Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Эстәлеккә күсергә
Википедияирекле энциклопедия
Эҙләү

Ләмәҙтамаҡ

55°49′43″ с. ш. 58°16′12″ в. д.HGЯO
Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Ауыл
Ләмәҙтамаҡ
рус. Лемез-Тамак
Ил

РәсәйРәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Мәсетле

Ауыл Советы

Ләмәҙтамаҡ ауыл Советы (Мәсетле районы)

Координаталар

55°49′43″ с. ш. 58°16′12″ в. д.HGЯO

Нигеҙләнгән

1735-1740 йылғы башҡорт ихтилалынан һуң нигеҙләнгән

Беренсе мәртәбә телгә алынған

1779

Элекке исеме

Мағаз (фараз ителә)

Халҡы

483[1] кеше (2010)

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

452564

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

-

Код ОКАТО

80 242 825 001

Код ОКТМО

80 642 425 101

Ләмәҙтамаҡ (Рәсәй)
Ләмәҙтамаҡ
Ләмәҙтамаҡ
Ләмәҙтамаҡ (Башҡортостан Республикаһы)
Ләмәҙтамаҡ

Ләмәҙтамаҡ —Башҡортостан РеспубликаһыМәсетле районындағы ауыл.Ләмәҙтамаҡ ауыл Советына ҡарай, ауыл Советы үҙәге. Почта индексы — 452564,ОКАТО коды — 80242825001.

Хәҙерге торошо

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Мәсәғүт-Әчит юлынан ауылға тиклем асфальт юл һалынған.Ҡотош ауылына асфальт юлы,Һабанаҡ ауылына тура иҫке ҡырсынташ юл һәм Мәсәғүт-Әчит юлы аша асфальт юл бар.Әй йылғаһында боҙ тотһа,Әбдрәхим ауылына ҡышҡы юл һалына. Фрунзе, … асфальт түшәлгән, Ғәзизов … урамдары ҡырсынташлы.

Ауылға газ үткән.

Ауылда мәҙәниәт йорто, китапхана, почта бүлексәһе, фельдшерлыҡ пункты, өс һатыу итеү йорто бар.Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе һәм балалар баҡсаһыҠотош ауылында урынлышҡан. Элек Нуриманов исемендәгеколхоз / ауыл хужалығы етештереү кооперативы идараһы Ләмәҙтамак ауылында урынлашҡайны.

Географик урыны

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Тарихы

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

АуылғаҠошсо ырыуына ҡарағанбашҡорттар нигеҙ һалған. XVIII быуаттың урталарында барлыҡҡа килгән ауыл. Мулла Хисаметдин Кинзин нәҫелдәре һөйләүенсә, ауыл мәсете 18 быуат уртаһында күсереп килтерелгән.1735 —1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы баҫтырылғандан һуң, ауылдар яндырылған, халҡы икенсе ергә ҡыуып ебәрелгән. Хәтирәләр буйынса беҙҙең ата-бабаларЯраҫтау ауылы урынында булған Ҡошсо ырыуының төп ауылы ихтилал ваҡытында яндырылғандан һуң күсеп килгәндәр. Икенсе вариант буйынсаМәләкәҫ ауылынан күсеп килгәндәр тигән фекер бар. Ике ауылда лаМәтәй,Туғыҙ аймаҡтары бар. Ауылда тағыАҡай аймағы бар. Ҡошсоларҙың ике Ләмәҙтамаҡ һәмМәләкәҫ ауылдары исемдәре йылға (гидроним) менән бәйле, башҡа ауылдар кеше исеменә таяна. Был ике ауыл ваҡыт буйынса һуңыраҡ нигеҙләгән.

Тәү башлап ауыл хәҙерге урындан 3 км йылға үрендәрәк урынлашҡан булған. Хәҙерге ваҡытта Мәсәғүт — Әчит автомобиль юлы ошо урындан үтә. Йылға аша күперҙең һул яғы.

