Movatterモバイル変換

Эстәлеккә күсергә

1 февраль

Һылтанмаларҙы төҙәтергә

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте

1 февраль
Аҙна көнө	Йәкшәмбе,Дүшәмбе,Шишәмбе,Шаршамбы,Кесаҙна,ЙомаһәмШәмбе
Категория для рождений в этот период времени	Категория:1 февралдә тыуғандар
Категория смертей за этот период времени	Категория:1 февралдә вафат булғандар
1 февраль Викимилектә

1 февраль —григориан стиле буйынса йылдың 32-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 333 көн ҡала (кәбисә йылында 334).

←февраль→
Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шб	Йш
						1
2	3	4	5	6	7	8
9	10	11	12	13	14	15
16	17	18	19	20	21	22
23	24	25	26	27	28
2026 йыл

Байрамдар һәм иҫтәлекле даталар

Халыҡ-ара

Ер: Робинзон Крузо көнө.
- Десерт көнө.
- Хижаб көнө.

Милли

АҠШ: Азатлыҡ көнө.
Алжир: Эвакуация көнө.
Венгрия: Республика иғлан ителгән көн.

Һөнәри

Никарагуа: Хәрби һауа көстәре көнө.
Рәсәй Федерацияһы: Лифт хужалығы эшсәндәре (лифтёрҙар) көнө.
Һиндостан: Сик буйы һағы көнө.

Тарихи ваҡиғалар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

772 йыл: 72-се Рим Папаһы итеп консул һәм герцог Теодат ғаиләһенән римлян һайлана, ул Адриан I исемен ҡабул итә.
1186 йыл: Госпитальерҙар Сүриәләге Маргат (Маркаб) ҡәлғәһен ала,Иерусалим бирелгәс, ул ордендың үҙәгенә әйләнә.
1709:Тымыҡ океанда Хуан-Фернандес архипелагында Робинзон Крузоның прототибы буласаҡ матрос Александр Селкирк табылған.
1720:Швеция һәмПруссия солох килешеүенә ҡул ҡуя.
1732:Рәсәй империяһы һәмПерсия Ғосман империяһына ҡаршы бергәләп көрәшеү хаҡындағы Рәшт килешеүенә ҡул ҡуя.
1816: Декабристарҙың тәүге йәшерен сәйәси ойошмаһы «Ҡотҡарыу союзы» төҙөлә.

тулы исемлек

1819: Оло урҙа ҡырғыҙҙарыРәсәй империяһына ҡушыла.
1865:АҠШта ҡоллоҡ бөтөрөлә.
1865:Инглиз теленең Оксфорд һүҙлегенең тәүге баҫмаһы донъя күрә.
1898:Өфөлә тәүге ҡала электростанцияһы (ҡеүәте — 560 кВт) эшләй башлай.
1924:Бөйөк Британия рәсми рәүештәСССР-ҙы таный.
1924: «Белем» (хәҙер«Башҡортостан уҡытыусыһы») журналы сыға башлай.
1926:Ҡырғыҙ АССР-ы ойошторола.
1930: СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советы Ҡарары менән илдә дөйөм коллективлаштырыу башлана.
1930: «Таймс»гәзитендә беренсекроссворд баҫыла.
1937:Өфөлә трамвай йөрөй башлай.
1946: Трюгве ЛиБМО-ның беренсе Генераль секретары итеп һайлана.
1962:Куба Америка Дәүләттәре Ойошмаһынан сығарыла.
1963: Өфөлә «Эре панелле йорттар төҙөү» тресы ойошторола.
1963:Учалы ҡала статусын ала.
1969: СССР менәнПеру Республикаһы араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
1980: СССР менәнЛесото араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
1992:Һалҡын һуғыш тамамланыу тураһындаРәсәй—АҠШ декларацияһына ҡул ҡуйыла.
1994:ЕС илдәре ҡул ҡуйған Шенген килешеүҙәре үҙ көсөнә инә, был илдәр граждандары ЕС буйынса ирекле рәүештә йөрөү хоҡуғы ала.
1996:Эритрея григориан календарына күсә.

