| Мостай | |
| Нигеҙләү датаһы | 1795 |
|---|---|
| Дәүләт | |
| Административ-территориаль берәмек | Баймаҡ районы |
| Ғәмәлдән сыҡҡан дата | 1990 |
Мостай (рус. Мустаево) — бөткән ауыл.Башҡортостан РеспубликаһыБаймаҡ районының элекке Моҡас ауыл Советы составындағы ауыл. 1795 йылда теркәлгән[1] (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1803 йылда[2]). 1980-се йылдар аҙағында ауылдар исемлегенән алынған[1].
Мостай ауылыИрәндек һыртының көнсығыш битләүендә урынлашҡан була. Район үҙәгеБаймаҡтан — 74 км, Сибай тимер юлы станцияһынан 43 км алыҫлыҡта ятҡан[1].
Мостай ауылынИҫән ауылы кешеләре нигеҙләгән. Риүәйәт буйынса, Иҫәндең улы Атанғол үҙ исеме менән Атанғол (һуңынан Назар) ауылына нигеҙ һала. Әммә архив документтары буйынса, Атанғолдоң атаһы — Тойғон. Иҫән һәм Атанғол (Назар) ауылдары араһындағы бәйләнештәр ихтималлығын дәлилләгән факт — XIX быуаттың башында Иҫән ауылынан өс бер туған Ҡаҙаҡбаевтар Назар ауылына күсерелә[2]. 1834 йылда Мостай ауылынан өс ғаилә (улар араһында зауряд-есаул Тутай Яҡшығолов дүрт улы менән һә шулай уҡ зауряд-сотник Кинйәбулат Яҡшығолов) Иҫән ауылына күсә. Әлеге өс ауыл халҡының бер ауылдан икенсеһенә күсенеп йөрөүе уларҙың үҙ-ара туғандаш ептәре булыуына бер дәлил[2]. 1816 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса документтарҙа Мостайҙың 1749 йылғы Байрамғол һәм 1761 йылғы Назар улдары теркәлгән. «Баймакский край» китабында Назар Мостаев — йорт старшинаһы, Байрамғол Мостаев сотник тигән өҫтөмө мәғлүмәт бар[1]. 1816 йылда Мостай ауылында 38 йортта 228 кеше йәшәгән. 1859 йылда 71 йортта 400 кеше теркәлгән. 1885 йылда 74 йортта 510 кеше йәшәгән[2].1839 йылда 26 йортта йәшәгән 145 кешегә 100 йылҡы малы, 31 һыйыр, 100 һарыҡ һәм 20 кәзә тура килә. 1843 йылда 16 бот ужым бойҙайы, 176 бот ярауай бойҙайы сәселгән[2].Совет осоронда, 1920 йылда, ауылда 131 йортта 644 кеше йәшәгән. 1980-се йылдар аҙағында ауылда даими йәшәгән кешеләр ҡалмай[1].
— Ҡорбанғәле Ҡужин —1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы
— Ғәбделманды Дауытов — 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы
— Бүләканов Рәхмәтулла Ғөбәйт улы — музыкант-ҡурайсы. Башҡорт дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбле ҡурайсыһы.
—Бүләкәнов Рәхмәтулла Ғөбәйт улы