Ауыл беренсе тапҡыр хөкүмәт тарафынан1795 йылғы рәүиз яҙмаһында теркәлгән. Шул уҡ ваҡытта Ырымбур мосолман ойошмаһының архив документтарында ауыл мәсете 1779 йылда төҙөлөүе тураһында мәғлүмәт бар[2]. Ауылдың икенсе мәсете Өфө виләйәте идараһының 1910 йылғы 29 май указына ярашлы төҙөлгән[3].XIX быуат һуңында ауылда 3 ашлыҡ һуҡҡыс, 2 ашлыҡ елгәргес, баҙар майҙаны, 3 бакалея кибете,Ләмәҙ йылғаһында һыу тирмәне,Әй йылғаһы аша борам (паром) булған[4]. Тыуған яҡты өйрәнеүсеМарат Ғафаровтың Иван Лепихин яҙмаларына таянып яһаған фаразы буйынса ауылдың боронғо исеме Мағаз булыуы мөмкин.

Биләмә беремектәренә инеүе

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
Теркәү йылыОлоҫ, ауыл СоветыӨйәҙ, кантон, районГуберна, РеспубликаДәүләт
1796Ҡошсо улусыТроицк өйәҙеЫрымбур губернаһыРәсәй Империяһы
1798Оло Ҡошсо улусы 8-се башҡорт кантоныӨфө өйәҙеЫрымбур губернаһыРәсәй Империяһы
18168-се башҡорт кантоныӨфө өйәҙеЫрымбур губернаһыРәсәй Империяһы
1873Оло Ҡошсо улусыЗлатоуст өйәҙеӨфө губернаһыРәсәй Империяһы
1917Оло Ҡошсо улусыЗлатоуст өйәҙеӨфө губернаһыРәсәй Империяһы
1919Дыуан-Ҡошсо кантоныБашреспубликаРСФСР
1922Дыуан-Мәсетле улусыМәсәғүт кантоныБашреспубликаРСФСР
1930Ләмәҙтамаҡ ауыл СоветыДыуан-Мәсетле районыБАССРРСФСР, СССР
1932Ләмәҙтамаҡ ауыл СоветыМәсетле районыБАССРРСФСР , СССР
1960Ләмәҙтамаҡ ауыл СоветыБалаҡатай районыБАССРРСФСР , СССР
1962Ләмәҙтамаҡ ауыл СоветыМәсетле районыБАССРРСФСР , СССР
1992Ләмәҙтамаҡ ауыл СоветыМәсетле районыБашҡортостан РеспубликаһыРәсәй Федерацияһы

Халыҡ һаны

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Халыҡ һаны тураһында теүәл һәм рәсми мәғлүмәт1795 йылдан, 5 се ревизиянан, башлап бар[5].

ЙылХалыҡ һаны
1795194
1816187
1834226
1850293
ЙылХалыҡ һаны
1859336[6]
1865373[6]
1897676[7]
1920867[8]
ЙылХалыҡ һаны
1939767[9]
1959716
1970759
1979610
ЙылХалыҡ һаны
1989519
2002522
2009531[10]
2010483

Халыҡ һаны буйынса аңлатматөрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989,2002,2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар

Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән1897,1920,1939,1959,1970,1979,1989,2002,2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була.1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә1865,1879,1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.

  • 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с.ISBN 5-295-03188-8 (ч. I).ISBN 5-295-03133-0.
Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
  • 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с.ISBN 5-295-03815-7 (ч. II).ISBN 5-295-03133-0.
Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
  • 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с.ISBN 5-295-03091-1 (ч. III).ISBN 5-295-03133-0.
Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
  • 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.

Исеме

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Атамаһы йылға исеменән.Ләмәҙ йылғаһыӘй йылғаһына ҡушылған ерҙә урынлашҡан.

Урамдары

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Урам исеме[11]:

  • Ғәзизов (урамы) (рус. Газизова (улица))
  • Карл Маркс (урамы) (рус. Карла Маркса (улица))
  • Баҡса (урамы) (рус. Садовая (улица))
  • Салауат Юлаев (урамы) (рус. Салавата Юлаева (улица))
  • Фрунзе (урамы) (рус. Фрунзе (улица))

Рәсми булмаған урам исемдәре[12].

  • Мәтәй —
  • Төп Мәтәй —
  • Ҡуян ауыл — Фрунзе урамының башынан Баҡса урамы боролошона тиклем.
  • Үрге ос — Ғәзизов урамы
  • Уртасыҡ —
  • Түбән ос
  • Туғыҙлы

Ҡыҙыҡлы хәл: Түбән ос Үрге осҡа ҡарағанда бейегерәк урынлашҡан. Урам остарының атамаһы йылғалар ағымына бәйле булыуы менән аңлатыла.

Тирә — яҡ мөхит

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Был мәғлүмәт ауыл кешеләренән һорап яҙылды[13].

  • Әй — йылға,Ҡариҙелдең ҡушылдығы, ауыл йәнәшәһенән аға.
  • Ләмәҙ — йылға,Әйҙең ҡушылдығы, ауылды ике өлөшкә бүлеп аға.
  • Мәтәй төбәк — Төп Мәтәй урамы арты,Әй йылғаһы яры буйлап Үрге таштыҡҡа тиклемге һыубаҫар туғай. Ауылдың һабантуй үткәреү урыны.
  • Үрге таштыҡ —Әй йылғаһы ағымы төньяҡтан көнбайышҡа табан боролған ере. Ауылдан бер километр самаһы өҫтәрәк.
  • Кисеү -
  • Сөйөртмә
  • Урыҫүлгән — Кәртәле төбәктең бер мөйөшө һәмӘй йылғаһының ағымы көнсығыштан төньяҡҡа табан киҫә боролған урын. Был урындаӘй йылғаһында урыҫ милләтле кеше батып үлгән тигән хәтирә ҡалған.
  • Кәртәле төбәк — Түбәнге остаӘй буйындағы төбәк. Өс яғы йылға менән, бер яғы текә тау менән тәбиғи кәртәләнгән һыубаҫар туғай.
  • Серек Ләмәҙ — Кәртәле төбәгендәге күл, уйһыу урын. Боронғо замандаЛәмәҙ йылғаһының үҙәне.Әй йылғаһы яҙ көнө ныҡ ташҡан ваҡытта күл хасил була.
  • Йоҡаҡ ташҡаҙған — Йоҡа таш алына торған соҡор. Түбәнге оста Вафин Вәрис ағай йорто артынан тауға күтәрелгән ерҙә урынлашҡан. Элекке заманда һарай, келәт, мунса баштарын ошонан алынған йоҡа таш менән япҡандар, ихата-йорт юлына түшәгәндәр.
  • Алтынай — Түбәнге останҺабанаҡ ауылына киткән иҫке юлдағы беренсе йырын буйы. Боронғо заманда ул тирәлә алтын бөртөктәре табылған тигән хәтирәләр ҡалған.
  • Бабайҙыҡ (бабайлыҡ) — Түбәнге останҺабанаҡ ауылына киткән иҫке юл буйында уң яҡта урынлашҡан яңғыҙ ҡәбер. Изге урын тип иҫәпләнә. Мосафир кеше үлеп ҡалған һәм шул урында ерләнгән.
  • Бүрелеҡул — элеке сусҡа фермаһы ҡаршыһындағы ҡул буйы, Ҡырсындыға туры юл бар ине.
  • Балта — Бүрелеҡул юлы менән тау башына менеп еткән урын.
  • Энәгүл — күл
  • Сүсәкәй — тау,
  • Маяҡтау — тау,
  • Ташҡаҙған
  • Айыубаҫҡан
  • Аҡтүбә
  • Ҡырсынды
  • Ҡырсынды күл
  • Борошҡул — Ҡырсынды артынан башлана һәм,Буртаковка яҡҡа китеп, унан һуңҺабанаҡ яҡҡа боролған ҡул буйы.
  • Алма баҡсаһы (төбәк)
  • Гис (ГЭС) төбәк
  • Мәсет юлы
  • Ҡыя юл — юл,МәсәғүтӘчит автомобиль юлынанОктябрьск ауылына киткән юл, Төлкөбай башына тиклем.
  • Беренсе Төлкөбай — тау.
  • Төлкөбай тыҡрығы
  • Төлкөбай шишмәһе — Төлкөбай тыҡрығында көслө генә ағып сығып,Ләмәҙ йылғаһына ҡушылған тәмле һыулы шишмә.
  • Икенсе Төлкөбай
  • Әгәрәү (Егорова гора)
  • Усып тирмәне
  • Усып арты
  • Кажунай
  • Әрҙәнәғол (ҡул)
  • Мөхөп юлы
  • Гәрәй тауы

Билдәле шәхестәр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Ләмәҙтамаҡ ауылында тыуғандар
  1. Алтынбаева Зөһрә Нариман ҡыҙы (3 ғинуар1951 йыл) —башҡорт журналисы һәм шағиры.СССР-ҙың журналистар (1986) һәмБашҡортостан Республикаһы яҙыусылар (2006) союздары ағзаһы.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2000).
  2. Аҙнабикә, тыуған һәм үлген ваҡыты билдәһеҙ — риүәйәт буйынсаСалауат Юлаевтың әсәһе.
  3. Баһаутдинов Радик Алик улы(недоступная ссылка) (30 март1979 йыл) — ғалим-тарихсы, тарих фәндәре кандидаты (2007).
  4. Бәҙретдинов Йәғәфәр Зәйнәғетдин улы, (12 февраль1912 йыл —2007 йыл,Өфө ҡалаһы) — финансы-иҡтисадсы, БАССР-ҙың атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1974), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.
  5. Ғатауллин Рөстәм Шакирйән улы (2 август1963 йыл) — иҡтисадсы-статистик, дәүләт хеҙмәткәре, йәмәғәт эшмәкәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (2003), Рәсәй Федерацияһы дәүләт граждандар хеҙмәтенең 1-се класлы ҡәңәшсеһе (2005), Статистика отличниге (2010).Салауат Юлаев ордены кавалеры (2022).
  6. Ғатауллин Шакирйән Нурый улы (21 август1936 йыл —16 декабрь2002 йыл) — уҡытыусы, саңғы һәм еңел атлетика спорты буйынса тренер. РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1980).
  7. Ғиниәтова Фәйрүзә Роберт ҡыҙы, — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (????)
  8. Ғәзизов Раян Нариман улы (14 апрель1960 йыл —5 май1981 йыл) —Афған һуғышындаһәләк булған яугир (25.10.1979),Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнгән.
  9. Зарипов Айрат Янсур улы, 12 октябрь 1962 йыл) — ғалим-философ, философия фәндәре докторы (2005), профессор (2005)
  10. Заһитова Зимфира Мөхәмәҙи ҡыҙы (13.08.1949), хеҙмәт ветераны.Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1993), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1986).
  11. Ҡаев Фәрит Ғалихан улы, 25 апрель 1955 йылда тыуған — табип, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1992).
  12. Ҡазыева Йәүһәрә Санбаш ҡыҙы, 30 октябрь 1929 йылда тыуған — педагог, РФСФР-ҙың атҡаҙанған мәктәп үҡытыусыһы (1969), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличниге (1966)
  13. Ҡорбанов Рауфат Ғафый улы, 16 февраль 1936 йылда тыуған — инженер-механик, дәүләт хеҙмәткәре.
  14. Ҡорбанова Ғәфифә Мәғәфүр ҡыҙы, 11 сентябрь 1930 йыла тыуған — 14 сентябрь 2008 йылда үлгән — педагог, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәктәп уҡытыусыһы (1965).
  15. Ҡылысбаев Фердинанд Әкрәм улы (Әҙһәм) (2.08.1926 — 26.07.2001), уҡытыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәктәп уҡытыусыһы (1975). Бөйөк Ватан Һуғышы яугиры. 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены, «Ҡаһарманлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән.
  16. Рәхмәтуллин Ҡарам Рәхмәтулла улы, февраль 1913 йылда тыуған-??? үлгән — юрист, дәүләт хеҙмәткәре.
  17. Сәрүәров Людвиг Нәбиулла улы,3 ғинуар 1949 йылда тыуған — төҙөүсе, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (2004).
  18. Хисмәтов (Хисмәтуллин) Сисәнбай Хисмәтулла улы, 1854 (1845) йылда тыуған-үлгән йылы ике төрлө күрһәтәләр (1917 һәм 193?) — уҡымышлы табип.
  19. Шафикова Венера Фәхретдин ҡыҙы, 7 ғинуар 1948 йылда тыуған — иҡтисадсы, дәүләт хеҙмәткәре.
  20. Яндурина Гөлназ Радик ҡыҙы(недоступная ссылка), 10 июнь 1961 йылда тыуған — педагог, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2008).
  • Ләмәҙтамаҡ ауылында йәшәгәндәр
  1. Дильмухаметов Сәрүәр Ислам улы, 24 август 1938 йылда тыуған — агроном, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хуҗалығы хәҙмәткәре (1995), Дильмухаметова Рәйсә Фаиз ҡыҙы һәм Дилмухаметов Сәрүәр Ислам улы, Рәсәй Федерацияһы «Мөхәббәт һәм тоғролоҡ» («Любовь и верность») миҙалы менән бүләкләнгәндәр.
  2. Ҡылысбаева Сания Хафиз ҡыҙы, 1 декабрь 1925 йылаМалаяҙ аулында тыуған-1 сентябрь 2001 йыла үлгән — педагог, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличниге (1977).
  3. Ямалетдинова Роза Фәхретдин ҡыҙы, 16 мая 1948 йылдаЯраҫтау ауылында тыуған — табип, Рәсәй Федерацияһы һаулыҡ һаҡлау отличниге (2007). Атаһының сығышы Ләмәҙтамаҡ ауылынан.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Мәғлүмәт сығанаҡтары.