Был көндө тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Башҡортостан менән бәйле шәхестәр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Тереғолов Әбүбәкер Батыргәрәй улы (1885—18.12.1966), ғалим-терапевт, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1927), профессор (1929).РСФСР-ҙың (1940) һәмТатар АССР-ының (1940) атҡаҙанған фән эшмәкәре. 1911—1913 йылдарҙаӨфө губернаһы Өфө өйәҙе Шишмә тимер юл станцияһында (хәҙергеБашҡортостан Республикаһының Шишмә районы Шишмә ҡасабаһы) земство табибы.Ленин (1952), икеХеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1940, 1950) ордены кавалеры.
Ғабдулла Ғиләжев (1930—7.01.1997), актёр, режиссёр, педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1952 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1973).Башҡорт АССР‑ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (1980) һәмБашҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы (1976) лауреаты.Халыҡтар Дуҫлығы (1981) һәмПочёт Билдәһе (1971) ордендары кавалеры.
Шакирова Аймара Әхмәтйән ҡыҙы (1935), юрист, суд органдары ветераны. 1965—1990 йылдарҙаУчалы район судының халыҡ судьяһы, 1990—1994 йылдарҙа Учалы район суды рәйесе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған юрисы (1988). Сығышы менән ошо райондың Өргөн ауылынан.

тулы исемлек

Рамазан Шәғәлиев (1935—20.02.2010), шағир, мәҙәниәт хеҙмәткәре. 1959—1995 йылдарҙа Силәбе ҡалаһының хәҙерге «Мечел» мәҙәниәт һәм техника һарайының «Айгөл» татар һәм башҡорт үҙешмәкәр халыҡ коллективы, 1962—2007 йылдарҙа Аҡмулла исемендәге Силәбе өлкә әҙәби берекмәһе етәксеһе. 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1989). Бөтә Союз халыҡ ижады фестивале лауреаты (Мәскәү, 1987). Аҡмулла исемендәге (2002), Ҡадир Даян исемендәге (2005) премиялар лауреаты. Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районының почётлы гражданы.
Давыдова Эльмира Минһаж ҡыҙы (1940—30.07.2018), музыка белгесе, фән кандидаты. 1973—1976 һәм 1982—2002 йылдарҙа Башҡортостан Композиторҙар союзының яуаплы секретары, 1978—1982 йылдарҙа —СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми хеҙмәткәре. 1981 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы.Рәсәй Федерацияһының (1999) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһы Президенты стипендиаты (2008).
Түрйәнов Альфрет Хәбиб улы (1940—21.09.2016), ғалим-терапевт, дәүләт, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре, спортсы. 1987—1995 йылдарҙа Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры, 1970—2009 йылдарҙа (өҙөклөктәр менән)Башҡорт дәүләт медицина институты һәмБашҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2004—2006 йылдарҙа университет проректоры.РСФСР-ҙың 12-се саҡырылыш, Башҡорт АССР-ының 11-се саҡырылыш Юғары Советтары һәм Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылышДәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (1993). РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1990), байдарка һәм каноэла ишеү буйынса СССР-ҙың спорт мастеры (1967). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңҠырмыҫҡалы районы Подлуб ауылынан.Мэлс Түрйәновтың игеҙәк туғаны.
Түрйәнов Мэлс Хәбиб улы (1940—11.11.2004), ғалим-табип, инфекционист, йәмәғәтсе. 1970 йылданМәскәүҙең 1-се медицина институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1990—1992 йылдарҙа инфекцион ауырыуҙар кафедраһы мөдире, терапия факультеты деканы; бер үк ваҡытта 1991—2003 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш инфекционисы; 1992—2003 йылдарҙа Рәсәй Дипломдан һуң уҡытыу медицина академияһы проректоры. 1991—2003 йылдарҙа Рәсәй инфекционистар йәмғиәте рәйесе. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы, медицина фәндәре докторы (1984), профессор (1985). РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1995), байдарка һәм каноэла ишеү буйынса СССР-ҙың спорт мастеры (1967). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районы Подлуб ауылынан.Альфрет Түрйәновтың игеҙәк туғаны.
Айрат Ҡобағошов (1950—5.09.2021), композитор, фольклорсы. 1986 йылдан хәҙергеЗаһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусы, шул иҫәптән 1996—2012 йылдарҙа башҡорт музыкаһы факультеты деканы, бер үк ваҡытта 1996 йылдан — традицион музыка башҡарыу кафедраһы мөдире. 1989 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Профессор (2013). Рәсәй Федерацияһының (2009) һәм Башҡортостан Республикаһының (1995) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
Фәрзәнә Аҡбулатова (1960), яҙыусы, журналист. 2010 йылдан«Башҡортостан» телерадиокомпанияһының «Юлдаш» каналы комментаторы. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар (1995) һәм Журналистар (1999) союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2003),Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы (1995) һәм М. Ҡашғари исемендәге V халыҡ-ара хикәйәләр конкурсы лауреаты.
Фәхретдинов Иршат Юнир улы (1965—22.10.2021), отставкалағы хәрби хеҙмәткәр, дәүләт эшмәкәре, ғалим-хоҡуҡ белгесе.Афған һуғышында һәм Төньяҡ Кавказдағы хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусы. Запастағы полковник. Рәсәй Федерацияһының 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. Юридик фәндәр кандидаты.Ҡыҙыл Йондоҙ (1988),Салауат Юлаев (2013) ордендары кавалеры, 2-се дәрәжә Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн орденының миҙалы (2014) менән бүләкләнгән.

