Unelfenn gimiektreuzuraniatskinoberiek eo allawrensiom ;Lr eo earouez kimiek,103 eniver atomek ha262,110 edolz atomek.
Ar pemzekvetaktinid eo etaolenn drovezhiek an elfennoù kimiek, hag an hini diwezhañ.
E1958 e kredas da skiantourien alLawrence Radiation Laboratory (LRL) e Skol-veurKalifornia, Berkeley, o doa kevanaozetizotop 257 an elfenn 103 dre skinatakuriom96Cm gantnitrogen7N ; daou vloaz diwezhatoc'h, e1960, e klaskjont kevanaozañ an izotop 259 dre skinatakaliforniom98Cf gantbor5B hep dont a-benn avat.
D'ar 1añ a viz Mae1961 ez embannas skipailh an LRL, renet gant Albert Ghiorso, en doa kevanaozet an izotop 257 dre skinata Cf-249, Cf-250, Cf-251 ha Cf-252 gant B-10 ha B-11 ; 8 ± 2s eo anhanter-vuhez a voe muzuliet[1].
Lawrencium103Lw eo an anv a voe kinniget gant LRL evit an elfenn nevez, en enor daErnest Orlando Lawrence (1901-1958), a ijinas arc'hiklotron ; e1963 e voe degemeret gant anInternational Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), met kemmet e voe an arouez :103Lr e voe ez-ofisiel.[2]
Ur gudennig a voe, pa embannas skiantourien arJoint Institute for Nuclear Research (JINR) e Dubna (U. R. S. S.) ne oant ket bet gouest da gadarnaat disoc'h labour anAmerikaned :257Lr gant un hanter-vuhez ag 8 eilenn ; an izotop 258 e oa e gwirionez, dre an dazgwered :
| 252 | Cf + | 11 | B → | 263 | Lr → | 258 | Lr + 5 | 1 | n |
| 98 | 5 | 103 | 103 | 0 |
Diouzh o zu e kevanaozas ar Rused an izotop 256 dre an dazgwered :
| 243 | Am + | 18 | O → | 261 | Lr → | 256 | Lr + 5 | 1 | n |
| 95 | 8 | 103 | 103 | 0 |
Kadarnaet e voe an dazgwered-se gant LRL Berkeley.
E1970 e tivizas an IUPAC lakaat103Lr e-touez an aktinidoù daoust d'e aozadur elektronek, hag e1992 e voe lakaet skipailhoù LRL Berkeley ha JINR Dubna da gevanaozerien an elfenn 103.
- 103Lr o vezañ an elfenn gentañ er bloc'had 6d e tlefe e aozadur elektronek bezañ [Rn] 7s2 5f146d1, hogen jedet ez eus bet un aozadur all, [Rn] 7s2 5f147p2[3].
- Peogwir eo103Lr an elfenn gentañ er bloc'had 6d e rankfe bezañ lakaet davetal ardreuzat, hogen da aktinid eo bet lakaet gant an IUPAC en abeg da zisoc'h arnodennoù kimiek bet kaset en U. R. S. S. gant arFlerov Laboratory of Nuclear Reactions (FLNR) e1969, a genderc'hastrikloridenn lawrensiom256LrCl3 dre lakaat Lr-256 da zazgwerediñ gant klor, ar pezh a ziskouezas ez eus un aktinid eus103Lr.
Unnek skinizotop eus al lawrensiom zo bet kevanaozet, eus252Lr betek262Lr.
Izotopoù stabilañ al lawrensiom| Izotop | % en natur | Hanter-vuhez | Digevanidigezh |
|---|
254Lr | kevanaozet | 13 eilenn | α →250Md |
| e →254No |
| 255Lr | kevanaozet | 21,5 eilenn | α →251Md |
| 256Lr | kevanaozet | 27 eilenn | α →252Md |
| 259Lr | kevanaozet | 6,2 eilenn | α →255Md |
| 260Lr | kevanaozet | 2,7 munutenn | α →256Md |
| 261Lr | kevanaozet | 44 munutenn | ? |
| 262Lr | kevanaozet | 3,6 eurvezh | ε →262No |
Hini ebet.
- ↑GHIORSO Albert, SIKKELAND Torbjørn, LARSH Almond E. & LATIMER Robert M.,New Element, Lawrencium, Atomic Number 103, Physical Review Letters, 6, 473-475 (1961)Energy Citations Database(en) Liamm (skin)oberiant 24 MEU 13
- ↑EMSLEY, p. 460Google Books(en) Liamm oberiant 24 MEU 13
- ↑ZOU Yu & FISCHER Froese C.,Resonance transition emergies and oscillator strengths in Lutetium and Lawrencium,Physical Review Letters, 88, 19/04/2002 {{en]] Liamm oberiant 24 MEU 13
- AN NOALLEG Yann-Baol,Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008,ISBN 978-2-901383-69-7Preder
- AN NOALLEG Yann-Baol,Geriadur ar Fizik, Preder, Plomelin, 2006,ISBN 978-2-901383-64-2
- CONSIDINE Glenn D.,Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry, Wiley-InterscienPr, 2005,ISBN 978-0-471-61525-5(en)
- DEPOVERE Paul,La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002,ISBN 978-2-8041-4107-3(fr)
- EMSLEY John,Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2001,ISBN 978-0-19-850341-5(en)
- Geriadur brezhoneg An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001,ISBN 978-2-86843-236-0
- ÉTIENNE Guy,Geriadur ar Stlenneg, Preder, 1996,ISBN 978-2-901383-14-7
- GREENWOOD Norman N.,Chemistry of the Elements, Elsevier Science Ltd., 1997,ISBN 978-0-08-037941-8(en)
- LIDE David R.,CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition, CRC Press, 2007,ISBN 978-0-8493-0488-0(en)
- McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Chemistry, McGraw-Hill Professional, 2004,ISBN 978-0-07-143953-4(en)
- SCERRI Eric R.,The Periodic Table — Its Story and its Significance, Oxford University Press, 2006,ISBN 978-0-19-530573-9(en)
- STWERTKA Albert,A Guide to the Elements, Oxford University Press, 1996,ISBN 978-0-19-508083-4(en)
- The Merck Index - An Encyclopædia of Chemicals, Drugs and Biologicals, Merck Manuals, 2006,ISBN 978-0-911910-00-1(en)
