu sovjetskim vođama za borbu oko vlasti nakon Lenjinove smrti 1924. Postupnom konsolidacijom svog utjecaja i izoliranjem rivala unutar stranke, posebno Lenjinovog očitijeg nasljednikaLava Trockog,Josif Staljin je postao samostalni vođa Sovjetskog Saveza krajem 1920-ih.
Staljin je 1928. predstavio prvipetogodišnji plan za izgradnju socijalističke privrede. U industriji, država je preuzela kontrolu nad svim postojećim firmama, i započela intenzivan programindustrijalizacije; u poljoprivredi, država je prisvojila imovinu seljaka kako bi uspostavilakolektivne farme. Sovjetski Savez je postao velika industrijska sila; ali je primjena plana raširila bijedu u nekim segmentima stanovništva. Kolektivizacija se suočila s otporomkulaka, što je rezultiralo ogorčenom borbom mnogih seljaka protiv vlasti, glađu i, možda, milionima žrtava (najviše procjene 14,5 miliona), posebno u Ukrajini. Socijalni prevrati nastavljeni su i sredinom 1930-ih, kad je Staljin započeo čistku u komunističkoj partiji. Iz ovog je procesa izrasla kampanja terora koja je dovela do pogubljenja (najviše procjene 1 milion), zatvaranja i protjerivanja (najviše procjene 9,5 miliona) ljudi ugulazima. Ipak, uprkos ovim nemirima, Sovjetski Savez se razvio u snažno industrijsko privredno područje u godinama prijeDrugog svjetskog rata.
Iako se Staljin pokušao udružiti sNjemačkom zaključivšiPakt Ribbentrop-Molotov godine 1939., dvije godine kasnije, u junu 1941. Njemačka je izvršilainvaziju na Sovjetski Savez.Crvena armija zaustavila je nacističku ofanzivu ustaljingradskoj bici 1943, i krenula u protivnapad krozistočnu Evropu doBerlina, natjeravši Njemačku na predaju 1945. Iako opustošen u ratu, Sovjetski Savez iz rata je izašao kao priznata velika sila.
U relativno kratkom poslijeratnom periodu Sovjetski Savez prvo je obnovio, a onda i proširio svoju privredu, kontrolirano isključivo iz Moskve. Konsolidirao je svoj utjecaj u istočnoj Evropi, pružao pomoć komunistima uKini, i težio proširivanju svog utjecaja svuda u svijetu. Ovako aktivna vanjska politika bila je jedan od razloga što su ratni saveznici Sovjetskog Saveza (SAD iUjedinjeno Kraljevstvo) postali njegovi neprijatelji uHladnom ratu. Unutar države nastavljene su represivne mjere; historičari špekuliraju da je Staljin pripremao novu čistku kad je umro 1953. godine.
U nedostatku prihvatljivog nasljednika, Staljinovi najbliži saradnici izglasali su da će zemljom vladati zajedno, iako se borba za vlast održavala iza fasade kolektivnog vodstva.Nikita Hruščov, koji je pobijedio u borbi za vlast do sredine 1950-ih odbacio je Staljinove mjere terora i donekleolabavio represivnu kontrolu nad partijom i narodom. Došlo je i do promjene smjera u vanjskoj politici, uz otopljavanje odnosa saSFRJ i Zapadom. Ipak, Hruščovljeve reforme u poljoprivredi i administraciji, sveukupno, bile su neproduktivne. Kolege u rukovodstvu SSSR-a smijenili su Hruščova 1964.
Nakon smjeneHruščova uslijedio je još jedan period kolektivnog rukovodstva, koje je trajalo dok seLeonid Brežnjev nije ustoličio kao dominantna figura u SSSR-u u ranim 1970-im.Leonid Brežnjev je predsjedavao u periodu "primirja" u Hladnom ratu sa Zapadom, dok je u isto vrijeme gradio sovjetsku vojnu silu; ovo je naoružavanje pridonijelo prekidu "primirja" u kasnim 1970-im. Još jedan faktor bila jesovjetska invazija na Afganistan u decembru 1979.
Poslije eksperimentiranja s ekonomskim reformama sredinom 1960-ih sovjetsko rukovodstvo se vratilo starim metodama ekonomske politike. Industrija je pokazivala spor, ali stabilan rast tokom 1970-ih, dok je poljoprivredni razvoj nastavio zaostajati. Kao suprotnost revolucionarnom duhu koji je pratio rađanje Sovjetskog Saveza, prevladavajuće raspoloženje sovjetskog rukovodstva u vrijeme smrti Brežnjeva 1982. bila je averzija prema promjenama.
U sljedećem desetljeću dominirala su dva paralelna procesa: sve očitiji raspad ekonomskih i političkih struktura Sovjetskog Saveza, i neuspjeli reformski pokušaji zaustavljanja ovih procesa. Nakon brzih izmjenaJurija Andropova iKonstantina Černenka na vlasti, ličnosti s duboko ukorijenjenom brežnjevskom tradicijom, energičniMihail Gorbačov napravio je značajne promjene u privredi i rukovodstvu partije. Njegova politika nazvanaPerestrojka pokušala je promijeniti dotadašnju politiku središnjeg upravljanja ali Gorbačov nije uspio ispraviti ključne mane sovjetskog sistema; do 1991, kada je zavjera konzervativaca u njegovoj vladi otkrila slabost Gorbačovljeve političke pozicije, kraj Sovjetskog Saveza bio je na vidiku.
Dana 25. decembra, 1991, Mihail Gorbačov dao je ostavku na mjesto predsjednika SSSR-a, i predao dužnostBorisu Jeljcinu. Sljedećeg dana Sovjetski Savez se službeno raspao i do kraja godine sve službene sovjetske institucije prestale su s radom.
.svg)
.svg)
.svg)