1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Ишмөхәмәтов Исмәғил Хажиәхмәт улы (1901—23.03.1971),ғалим-химик, юғары мәктәп эшмәкәре, йәмәғәтсе. 1928 йылданК. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1932 йылдан химия кафедраһы мөдире, 1934 йылдан — тәбиғәт белеме һәм география факультеты деканы, 1953 йылдан — уҡыу уҡытыу һәм фән эштәре буйынса проректор; 1957 йылданБашҡорт дәүләт университетының химия кафедраһы мөдире, 1964—1970 йылдарҙа фәнни эштәр буйынса проректор.Башҡорт АССР-ының өсөнсө саҡырылышЮғары Советы депутаты. Химия фәндәре кандидаты (1933).РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1945).Ленин (1954) һәмХеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1949) ордендары кавалеры.
Дилмөхәмәтова Зөһрә Ҡолмөхәмәт ҡыҙы (1931), хеҙмәт ветераны,малсылыҡ алдынғыһы, йәмәғәтсе. 1951—1986 йылдарҙаМәсетле районы «Әй» совхозы һауынсыһы.СССР профсоюздарының ХV съезы делегаты (1971). Ленин (1971),Октябрь Революцияһы (1973) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966) ордендары кавалеры. Райондың почётлы гражданы (2006). Сығышы менән ошо райондыңОло Аҡа ауылынан.

