Urgêr[1] a zo ul lec'hannezet stank, ennañ etre un nebeud kantadoù a dud ha miliadoù pe kantmiliadoù, pe milionoù anezho. Stumm untolpad-savadurioù he deus ur gêr. Evit ar c'hêrioù bras-tre e vez implijet arger-se pe ivezkeoded pa ne reer ket gantmetropolenn pe ganttolpad-kêrioù, ma 'z eus meur a gêr enno.
Ebrezhoneg, pa vez kaoz eus an tolpadoù savadurioù eBreizh, e komzer eus urgêriadenn evit envel an tolpadoù savadurioù bihanoc'h eget ar re a weler er c'hêrioù, met un diforc'h a vez graet etre arvourc'h (brezhoneg kozh :gwik), ur seurt kêriadenn gant aniliz-parrez enni hag ar gêr a zo dezhi un iliz-parrez pe ouzhpenn. Ar ger kevatal da vourc'h e vez klevet e galleg e meur a lec'h eBro-C'hall, met urster all a zo egalleg evit ar c'hêrioù o doa gounezetgwirioù dre forzh goulenn ouzh oaotrouien erGrennamzer. Sellet ouzhBourg-en-Bresse. Ne zepant ket an diforc'hioù etre arpoblañsoù pa vez kavet bourc'hioù o deus muioc'h a annezidi eget kêrioù bihan zo.
Perzhioù pennañ ar c'herioù a zo ar perzhioùarmerzhel pa vez kavet enno nebeut a dud o c'hounid an douar. Er c'hêrioù e kaver stalioù-kenwerzh e-leizh, stalioù servijoù ha stalioù greantel a bourvez labour d'an annezidi ha da du o chom tro-war-dro. Pa chañch an oberezhioù armerzhel e c'hell mont war wel pe greskiñ pe digreskiñ ar c'hêrioù. Koulskoude, lod anezho a zo bet krouet a-gozh eus anHenamzer pellañ (keodedoùMezopotamia), an Henamzer gresian pe roman (ar c'heodedoù gresian haRoma gant o trevadennoù niverus), ar Grennamzer (Pondi, da skouer) ha ivez anamzerioùmodern hakempred (an Oriant, kêrioù nevezEnez-Frañs). EAmerika koulz hag enAfrika, antrevadennerezh en deus lakaet miliadoù a gêrioù nevez da vezañ savet dindan tric'hantved.
↑Evel ar c'hembraegcaer hag ar c'herneveuregker e teu ar ger brezhonekkêr eus ar predeneg*kagro- (Geiriadur Prifysgol Cymru, vol. 1, p. 384), hag eus ur wrizienn geltiek*qag-ro peqag-ra (hervezJoseph Loth, adkemeret gantLéon Fleuriot en e c'heriadur eus ar spisc'herioù henvrezhonek, 1964, p.93).