Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Эстәлеккә күсергә
Википедияирекле энциклопедия
Эҙләү

Литий

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Li3
6,941
[He]2s1
Литий
Литиевая батарея Модель

Литий (грек. lithos — таш) —Менделеевтың периодик таблицаһының 1-се төркөмөндә, 3-сө тәртип һанында урынлашҡан химик элемент. Уның атом массаһы 6,941, Литий һелтеле металдарға инә. Тәбиғәттә уның ике стотороҡло изотобы осрай: 6 Li һәм 7 Li[1].

Тарихи белешмә

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Литийҙы беренсе тапҡыр1817 йылда швед ғалимы Ю. А. Арведсон петалит тигән минералдан таба, ә металлик литийҙы1818 йылда инглиз ғалимы Г.Дэви аса.

Физик һәм химик үҙенсәлектәре

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Литий — көмөшһыу аҡ металл. Ул металдар араһында иң еңеле. Уның тығыҙлығы 539 кг/м3(t 20 С); иреү t — 180,5 С; ҡайнау t — 1340 С; йылылыҡ үткәреү коэффициенты 70,8 Вт/м,Т; сағыштырма йылы һыйҙырышлығы 3,31* 103 Дж/кг*К; сағыштырма электр ҡаршылығы 5,6 * 10−5 К−1.

Литий һауала Li3 N һәм Li2 N ярыһы менән ҡаплана, йылытҡанда зәңгәр ут булып яна. Галогендар,водород, көкөрт менән тәьҫирләшә. Литийҙың ҡайһы бер металдар менән (марганец, цинк, алюмин) ҡаты ҡушылдыҡтары, ә ҡайһылары менән интерметалл ҡушылдыҡтары (мәҫәлән LiAg, LiHg) бар.

Таралышы

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Литийҙың ер ҡабығындағы миҡдары 3,2*10−3 % . Бөтә донъя океанында литий бик аҙ күләмдә[2].

Ҡулланылышы

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]

Иң мөһим ҡулланылыш тармағы — атом энергетикаһы. Шыйыҡ литийҙы атом реакторҙарында йылы тапшырыусы булараҡ ҡулланалар.Металлургия өлкәһендә литийҙы төрлө иретмәләргә ҡушалар. Ул иретмәнең һығылмалылығын, ныҡлығын, коррозияға бирешмәүсәнлеген арттыра.

Иҫкәрмәләр

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. ↑Литий//Большая российская энциклопедия(недоступная ссылка)
  2. ↑Литиевые руды//Большая российская энциклопедия(недоступная ссылка)

Һылтанмалар

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
wikt:Литий Викиһүҙлектә
q:Литий Викиөҙөмтәлә
s:Литий Викикитапханала
commons:Литий Викимилектә

Әҙәбиәт

[үҙгәртергә |сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Плющев В. Е., Степин Б. Д. Химия и технология соединений лития, рубидия и цезия. — М.-Л.: Химия, 1970. — 407 с.
  • Литий — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
⚙️ 
  Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар
Норматив контроль
BNE: XX531331 ·BNF: 119338639 ·GND: 4036037-4 ·LCCN: sh85077577 ·NDL: 00569575 ·NKC: ph514327
 12              3456789101112131415161718
1H He
2LiBe BCNOFNe
3NaMg AlSiPSClAr
4KCa ScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
5RbSr YZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
6CsBaLaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLuHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
7FrRaAcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLrRfDbSgBhHsMtDsRgCnUutFlUupLvUusUuo
8UueUbnUbuUbbUbtUbqUbpUbh 
Һелтеле металдарҺелтеле ер металдарыЛантаноидтарАктиноидтарСуперактиноидтарКүсеүсе металдарБашҡаметалдарПолуметаллыБашҡаметалл булмаған элементтарГалогендарИнерт газдарҮҙенсәлеге билдәһеҙ
«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Литий&oldid=1223144» битенән алынған
Категориялар:
Йәшерелгән категориялар:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp