Walau sabujurnya, bubuhan pangarang wan pambakal Indunisia balum suah malajari tiuri-tiuri purmal kaji masarakat sawagai ilmu pangatahuan, tagal banyak matan bubuhannya hudah maumpatakan unsur-unsur kaji masarakat ka dalam ajaran buhannya, sawagai cuntuhSri Paduka Mangkunegoro IV matan surakarta lawan ajaranWulang Reh nang maajarakan tata raraitan bubuhan masarakat Jawa nang baasal matan kalumpuk nang balain. Ajaran ngini banyak danul ilmu kaji masarakat kususnya danul raraitan antar kalumpuk wan kalumpuk lainnya (intergroup relations).[1]
Lain pada ajaran matanSri Paduka Mangkunegoro IV, ada jua tukuh lain nang kayaKi Hadjar Dewantara, nang marupakan urang nang maandak dasar-dasar pandidikan nasiunal diIndunisia, jua manyumbang ka parkambangan ilmu kaji masarakat Indunisia, nang kaya kunsipnya manganai kapambakalan wan kakulaan Indunisia nang dipraktikakan dalam urganisasi pandidikanTaman Siswa.[1]
Ada jua urang-urangWalanda, kayaSnouck Hurgronje,C. van Vollenhoven,ter Haar,Duyvendak nang tulisan-tulisannya baisi danul-danul ilmu kaji masarakat nang dipakai wan dihantat sacara ilmiah, tagal magun tikas ilmu kaji masarakat sawagai ilmu patulung, lain ilmu nang badiri surang.[1]
Baalih ka danul pandidikan rasmi, Sakulah Tinggi Hukum (Rechtshogeschool) diJakarta pas wayah ngitu nang marupakan sabuting kampus nang ada sabalum perang dunia ka-2 jua maumpatakan kuliah-kuliah kaji masarakat di Indunisia. Tagal, ilmu kaji masarakat magun jadi pamurna gasan mata palajaranilmu hukum. Tukang ajari jua kada sarjana kusus ilmu kaji masarakat maraga wayah ngitu kadada urang nang kusus di ilmu kaji masarakat baik ngitu diIndunisia atawaWalanda. Ilmu kaji masarakat nang dilajari wayah ngitu jua kabanyakan basipat filsafat susial wan tiuritis, nang mamakai buku kulihanAlfred Vierkandt,Leopold von Wiese,Bierens de Haan,Steinsmetz wan lainnya sawagai acuannya.[1]
Wayah tatahun1934/1935 kuliah kaji masarakat di Sakulah Tinggi Hukum kadada maraga wayah ngitu bubuhan guru ganal nang mamingkuti tanggung jawab mandirit daptar kuliah baisi pandapat kaji masarakat kada parlu dimasukakan maraga kadada raraitan lawan palajaranhukum.[1]
Imbah pruklamasikamardikaan Indunisia wayah tanggal17 Agustus 1945, saikung sarjana Indunisia,Soenario Kolopaking, panambayannya malajari kuliah kaji masarakat wayah tahun 1948 di Akademik Ilmu Politik diYogyakarta (nang imbahnya dilebur ka dalamUniversitas Gadjah Mada, nang imbahnya pulang jadi Fakultas Sosial wan Politik). Di sakulah ngitu jua, kaji masarakat dikuliahakan sawagai ilmu pangatahuan di jurusan pamarintahan dalam nagara, raraitan luar nagara wan publisistik.[1]
Mulai tahun1950 nang dibukanya kasampatan gasan mahasiswa balajar kuliah di luar nagara maulah banyak urang Indunisia nang mandalami pangatahuannya ka kaji masarakat, ada jua nang balajar ilmu ngitu sacara kusus. Batambahnya urang-urang nang cangkal balajar kaji masarakat manunjul gasan barkambangnya ilmu kaji masarakat wan jua mairit parubahan dalam sipat wan kaji masarakat di Indunisia.[1]
Buku kaji masarakat nang mamakai Basa Indunisia hudah mulai dinaiakan satahuan imbah pacahnya revolusi fisik, yaituSosiologi Indonesia nang ditulis ulihDjody Gondokusumo nang baisi palihan makna matan kaji masarakat nang tiuri wan basipat sawagai filsafat.[1]
Kira-kira tahun1950, ada pulang buku kaji masarakat bajudulSosiologi nang dinaikakanBardosono, nang sabujurnya catatan nang ditulis mahasiswa nang mandangari palajaran kaji masarakat matan guru ganal nang tagal kada disambat ngarannya dalam buku ngitu.[1]
Imbahnya ada jua buku bajudulSosiologi untuk Masyarakat Indonesia nang ditulis ulihHassan Shadily. Buku ngini marupakan buku palajaran panambayan di dalamBasa Indunisia nang baisi bahan-bahan kaji masarakat nang pahanyarnya.[1]