Згодна традыцыі,грэкі-іанійцы перасяліліся на захадМалой Азіі зАтыкі праз 140 гадоў пасля заканчэнняТраянскай вайны (прыкладна1130 г. да н.э.). Заснаваныя імі 7 гарадоў кіраваліся першапачаткова нашчадкамі апошнягаафінскага манарха Кодра, а таксама высакародныхлікійцаў.
Герадот таксама лічыў жыхароў Іоніі выхадцамі з Афін і паведамляў, што ў малаазіяцкіх іанійцаў існуюць тыя жрэлігійныя традыцыі, што і ў атычных грэкаў. Жыхары Іоніі лічылі сваё паходжанне высакародным, а таму "больш трымаліся за сваё імя". Аднак Герадот пярэчыў гэтаму, пісаў, што ў каланізацыі Іоніі прымалі ўдзелпеласгі зПелапанеса і грэкі з розных раёнаўЭгейскага мора. Акрамя таго, іанійцы змяшаліся ў Іоніі з мясцовым насельніцтвам —карыйцамі. Гісторык спасылаецца намілецкае паданне, паводле якога перасяленцы забілі тубыльцаў і ажаніліся на іх дочках.
У1086 да н.э. г. да н.э. -1075 да н.э. г. да н.э. паміжполісамі Іоніі быў заключаныІанійскі саюз. Найбольш важную ролю першапачаткова ў ім адыгрываліМілет,Эфес,Прыена. Пазней ён быў пашыраны да 12 полісаў. У яго склад увайшліХіас,Самас, а таксама гарады, заснаваныяэалійцамі (найважнейшыяФакея іСмірна). Герадот лічыў, што традыцыя заключэння саюзаў была запазычана іанійцамі з Пелапанеса.
Археалагічныя знаходкі пакуль не пацвярджаюцьстаражытнагрэчаскія міфы. Знаходкі археолагаў дазваляюць казаць, што паселішчы на тэрыторыі Іоніі ўзніклі ў глыбокай старажытнасці, аднак грэчаскія калоніі былі заснаваны тут не раней заIX —VIII стст. да н.э.
У730 г. да н.э.Іанійскі саюз атрымаў перамогу надкарыйцамі. У сярэдзінеVII ст. адбіў нашэсцекімерыйцаў, якія нанеслі больш страт суседняйЛідыі. На некаторы час грэчаскія калоніі былі засцярожаны ад палітычнага ўціску і эканамічнай канкурэнцыі з боку магутных дзяржаўМалой Азіі.
У сярэдзінеVI ст. да н.э. Іонія трапіла ў залежнасць адлідыйскага валадараКроза, а пасля заваявання ЛідыіПерсіяй (546 г. да н.э.) — аддзяржавы Ахеменідаў. У499 —494 гг. да н.э. гарады Іоніі паўсталі, аднак пацярпелі паражэнне. Тым не менш, персы былі вымушаны пайсці на істотныя саступкі. Іанійцы аказвалі дапамогу ў войнах персаў супрацьскіфаў ібалканскіх грэкаў. У479 г. да н.э. іанійцы падтрымалі аб'яднаны грэчаскіфлот супраць персаў і пасля перамогі атрымалі незалежнасць.
Пасля заканчэння грэка-персідскіх войнаў Іонія развівалася пад моцным уплывамАфін. Аслабленне афінскай дзяржавы і ўзвышэннеСпарты, якая дамагалася дапамогі ад дзяржавы Ахеменідаў, прывяло да таго, што ў386 г. да н.э. іанійскія полісы зноў апынуліся пад персідскім кантролем. У334 г. да н.э. яны ўвайшлі ў склад Македоніі. У133 г. да н.э. Іонія была далучана даРымскай дзяржавы.
Alan M. Greaves, The Land of Ionia: Society and Economy in the Archaic Period. Chichester/Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010. Pp. xvi, 269.ISBN 9781405199001
