Праяградж (абоАлахаба́д; да XVII стагоддзяПраяг) — горад уІндыі ў штацеУтар-Прадэш, ля зліцця рэкГанг іДжамна. 1 216 719 жыхароў (2011)[6]. Харчовая прамысловасць. Вытворчасць прадметаў рэлігійнага культу. Універсітэт (1887). РадзімаДжавахарлала Нэру.
Пра тое, што ў старажытнасці Праяг не саступаў па пашане і славеБенарэсу іХардвару, сведчыцькалона Ашокі каля сцен Праяграджскай крэпасці.
Раз у 12 гадоў у Праяграджы адбываюццаіндуісцкія рэлігійныя фестывалі «Кумбх-мела», святкаванні збана нектару бессмяротнасці, у час якога ў рэках веруючыя змываюць з сябеграхі іхваробы[7]. Гэта рэлігійнае свята доўжыцца больш за месяц, і за гэты час горад наведвае да 70 мільёнаў паломнікаў. Урачыстасці з нагодыМаха Кумбха Мела, якое адзначаецца раз у 144 гады, прайшлі ў студзені 2025 года і афішаваліся як самае масавае рэлігійнае свята ў свеце.
Каліінда-арыі прыбылі ўАр’яварту, Праяг (ці Каўшамбі) быў важным населеным пунктам рэгіёна[10]. Кіраўнікі царстваКуру заснавалі каля Праяга горад Каўшамбі[11] і перанеслі ў яго сталіцу пасля таго, як былая сталіца царства,Хасцінапур, была разбуранапаводкай[10].
Кіраўнік імперыі Вялікіх МаголаўАкбар Вялікі, усведамляючы стратэгічнае значэннеСангама, заклаў каля зліццяДжамны іГанга крэпасць (форт Праяграджа) і назваў яе імемАлаха. Горад стаў сталіцай адной з самых квітнеючых правінцыйМагольскай імперыі[14].
Горад назваў Алахабадам магольскі імператараАкбар у1583 годзе[15]. Назва горада «Алахабад» з’яўляецца спалучэннемарабскага слова «Алах» (Бог) іперсідскага «-абад», якое можна перакласці як «стварыцьсад». Адпаведна, назву горада можна перакласці як «Сад Алаха»[15]. У 1599—1604 гг. тут хаваўсяДжахангір, які паўстаў супраць бацькі.
Праяградж лічыцца калыскай індыйскага руху за незалежнасць. У доме, дзе жыліДжавахарлал Нэру іІндзіра Гандзі, цяпер створаны музей. Праяградж — радзіма 7 з 14 прэм’ер-міністраў Індыі.
Сярэдняявышыня над узроўнем мора — 98 м. Праяградж размешчаны ў паўднёвай частцы штата каля зліцця рэкГанг іДжамна[16][17]. Чыгунка падзяляе горад на дзве часткі[16]. На поўдзень ад чыгункі размешчаны стары горад, грамадзянскія лініі (белы горад) размешчаны на поўнач. Праяградж займае стратэгічна важнае становішча[18]. Алахабад, з’яўляючыся апошнім населеным пунктам наДжамне, у культурным плане з’яўляецца ўскрайнім пунктам Заходняй Індыі[19]. Паколькі Праяградж размешчаны ў міжрэччы Ганга і Джамны (дааб), яго глебы галоўным чынамалювіяльныя[20]
Праяградж, як і іншыя гарады раўнін Паўночнай Індыі, маесубтрапічны акіянічны клімат (Cwa) паводлекласіфікацыі кліматаў Кёпена[21]. Вылучаюць 3 сезоны: гарачае і засушліваелета, халаднаватая і засушліваязіма, цёплы і вільготны сезон мусонаў. Летні сезон доўжыцца з красавіка па чэрвень, максімальныя тэмпературы ў гэты перыяд дасягаюць 40-45 °C.Мусоны працягваюцца з пачатку ліпеня да канца верасня. Зімовыя тэмпературы могуць набліжацца да 0 °C. Самая высокая калі-небудзь зафіксаваная тэмпература: 48 °C, самая нізкая: −2 °C.
Насельніцтва горада паводле звестак перапісу2001 года складае 1 206 785 чалавек, насельніцтваагламерацыі 4 936 105 чалавек. Узровень пісьменнасці складае 82 %. Найбольш распаўсюджаныя мовы насельніцтва:хіндзі іўрду. Найбольш распаўсюджаны дыялект хіндзі, на якім размаўляюць у Праяграджы, —авадхі, размаўляюць таксама на дыялектахкхары-балі ібагхелі.Індуісты складаюць каля 86,81 % насельніцтва,мусульмане — 12,72 %,хрысціяне — 0,18 %,сікхі — 0,13 %,будысты — 0,04 %.
За 12 км ад цэнтра Праяграджа размешчаны аэрапорт, які здзяйсняе рэгулярныя рэйсы даДэлі. Найбліжэйшыя міжнародныя аэрапорты знаходзяцца ўВаранасі (каля 148 км ад Праяграджа) і ўЛакхнау (каля 200 км). Транспартны вузел[7], праз горад праходзяць некалькі нацыянальных аўтамагістраляў. Праяградж звязанычыгункай з іншымі гарадамі паўночнай Індыі, тут знаходзіцца штаб-кватэра Паўночна-цэнтральнай зоны Індыйскіх чыгунак.
↑абEtymology of the city(нявызн.)(недаступная спасылка). Allahabad Kumbh Mela Committee. Архівавана з першакрыніцы 13 мая 2013. Праверана 25 верасня 2012.