тулы исемлек

Садиҡов Фәнис Ғилман улы (1936), хеҙмәт ветераны, ғалим-балалар хирургы. 1970—2015 йылдарҙаБашҡорт дәүләт медицина институты һәмБашҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1984 йылдан — педиатрия факультеты деканы, 1990—2011 йылдарҙа Дипломдан һуң белем биреү институтының педиатрия һәм балалар хирургияһы кафедраһы мөдире. Медицина фәндәре докторы (1990), профессор (1992). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1986), СССР-ҙың (1986) һәмБашҡортостан Республикаһының (2006) һаулыҡ һаҡлау отличнигы.
Әмиров Марсель Мәғрүп улы (1936), ғалим-философ, комсомол һәмпартия органдары ветераны. 1960—1963 йылдарҙа ВЛКСМ-дыңТатарстан өлкә комитеты пропаганда бүлеге инструкторы; 1969—1973 йылдарҙа КПСС-тың Татарстан өлкә комитеты лекторы; 1974—1984 йылдарҙаҠазан ветеринария институтының Яр Саллы ҡалаһындағы филиалы уҡытыусыһы. Философия фәндәре кандидаты (1967). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районыӘжекәй ауылынан.
Яппаров Марс Шәрип улы (1936—21.06.2009),мәҙәниәт эшмәкәре. 1977—1997 йылдарҙаСалауат башҡорт дәүләт драма театры директоры. СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре,Салауат ҡалаһының почётлы гражданы (2004). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңИшембай районы Йәнырыҫ ауылынан.
Ғәбсәмов Ғәлиулла Шәйехмулла улы (1951),урман хужалығы эшмәкәре. 1978 йылдан хәҙерге «Ҡалтасы урманы» автономиялы учреждениеһының яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1992 йылдан — етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансыһы, райондың почётлы гражданы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңҠалтасы районы Аткүл ауылынан.

2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Киселёв Геннадий Семёнович (1922—15.05.1979),Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, лётчик, гвардия подполковнигы (1959).Советтар Союзы Геройы (1946).
Ғәлимйәнов Флүр Ғәлимйән улы (1932—1.01.2010), хужалыҡ эшмәкәре. 1955 йылданӨфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1962 йылдан инженер-конструктор, 1964 йылдан — өлкән мастер, 1974 йылдан — цех начальнигы урынбаҫары, 1993—1994 йылдарҙа бүлек начальнигы урынбаҫары.Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
Ғилданов Хәләф Ғилван улы (1932—7.01.1994), хеҙмәт алдынғыһы, 1952—1992 йылдарҙаИлеш районы «Коммунар» колхозы тракторсыһы.Башҡорт АССР-ының туғыҙынсы саҡырылыш (1975—1980)Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы (1975),Социалистик Хеҙмәт Геройы (1975).

тулы исемлек

Дилмөхәмәтов Сәйфулла Ишғәле улы (1932—27.08.2004),ҡурайсы,уҡытыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983).
Ҡыҙрасов Мөхәмәт Хәмиҙулла улы (1932―8.02.2012),ғалим-селекционер. 1961 йылданӨфө дәүләт сорт һынау участкаһы мөдире. 1975—1999 йылдарҙа хәҙерге Бөтә Рәсәй йәшелсәселек ғилми-тикшеренеү институтының Өфө терәк пункты мөдире.Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1969).
Рәхмәтуллин Салауат Ибраһим улы (ижади псевдонимыСалауат Рәхмәтулла), (1942—15.07.2021), уҡытыусы,шағир. 1993 йылданРәсәй һәмБашҡортостан Яҙыусылар союздары ағзаһы. БашҡортостандыңХәким Ғиләжев (1999) һәмҒәли Ибраһимов (2009),Татарстандың Ғәлимйән Ибраһимов (2002) һәмИлдар Юзиев (2005) исемендәге әҙәби премиялар, республикагәзит һәмжурналдар премиялары лауреаты. Сығышы менән хәҙергеБашҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Солтанморат ауылынан.
Гребнев Алексей Семёнович (1952),рәссам,педагогик хеҙмәт ветераны. 1976 йылданСтәрлетамаҡ ҡалаһының 1-се балалар сәнғәт мәктәбе уҡытыусыһы. 1995 йылдан Рәсәйҙең Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңФедоровка районы Львовка ауылынан.
Сафаров Марат Ғәли улы (1952), хеҙмәт ветераны. 1976—2012 йылдарҙа Стәрлетамаҡ ҡалаһы үҙәкләштерелгән китапхана системаһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997).
Сафин Тәлғәт Абдулхаҡ улы (1952), ауыл хужалығы ветераны,ветеринар табип. 1998—2011 йылдарҙаӘлшәй районының баш дәүләт ветеринар инспекторы, ветеринария станцияһы начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2006). Сығышы менән ошо райондан.
Ғилманов Ғәлимйән Хәмитйән улы (ижади псевдонимыҒәлим Әсәнов; 1957), яҙыусы, әҙәбиәт белгесе, дәүләт хеҙмәткәре. 1982 йылданҠазан дәүләт университеты уҡытыусыһы; 1986 йылдан (өҙөклөктәр менән) Татарстан китап нәшриәте редакциялары мөдире; 2005 йылданТатарстан Республикаһы Министрҙар Кабинетының Мәҙәниәт, спорт һәм телдәр үҫеше идаралығының яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 2011–2017 йылдарҙа – республика халыҡтары телдәре үҫеше секторы мөдире. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2003), төрлө әҙәби премиялар лауреаты. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңДүртөйлө районы Әсән ауылынан.
Ишморатова Рауза Ғарифйән ҡыҙы (1957), педагогик хеҙмәт ветераны. Салауат районы Мөрсәлим урта мәктәбе уҡытыусыһы, директор урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының мәғариф отличнигы.
Матвеева Людмила Михайловна (1957),спортсы, мәғариф хеҙмәткәре, ғалим.Социология фәндәр кандидаты (2004), профессор (2009).Еңел атлетика буйынсаСССР-ҙың халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1985), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2005). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1998),Рәсәй Федерацияһының физик культура һәм спорт отличнигы (2003), Рәсәй Федерацияһының (2006) һәм Башҡортостан Республикаһының (2006) атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре.

3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Шаляпин Фёдор Иванович (1873—12.04.1938),Рәсәй империяһы һәмСССР-ҙың опера һәм камера йырсыһы. Ижади карьераһынӨфөлә башлап, бында 1890 йылдың сентябренән 1893 йылғаса йәшәй һәм эшләй.Совет Рәсәйенең беренсе халыҡ артисы (1918).
Теләпов Әҙеһәм Зариф улы (1903—14.12.1976),Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, пехота полкы командиры, полковник.Ленин һәмҠыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙергеБашҡортостан Республикаһы Ишембай районының Ҡолғона ауылынан.
Алсынбаева Мәғүҙә Астанғәли ҡыҙы (1928—19.07.1981),малсы. 1951—1980 йылдарҙаӘбйәлил районы Киров исемендәге колхоз һауынсыһы.Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1966). Сығышы менән ошо райондыңХәлил ауылынан.
Вәхитов Фәрит Назар улы (1933),журналист,тарихсы. 2002—2006 йылдарҙаРеспублика Хәрби Дан музейының ғилми хеҙмәткәре. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре,Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2000).Ғафури районының почётлы гражданы.

тулы исемлек

Иванов Владимир Николаевич (1938—9.07.1993),спортсы,тренер.Еңел атлетика буйынсаРСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры,Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1988). Сығышы менәнБәләбәй ҡалаһынан.
Әхиәров Влер Хатип улы (1938—4.05.2001),ғалим-тау инженеры. 1961 йылдан Өфө нефть сәнәғәте ғилми-тикшеренеү институтының өлкән технигы; 1962 йылданТөмән өлкәһе Усть Балык нефть разведкаһы экспедицияһының каротаж партияһының техник етәксеһе, начальнигы, 1966 йылдан — Төмән комплекслы геология-разведка экспедицияһының баш геофизигы, 1970 йылдан — Төмән тематик партияһының баш геофизигы, начальнигы; 1987 йылданБөтә Союз шартлау технологиялары буйынса ғилми тикшеренеү һәм проект институты (Мәскәү өлкәһе Раменское ҡалаһы) директоры; 1992 йылдан — Геомәғлүмәт системалары ғилми-тикшеренеү институтының (Мәскәү) автоматлаштырыу бүлеге начальнигы.Геология-минералогия фәндәре докторы 1986).РСФСР-ҙың атҡаҙанған геологы (1989),СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты. Сығышы менән хәҙергеБашҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Тамъян ауылынан.
Ғәбитов Ринат Хәмит улы (1943—16.06.2016), хоҡуҡ белгесе. 1975 йылданБашҡорт дәүләт университеты һәмБДУ-ның Хоҡуҡ институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1995—2011 йылдарҙа экологик, хеҙмәт һәм финанс хоҡуҡтары кафедраһы мөдире. Юридик фәндәр докторы (2000), профессор (2001). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2000).
Дәүләтбаева Мәрйәм Ағил ҡыҙы (1943),төҙөүсе,остаз-педагог, күп балалы әсә. 1962 йылдан (өҙөклөк менән) «Башмедьстрой» тресының штукатур-биҙәүсеһе, шул иҫәптән 1974—1984 һәм 1992—1994 йылдарҙа штукатур-биҙәүселәр бригадиры; 1984—1992 йылдарҙаХәйбулла районы Аҡъяр ауылындағы 110-сы һөнәри училищеһының производствоға өйрәтеү мастеры; Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1983). 2-се дәрәжә «Әсәлек миҙалы» менән бүләкләнеүсе (1985).
Ишемғолов Дамир Нуретдин улы (1943),рәссам, педагог. 1975 йылдан Өфөләге Башҡортостан ижад-производство комбинаты рәссамы, 1996—2010 йылдарҙаӨфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы. 1993 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2001).
Лесин Василий Николаевич (1943—13.05.2020), рәссам, график. 1975 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы.Рәсәй Федерацияһының (2008) һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған рәссамы.
Лоҡманова Мәүлиҙә Миҙхәт ҡыҙы (1948), педагог. 1968 йылданУчалы районы Кәрим мәктәбе уҡытыусыһы һәм директоры; 1971—1977 йылдарҙа — хәҙерУчалы ҡалаһы эсендә ҡалған Рудник ҡасабаһындағы 2-се мәктәп уҡытыусыһы. 1991—2004 йылдарҙа Учалы ҡалаһының 10-сы мәктәбе уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ мәғарифы отличнигы (1991). Сығышы менән ошо райондыңҠарт Муйнаҡ ауылынан.
Салауатов Юнир Хәй улы (1948),һүҙ оҫтаһы, юморист һәмсатирик. ХәҙергеХөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының элекке нәфис һүҙ жанры артисы.Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1984).
Күркәмбаев Урал Фәрит улы (1958), юлсы-водитель. 1978 йылданӘбйәлил юл төҙәтеү-юл һалыу идаралығы водителе, 2007 йылдан аккумуляторсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (2007). Сығышы менән ошо райондыңКүсем ауылынан.
Ноғоманова Фирҙәүес Ғабдулла ҡыҙы (1963),китапханасы.Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтенең нәфис әҙәбиәт редакцияһы мөдире.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.
Тимерғәзин Салауат Шәйҙулла улы (1963), механизатор.Нуриман районы Баһау исемендәге хужалыҡтың тракторсы-комбайнсыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондан.
Хафизова Нуриҙә Тимерхан ҡыҙы (1963) педагог. 1983 йылдан хәҙергеЯңауыл ҡалаһындағы һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгәндәрҙең коррекцион интернат-мәктәбе вожатыйы, тәрбиәсеһе, 1988 йылдануҡытыусыһы, 2009 йылдан — директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре (2021) һәм Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (2013),Рәсәйҙең почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңАсҡын районы Йәнкиҫәк ауылынан.
Хәсәнова Рәйхана Ҡорбан ҡыҙы (1963), хәҙерге Стәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берекмәһенең элеккебалет артисы. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы.

4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Аҙнабаев Марат Тәлғәт улы (1939), офтальмолог-ғалим. 1962 йылданБашҡорт дәүләт медицина институты һәмБашҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1987—2011 йылдарҙа офтальмология кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1980—2006 йылдарҙаӨфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты директоры.Башҡорт АССР‑ының 12‑се саҡырылыш (1990—1993)Юғары Советы депутаты.Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (1995), медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1989).РСФСР-ҙың (1986) һәм Башҡорт АССР‑ының (1977) атҡаҙанған табибы,Рәсәй Федерацияһының (2004) һәмБашҡортостандың (1991) атҡаҙанғанфән эшмәкәре.Почёт (1999) һәмСалауат Юлаев (2004) ордендары кавалеры.Көйөргәҙе районының почётлы гражданы.
Муса Сиражи (1939—14.09.2019),шағир,журналист, йәмәғәтсе. 1961 йылдан СССР-ҙың Журналистар, 1971 йылдан —Яҙыусылар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡорт АССР‑ының (1989) атҡаҙанғанмәҙәниәт хеҙмәткәре.Фәтих Кәрим исемендәге премия лауреаты (2003).

тулы исемлек

Захарова Евгения Александровна (1944—16.01.1993), рәссам, уҡытыусы. 1978 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. 1973—1993 йылдарҙаӨфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы. Сығышы менән хәҙергеУльяновск өлкәһе Иҫке Салаван ауылынан.
Зөфәр Вәлит (1949), шағир, 2005 йылдан Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союздары ағзаһы.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015).Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты (2015).
Хәсәнов Әнүәр Ғиниәт улы (1954), хирург-ғалим. 1986 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән уҡытыу эштәре буйынса проректор һәм кафедра мөдире. Медицина фәндәре докторы (1997), профессор (1998). Рәсәй Федерацияһының (2008) һәм Башҡортостан Республикаһының (2003) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002). Ғ. Х. Ҡоҙаяров исемендәге премия лауреаты (2000). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан РеспубликаһыныңСаҡмағош районы Үрнәк ауылынан.
Әминева Зөһрә Нәжметдин ҡыҙы (1954),театр хеҙмәткәре,Салауат башҡорт дәүләт драма театры актрисаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Үрнәк ауылынан.
Сәлимгәрәев Венер Шәйехсолтан улы (1959), эске эштәр органдары хеҙмәткәре, полиция полковнигы. 1981 йылданКраснокама район эске эштәр бүлеге хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1995—2015 йылдарҙа — бүлек начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2004), Башҡортостан Эске эштәр министрлығының почётлы ветераны (2013). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районыНур ауылынан.
Иҙрисова Дилара Марс ҡыҙы (1989),опера йырсыһы (сопрано).Башҡорт дәүләт академия опера һәм балет театры солисы.Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы.Халыҡ-ара конкурстар еңеүсеһе.

Дөйөм исемлек

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

1 февралдә тыуғандар

1795: Александр Смирдин,Рәсәй империяһы сауҙагәре,китап баҫтырыусы һәм һатыусы.
1857: Владимир Бехтерев, Рәсәй империяһы невропатологы, психиатр, психолог һәм физиолог.
1884:Евгений Замятин, Рәсәй империяһы һәмСССР яҙыусыһы.
1900: Анатолий Головня, СССР кинооператоры, юғары мәктәп уҡытыусыһы,Социалистик Хеҙмәт Геройы (1980).
1931:Борис Ельцин,Рәсәйҙең беренсе президенты.
1942: Лев Лещенко, СССР-ҙың эстрада йырсыһы, РСФСР-ҙың халыҡ артисы.

Был көндө вафат булғандар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

1 февралдә вафат булғандар

1957: Фридрих Паулюс,Гитлер армияһының генерал-фельдмаршалы.

Йыл көндәре

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Ай һәм көндәр
Ғинуар	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Февраль	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Март	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Апрель	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Май	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Июнь	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Июль	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Август	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Сентябрь	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Октябрь	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ноябрь	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Декабрь	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Ай исемдәре
Һыуығай (ғинуар) Шаҡай (февраль) Буранай (март) Алағарай (апрель) Һабанай (май) Һөтай (июнь) Майай (июль) Урағай (август) Һарысай (сентябрь) Ҡарасай (октябрь) Ҡырпағай (ноябрь) Аҡъюлай (декабрь)

«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=1_февраль&oldid=1267448» битенән алынған

Категориялар:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp