Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Sarong baso nin gatas
Angatas (Ingles:milk) (midbid man sa dae-permentadong porma bilangmahamis na gatas) iyo sarong masustansyang likidong pagkakan na namomokna kan mamaryong glandula nin mga mammal. Ini an pangenot na gunuan nin nutrisyon kan mga aking mammal, kabali na an mga umboy na tawo bago sinda magtulon nin mga solidong pagkakan.[1] An mga enot na laktasyong gatas iyo inaapod nacolostrum, na igwa nin mga antibodies na nagpapakusog sa sistemang immuno asin nagpapababa sa peligro nin nagkapirang mga kahelangan. May mga iba pa ining mga nutriyente,[2] arug kanprotina asinlaktosa. An mga inter-espesye na pagkonsumo nin gatas iyo bakong bihira, partikular sa mga tawo, an iba iyo nagkokonsumo nin gatas kan ibang mga mammal.[3][4]
Bilang sarong agrikultural na produkto, nakokolekta ang gatas hale sa mga hayop. An mga dairy farms iyo nakakamokna nin harus 730 milyong tonelada (800 milyong halipot na tonelada) nin gatas kan 2011,[5] hale sa 260 na milyong atamang.[6] AnIndia iyo an may pinakadakulang namomoknang gatas sa kinaban, asin an nangengenot na nag-eeksport nin skimmed milk na pulbura, alagad nag-eeksport man nin nagkapira pang mga gatas na produkto.[7][8] An pasakat na domestikong demanda para sa mga produktong dairy asin an dakulang demanda-suplay na diperensya iyo pwedeng magtaong dalan sa India para magin net importer nin mga dairy na produkto sa futuro[9] An New Zealand, Alemanya, asin an Netherlands iyo an pinakadakulang mga eksporter nin mga produkto nin gatas.[10] An Tsina asin Rusya an pinadakulang importer nin gatas asin produktong hale sa gatas sa kinaban hasta 2016 kan an parehong nasyun nagkaigwa nin saktong pansadiring suplay na nagresulta sa labing suplay nin gatas sa kinaban.[11]
Mas dakol sa anom na bilyong tawo sa kinaban an nagkokonsumo nin gatas asin mga produktong hale sa gatas. Sa tahaw nin 750 asin 900 na milyong tawo an naka-istar sa mga kaharongan relatibo sa dairy farming.[12]
↑Van Winckel, M; Velde, SV; De Bruyne, R; Van Biervliet, S(2011)."Clinical Practice".European Journal of Pediatrics170(12): 1489–1494.doi:10.1007/s00431-011-1547-x.PMID 21912895.
↑Van Esterik, Penny (1995). "The Politics of Breastfeeding". In Stuart-Macadam, Patricia;Dettwyler, Katherine Ann.Breastfeeding: Biocultural Perspectives. Aldine.ISBN978-0-202-01192-9.
↑Radbill, Samuel X. (1976). "The Role of Animals in Infant Feeding". In Hand, Wayland D.American Folk Medicine: A Symposium. University of California Press.ISBN978-0-520-04093-9.
↑"Food Outlook– Global Market Analysis"(PDF). Food and Agriculture Organization of the United Nations. May 2012. pp.8, 51–54. Archived fromthe original(PDF) on May 22, 2012. RetrievedAugust 1, 2012.Unknown parameter|url-status= ignored (help)