Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Məzmuna keç
Vikipediya
Axtar

YouTube

Vikipediya, azad ensiklopediya
YouTube
Loqonun şəkli
URLwww.youtube.com
KommersiyaBəli
TipiVideo paylaşma saytı
Dilləriçoxdilli[d][1]
Proqramlaşdırma diliPython,Go
Serverin yeri
SahibiGoogle
Müəllif (lər)Çad Harli,Caved Kərim
Açılma tarixi14 fevral 2005
Gəlir
  • 31.500.000.000 $(2023)[2]
Alexa reytinqi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

YouTube (azərb.Yutub‎) — dünyanın ən böyük video paylaşma platformalarından biri.

15 fevral 2005-ci ildə 3 köhnə PayPal işçisi tərəfindən qurulmuş və 2006-cı ilin oktyabrındaGoogle tərəfindən satın alınmışdır.

"Tube" sözü Cathode Rals Tube; Televiziya tubiki — borusu (elektron şüa borusu) sözündən gəlmişdir. "Broadcast Yourself" — "Özünü Yayımla" şüarı ilə yola çıxmışdır.

Tarixi

[redaktə |vikimətni redaktə et]

ƏvvəllərPayPal-da işləyən Steve Chen,Chad Hurley və Jawed Karim videoların e-mail on yollanıla bilməməsi üzərinə 15 fevral 2005-ci ildə yaradılmasına baxmayaraq monetar problemlər səbəbi ilə ilk video 23 aprel 2005-ci ildə Jawed Karim tərəfindən yüklənmişdir.

YouTube 9 oktyabr 2006-cı ildə Google tərəfindən 1.65 milyard dollara satın alınmışdır. Bu Google tarixindəki ən böyük alqıdır. Google-un ödədiyi 1.65 milyard dollar YouTube əməkdaşları arasında paylaşılmışdır.

İş sistemi

[redaktə |vikimətni redaktə et]

YouTube video formatı olaraq Flash Video Formatı (*. flv) istifadə edir. İnternet saytında istənilən video kliplər Flash Video olaraq izlənəbilir və yakompüterә *. flv formatında fayl olaraq endirilə bilər. Video klipləri izləmək üçünAdobe Flash plug-inikompüterdə qurulu olmalıdır. Saytda qoyulan video kliplər YouTube tərəfindən avtomatik olaraq 320x240 pixele keçirilir və Flash Video Format'a (. Flv) çevrilməkdədir. mart 2008-ci ildə yüksək keyfiyyət olaraq 480x360 pixels variantı əlavə olunmuşdur.

AVI,MPEG və yaQuicktime vs. video formatına sahib videolar istifadəçi tərəfindən YouTube-a ən çox 1 GB tutumunda yüklənəbilir.

YouTube platformasında istifadəçilər video kliplərә baxa bilməkdə ayrıca istənildiyində öz video klipini YouTube-a yükləyə bilirlər.

Bu platformada iştirak edən istifadəçinin inkişaf etdirdiyi fayllar, fərdi həvəskar kliplәr, video kliplәr film, TV proqramları parçacıqları və musiqi videoları'ndan ibarətdir. İstifadəçilər tərəfindən YouTube-a gündəlik təxminən 65.000 ədəd yeni klip yerləşdirməkdə və 100 milyona yaxın video klip izlənilməkdədir.

İstifadə şərtlərinə uyğun gəlməyən video klipler istifadəçilərin bildirişləri ilə YouTube səlahiyyətliləri tərəfindən araşdırılaraq silinir.

YouTube üzvləri izlədikləri video klipləri dəyərləndirib bal verəbilərlər ayrıca izlədikləri video klip haqqında şərhlər də yazabilərlər.

Kanal növləri

[redaktə |vikimətni redaktə et]

YouTube üzvlərinin kanallarını daha uyğun hala gətirə bilməsi üçün "kanal növləri" vardır.

  • YouTuber (YouTube-çu): Standart YouTube hesabıdır.
  • Director (Rejissor): Təcrübəli film prodüserləri üçün nizamlanmışdır.
  • Musician (Musiqiçi): Musiqi əsərləri olanlar üçündür.
  • Comedian (Komediyaçı): Mizahi video prodüserləri üçündür.
  • Guru (Mütəxəssis): Maraq sahəsinə bağlı video çəkənlər üçündür.
  • Reporter (Bildirişci):

Bunların xaricində saytdan pul qazana bilmək üçün Partner proqramı mövcuddur. 2007-ci ilin mayında YouTube, tanınmış üzvlərini YouTube işbirliyinə dəvət etmiş, sonradan üzvlərin istifadəsinə açmışdır. Bu proqrama üzv olanların videoların öz əsəri olması və minlərlə dəfə izlənilməsi lazımdır. ProqramABŞ,Kanada,İngiltərə,Avstraliya,Almaniya,Niderland vəBraziliyada yaşayan üzvlərə açıqdır. Gələcəkdə başqa ölkələrə imkan verilməsi düşünülməkdədir.

İstifadə şərtləri

[redaktə |vikimətni redaktə et]

YouTube-un istifadə şərtləri gərəyi istifadəçilər müəlliflik haqqı icazəsi alınmış videolar yükləyə bilərlər. Pornografiya, şiddət, şantaj, reklam və cinayət sayılan fayllar YouTube-a yüklənə bilməz.Patent haqqını əldə edən şirkətlər əlavə olunan videoları sildirmə haqqına sahibdirlər. Bu hüquq film və musiqi videolarında tez-tez həyata keçirilir.

Tənqid

[redaktə |vikimətni redaktə et]

Youtube hörmətsizliyin yer aldığı bəzi materialların yığışdırılmadığına görə dəfələrlə bir çox ölkələrin hökuməti (İran,Pakistan,Tayvan,Türkiyə) tərəfindən qapadılıb.[4] Youtube-da yerləşdirilmiş vəAtatürkü təhqir edən videonunTürkiyənin müraciətlərinə baxmayaraq yığışdırmaması bu ölkədə veb-səhifəyə girişin bağlanması ilə nəticələndi. Bu məsələGoogle vəMərkəzi Avropa Universitetinin təşkil etdiyi "Azadlıqda İnternet 2010" tədbirində (20–22 sentyabr,Budapeşt,Macarıstan) geniş müzakirə olunub.[5]

İctimaiyyətə təsiri

[redaktə |vikimətni redaktə et]

YouTube bir çox istifadəçisinin internetdə məşhurluq qazanmasına səbəb olmuşdur. YouTube-un ən çox izlənilən istifadəçisiMrBeast-dir. Bir başqa YouTube istifadəçisi Massaçusettsli köhnə resepsiyonistBruk Brodak,NBC ilə 18 aylıq müqavilə imzalamışdır. YouTube-un ən çox izlənilən istifadəçisilonelygirl15-in də əslində Yeni Zelandiyada yaşayan aktrisaCessika Li Rouz olduğu və videolarını bir neçə film rejissoru ilə çəkdiyi açıqlanmışdır.Kris Kroker 11 sentyabr 2007-ci ildəBritney Spears ilə əlaqədar nümayiş etdirdiyi videosu ilə qısa müddətdə özünə diqqət çəkmişdir.

YouTube-dakı videoların sayəsində internetdə tanınmış olan şəxslər də vardır. Bu kəslərə "YouTube məşhurları" deyilir. Onların bəziləri bunlardır:

Bruk Brodak 2006-cı ilin iyunundaCarson Dalya prodüseri olduğu proqramlar ilə 18 aylıq müqavilə imzalayaraq YouTube-dan mediyaya keçən ilk istifadəçidir. 31 yanvar 2007-ci ildəLisa Donovanın (LisaNova)Foxun komediya proqramı MADtv-nin 12-ci mövsüm bölümlərinə qatıldığı açıqlanmışdır.

Maraqlı faktlar

[redaktə |vikimətni redaktə et]
  • YouTube demək olar ki, tamamiləPython proqramlaşdırma dilində yazılmışdır[6].
  • 14 dekabr 2011-ci il tarixində Youtube saytına ən uzun video yüklənmişdir — bu video MoldytoasterMedia adlı istifadəçi tərəfindən yüklənmişdir. Video 596 saat 31 dəqiqə 21 saniyə davam edirdi. Lakin sonradan bu video silinmişdir. Ən qısa video isə, 0,2 saniyə davam edir.
  • YouTube-da "İlan" oyunu oynamaq olar[7][8]. Əvvəl bunun üçün üstündə videoya pauza vermək və istənilən ox klavişlərinə (↓+→, ↑+← i və s.) bir neçə dəfə ardıcıl basmaq lazım idi, indi isə 1 dəfə ↑→↓ klavişlərinə basmaq kifayətdir və videoya pauza vermək məcbur deyil.
  • YouTube-un üç təsisçisi də (Steve Chen, Chad Hurley, Jawed Karim) öz layihələrinə başlayarkən Paypal-da işləyirdilər.
  • YouTube domeni 15 fevral 2005-ci ildə işlənib hazırlanmışdır.
  • YouTube-da qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərin 70%-i ABŞ-dəndır. Yaşı 20-dən aşağı olan istifadəçilər bütün istifadəçilərin 50%-i təşkil edir.
  • Əgər YouTube Hollywood kino şirkəti olsa idi, onda onun hər həftə 60000 yeni film buraxmaq üçün kifayət qədər materialı olardı.
  • Təkcə son 2 ay ərzində YouTube-a yüklənmiş videoları hazırlamaq üçün NBC, ABC, CBS tele-şirkətləri 1948-ci ildən etibarən istirahət günləri olmadan gecə-gündüz işləməli idi.
  • Youtube-dakı bütün videolara baxmaq üçün 1000 ildən çox vaxt lazımdır (lakin o vaxta qədər Youtube-a yüklənmiş videoların sayı milyard qədər artacaq).
  • Video yüklənilməsi üçün ən məşhur kateqoriya "Musiqi" bölməsidir, bu kateqoriyada YouTube-dakı bütün videoların 20%-i yerləşir.
  • YouTube-a ən çox video ABŞ-dən yüklənir, onun arxasıncaBöyük Britaniya gəlir. Eləcə də ABŞ istifadəçiləri ən çox video izləyənlərdir, baxışların sayına görə ikinci yerdə isəYaponiya gəlir.
  • YouTube-a yerləşdirilmiş ilk video onun təsisçilərindən biri olan Caved Kərim tərəfindən 23 aprel 2005-ci ildə yüklənilmiş "Mən zooparkdayam" videosudur.
  • YouTube-da videolara gündəlik baxış sayı 2 milyarddan çoxdur.
  • Google YouTube-u 2006-cı ildə 1,65 mlrd dollara satın almışdır.
  • 13 mart 2007-ci ildə "Viacom" şirkəti YouTube servisini müəllif hüquqlarının kütləvi şəkildə pozulmasında ittiham edərək Google-u məhkəməyə verdi. O, Google-dan servis istifadəçilərinin şəxsi məlumatlarını verməyi tələb edirdi.Nyu-york ştatının Cənub mahalının Federal məhkəməsi iddiaçının tələbini təmin etdi, bu da ABŞ federal qanununa zidd idi.
  • Videoları YouTube-da məşhur olan bir çox istifadəçilər nəticədə internetdən kənarda da ulduz ola biliblər. