Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Эстәлеккә күсергә
Википедияирекле энциклопедия
Эҙләү

Төньяҡ һуғыш

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Төньяҡ һуғыш
Төп конфликт: урыҫ-швед, поляк-швед, дат-швед һуғыштары
Денис Мартен. «Полтава алышы» (1726).
Дата

22 февраль170010 сентябрь1721

Урыны

Көнсығыш һәмҮҙәк Европа

Сәбәбе

Швеция һәм төньяҡ европа дәүләттәренең Балтик буйы ерҙәренә эйә булыу өсөн коалиция араһында

Нәтижә

Антишвед коалицияһының еңеүе

Үҙгәрештәр

Ништадт тыныслыҡ килешеүе

Ҡаршы тороусылар

ШвецияШвеция короллеге Гольштейн-Готторп герцоглығыАнглияАнглия короллеге (1700 йылда)
ШотландияШотландия короллеге (1700 йылда)
Ирландия короллеге
(1700 йылда һәм 1719—1721 йй.)
НидерландБерләшкән провинциялар республикаһы (1700 йылда)
Бөйөк БританияБөйөк Британия короллеге
(1719—1721 йй.)
Ганновер курфюрлығы
(1719—1721 йй.)
Речь Посполитая
(1705—1709 йй.)
Гетманщина Запорожье ғәскәре
(1708—1709 йй.,1709—1713)
Түбәнге Запорожье ғәскәре
(1709—1713 йй.)
Ғосман империяһы Ғосман империяһы
(1710—1713 йй.)

Русское царствоРус батшалығы

  • Гетманщина Запорожье ғәскәре
    (1700—1708,1709—1713, 1713—1721 йй.)

Ҡалмыҡстан Ҡалмыҡ ханлығы
(1700—1708,1709—1713,1713—1721 йй.)

Дания Дания-Норвегия унияһы
(1700 йылда һәм 1709—1720 йй.)
Речь Посполитая
(1700—1705 һәм 1709—1720 йй.)
Саксония (курфюршество) Саксония курфюрлығы
(1700—1706 һәм 1709—1720 йй.)
Молдова Молдавия кенәзлеге
(1710—1713 йй.)
ПруссияПруссия короллеге
(1715—1720 йй.)
Ганновер курфюрлығы
(1715—1719 йй.)

Командирҙар

ШвецияКарл XII
(1700—1718 йй.)
Швеция Магнус Стенбок †
Швеция Карл Густав Реншильд
Швеция Ульрика Элеонора
(1718—1720 йй.)
Швеция Фредрик I
(1720—1721 йй.)
Швеция Фридрих IV Гольштейн-Готтор †
АнглияШотландияНидерландВильгельм III Оранский (1700)
Бөйөк Британия Георг I
(1719—1721)
Станислав Лещинский
Гетманщина Иван Мазепа †
(1708—1709)
Гетманщина Филипп Орлик
(1710—1713)
Кость Гордиенко
Ғосман империяһы Әхмәт III
Дәүләтгәрәй II †

Рәсәй империяһыПётр I
Рәсәй империяһы А. Д. Меншиков
Рәсәй империяһы Б. П. Шереметев
Рәсәй империяһы Ф. М. Апраксин
Саксония (курфюршество) Август II
Дания Фредерик IV
Дания П. Торденшельд
Гетманщина Иван Мазепа
(1700—1708)
Гетманщина Иван Скоропадский
(1709—1721)
ҠалмыҡстанӘйүкә
Молдова Д. К. Кантемир
Георг I
(1715—1719)
Пруссия Фридрих Вильгельм I

Ҡаршы тороусы көстәр

Швеция
77—135 мең
Ғосман империяһы — 100—200 мең

Рәсәй — 170 мең
Ҡалмыҡ ханлығы — 25 мең
Дания — 40 мең
Речь Посполитая һәм Саксония — 170 мең

Юғалтыуҙар

Швеция — 25 мең хәрби юғалтыуҙар, 175 мең хәрби булмаған (аслыҡ, ауырыуҙар) юғалтыуҙар[2]

Рәсәй[3] — 30 мең һәләк булғандар
Ҡалмыҡ ханлығы — 5 мең һәләк булғандар
Дания — 8 мең һәләк булғандар[4]
Речь Посполитая һәм Саксония — 14-20 мең һәләк булғандар

     Төньяҡ һуғыш Викимилектә

    Төньяҡ һуғыш (Бөйөк Төньяҡ һуғышы,Егерме йыллыҡ һуғыш) — 1700 йылдан алып 1721 йылға тиклем дауам иткәнШвеция һәм төньяҡ Европа дәүләттәренең Балтик буйы ерҙәренә эйә булыу өсөн коалиция араһында барған һуғыш. Швеция еңелә һәм бөйөк держава статусын бөтөнләйгә юғалта[5].

    Швецияға һуғышты тәүҙә «Төньяҡ союзы» иғлан итә. Был союз 1699 йылдаСаксония курфюрсы һәм Польша короле Август II инициативаһы буйынса булдырыла. Шул уҡ ваҡыттаРечь Посполитая Швецияға һуғыш иғлан итмәй. «Төньяҡ союз» составына шулай уҡ король Кристиан V етәкселегендәге Дания-Норвегия батшалығы һәм Бөтә Рәсәй батшаһыПетр I етәкселегендәгеРус батшалығы инә[6][7].

    Иҫкәрмәләр

    [үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
    1. Белова Е. В.Православные народы Австрийской и Османской империй в Прутском походе 1711 г. // Вопросы истории, № 10, октябрь 2009. — C. 149-152.
    2. Lars Ericson. Svenska knektar (2004) Lund: Historiska media
    3. Урланис Б. Ц.Войны и народонаселение Европы. М.: Изд-во соц.-экон. лит-ры, 1960. — С. 55.
    4. Jan Lindegren. Det danska och svenska resurssystemet i komparation (1995) Umeå : Björkås : Mitthögsk
    5. Robert Frost.The Northern Wars. War, State and Society in Northeastern Europe 1558—1721. — Longman, 2000. — С. 296—301. — 416 с. ISBN 978-0-582-06429-4.
    6. История русской армии. — М.:Эксмо, 2007. — С. 38. —ISBN 978-5-699-18397-5
    7. Hughes, 1998, pp. 26—27

    Әҙәбиәт

    [үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

    Һылтанмалар

    [үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
    «https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Төньяҡ_һуғыш&oldid=1257826» битенән алынған
    Категориялар:
    Йәшерелгән категориялар:

    [8]ページ先頭

    ©2009-2026 Movatter.jp