  1. Хәтер китабында Мәсетле районы яугирҙәре,беренсе бит 2016 йыл 4 мартархивланған.,һуңғы бит 2016 йыл 4 мартархивланған..
  2. Һуғышта хәбәрһеҙ юғалғандар исемлеге, 1947 йылда Мәсетле районы буйынса төҙөлгән,беренсе бит 2020 йыл 30 октябрьархивланған..
  3. Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе сайтындағы исемлек, Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдары яугирҙәре,Һуғыштан ҡайтмағандар исемлеге.
  4. Шулай уҡ, яу яланында, хәрби госпиталдәрҙә төҙөлгән исемлектәрҙәге мәғлүмәткә һылтанма һәләк булған яугир исеме янына ҡуйыла.

Яу яланынанда йәки госпиталдә үлеп ҡалғандар.

Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыҮлгән йылыҠыҫҡаса мәғлүмәт
Абдуллин Ғайфулла Абдулла улы__.__.189804.04.1944яу яланында үлгән, Мәсетле РВК-нан 16.08.1942 һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында[1] 2016 йыл 4 мартархивланған. хәбәрһеҙ юғалған тигән документ, Хәтер китабында[2] 2020 йыл 30 октябрьархивланған..

Хәбәрһеҙ юғалғандар

Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыЮғалған йылыҠыҫҡаса мәғлүмәт
Абдулин Әхәт Абдулла улы__.__.1911__.09.1942хәбәрһеҙ юғалған, Мәсетле РВК-нан 01.07.1941 һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында[3] 2020 йыл 30 октябрьархивланған., Хәтер китабында[4] 2016 йыл 4 мартархивланған.
Ғатауллин Әлтәф Ғатаулла улы__.__.1902__.07.1942хәбәрһеҙ юғалған, Мәсетле РВК-нан 07.01.1942 һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында[5] 2016 йыл 4 мартархивланған., Хәтер китабында[6] 2020 йыл 30 октябрьархивланған..

Хәбәрһеҙ юғалғандар иҫәбенә индерелеп тә тере ҡайтҡан

Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыХаталы иҫәп йылыХаталы иҫәпкә ҡыҫҡаса мәғлүмәтҮлгән йылыҠыҫҡаса мәғлүмәт
Абдрафиҡов Рәхимйән Абрафиҡ улы__.__.1925__.__.1945хәбәрһеҙ юғалған, ябай уҡсы, 212 уҡсылар дивизияһы, 1945 йылда юғалған, Хәтер китабында[7] 2020 йыл 30 октябрьархивланған.

Ләмәҙҙәр ҡушаматы

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Ләмәҙтамаҡ һәмҠотош ауылдарының ҡушаматы —кәзә. Шуға күрә ләмәҙҙәрҙекәзәләр тиҙәр. Ауылда быуындан быуынға күсеүсе ҡушаматтар бар, хаттакейәү-килендәргә лә йәбешә. Шулай уҡ кешенең шәхси үҙенә генә бирелгән ҡушаматтар була. Ҡайһы береүҙәр ҡушаматтарынан ояла, ҡыйынһына. Шуға күрә ҡушаматтар исемлеге генә бирелә: Каштан, Комрат, Әдүлф, Бәзек, Тартай, Өпөш, Будулай, Өстин, Япон, Шағыр, Ҡуян, Сәүкә, Тумбурлин (Дятел, Тумыртҡа), Әтәс, Ленин бабай, Ҡолдор, Йомай, Үрҙәк, Әртис, Тутбаш, …

Ауыл лаҡаптары

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Ухтыйыңды миңә лә һал әле. — Колхозсылар ҡыш көнө урман йығырға баралар. Ашарға ултырғанда араҡы ла эсәләр. Араҡы ҡойоусы бер ағай үҙенә һәр ваҡыт күберәк һала һәм: «Ух, ты», — тип, яңылыш булды, тигәнгә ишаралай. Сираттағы араҡы ҡойған ваҡытында икенсе ағай көрәгәсегә: «Ухтыйыңды миңә лә һал әл», — тип өндәшә. Шул ваҡыттан бирле ҡотоштар һәм ләмәҙҙәр нимәнелер бүлешкәндә шулай тип әйтәләр. «Мутлашма, тоғро бүлеш» мәғәнәһендә ҡулланыла.
  • Көлмәгеҙ әле, былай ҙа юл тар. — Биш кеше машинала ҡалаға ҡунаҡҡа китеп баралар. Кәйеф күтәренке, шаян хәбәрҙәр һөйләп, көлөшөп алалар. Рулдә булған кешене албырғатмайыҡ тигәнде әйтергә теләп, береһе: «Көлмәгеҙ әле, былай ҙа юл тар» — ти. Хәҙер был ғаиләгә ҡараған ләмәҙҙәр лаҡапты «Иғтибарлы булығыҙ» мәғәнәһендә ҡулланалар.
  • Үҙем ашайым, үҙемә оҡшай. Тәмле. — Бер килен, ҡәйнәһе ҡалаға ҡунаҡҡа киткәс, беренсе тапҡыр мейестә үҙ аллы икмәк бешерә. Икмәге килешмәй. Килен кеше зарын эштә әхирәттәренә һөйләй: «Ҡәйнәмһеҙ икмәк бешергәйнем, балалар ашамайҙар. Үҙем ашайым, үҙемә оҡшай. Тәмле». Шунан һуң ауыл ҡатындары, аш-һыуы килешеп бөтмәһә, әлеге лаҡапты әйтеп, үҙҙәрен йыуаталар. «Аш-һыу килешеп етмәне» тигәнде аңлата.

Рәсемдәр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Рәсемдәрҙең оло йыйынтығы

  • Ауыл үҙәге. Был урыны «Мәтәй» тип атала (рәсми булмаған атама).
    Ауыл үҙәге. Был урыны «Мәтәй» тип атала (рәсми булмаған атама).
  • Ауыл үҙәге. 20 быуаттың 60-сы йәки 70-се йылдар башында төшөрөлгән рәсем. Алғы уң яҡта мәсет йорто, ул ваҡытта клуб итеп ҡулланылған.
    Ауыл үҙәге. 20 быуаттың 60-сы йәки 70-се йылдар башында төшөрөлгән рәсем. Алғы уң яҡта мәсет йорто, ул ваҡытта клуб итеп ҡулланылған.
  • Ауылдың боронғо урыны.
    Ауылдың боронғо урыны.
  • Сүсәкәй (тау) башынан төшөрөлгән.
    Сүсәкәй (тау) башынан төшөрөлгән.
  • Үрге таштыҡ. Һыу инеү урын. Әй йылғаһы.
    Үрге таштыҡ. Һыу инеү урын. Әй йылғаһы.
  • Ауыл күренеше.
    Ауыл күренеше.

Ҡыҙыҡ ваҡиғалар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Футбол буйынса 2018 йылғы донъя чемпионаты ваҡытында ауыл эшҡыуарҙары Лена һәм Айрат Мөхәррәмовтар үҙҙәренең юл буйы кафеһындәМексика көйөрмәндәрен бушлай ашатып, автобустарын ремонтлап оҙаталар[14].

Һылтанмалар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Әҙәбиәт

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Кузеев Р. Ғ. Очерки исторической этнографии Башкир. ч. 1. — Уфа,1957.
  • Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. — Уфа, 2000.
  • Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.2. — Большеустьикинское, 1997.
  • Р. Ғатауллин. Ҡошсо ырыуы ауылдары. — Өфө, 2007. — 132 б.

Иҫкәрмәләр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан  (билдәһеҙ). Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
  2. ГКУ РБ ЦИА РБ, Фонд № И-295, Опись № 2, Дело № 4, ЛЛ № 189об-190.
  3. ГКУ РБ ЦИА РБ, Фонд № И-295, Опись № 2, Дело № 4, ЛЛ № 194об-195.
  4. Сборник статистических сведений по Уфимской губернии. Т.VI. Златоустовский уезд. — Самара, 1899. — 901 с.:карт. — с.29 прил. — 35 страница в приложениях
  5. Р. Ғатауллин. Ҡошсо ырыуы ауылдары. — Өфө, 2007. — 132 б.
  6. 6,06,1Населенные пункты Башкортостана. Ч I. Уфимская губерния. 1877. //ӨфөКитап, 2002. — Т. 1. — Б. 432. —ISBN 5-295-03133-0, 5-295-03188-8
  7. Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г. (урыҫ): под ред. Н. А. ТройницкогоСПб.: 1905. — 270 с.
  8. Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. //ӨфөКитап, 2002. — Т. 3. — Б. 400. —ISBN 5-295-03133-0, 5-295-03091-1
  9. Населенные пункты Башкортостана в 4 т. Т.1 / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. //ӨфөКитап, 2018. — Т. 1.
  10. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
  11. «Налог Белешмәһе» системаһында Ләмәҙтамаҡ ауылы
  12. Нурыев Тимерхан Нурый улынан яҙып алынды
  13. Мәғлүмәт биреүсе кешеләр: Шабаков Фиҙәлит Фәхретдин улы (1952 йылғы)
  14. Мексиканская ночь на мечетлинской земле 2018 йыл 12 июльархивланған.
П:Портал«Башҡортостан ауылдары»
s:Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.) Викикитапханала
П:Проект«Башҡортостан ауылдары»
⚙️ 

Район үҙәге:Оло Ыҡтамаҡ ауылы
Tораҡ пункттар:Абдулла |Айып|Аҙанғол|Борғатъя|Бурансы |Буртаковка|Ғүмәр |Дыуан-Мәсетле|Жвакин|Ишәле|Иҫке Мишәр|Йонос |Йыланыш |Кесе Ыҡтамаҡ|Кесе Ҡыҙылбай|Ключевой |Көршәле|Ҡаранай |Ҡорғат|Ҡотош|Ләмәҙтамаҡ|Мәләкәҫ|Октябрьск|Оло Аҡа|Оло Ыҡтамаҡ|Оло Ҡыҙылбай|Салйоғот |Сосновка |Степной |Тайыш |Теләш |Тимербай |Тимерәк|Түбәнге Бобин|Түбәнге Туҡбай|Тәкә |Урта Аҡа|Үрге Бобин|Һабанаҡ|Һөләймән |Әбдрәхим|Әжекәй |Әй|Әләгәҙ|Юлай |Ясин |Яңы Мишәр|Яңы Мөслим |Яңы Яуыш


Бөткән ауылдар:Аҡҡын |Асҡар |Исмәғил |Иҫке Яуыш |Иҫәнбай |Төңгөлдө |Төплөкүл |Төрөпкилде |Үрге Туҡбай |Һалҡын Шишмә |Яңы Бурансы

«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ләмәҙтамаҡ&oldid=1271423» битенән алынған
Категориялар:
Йәшерелгән категориялар:

[8]ページ先頭

©2009-2025 Movatter.jp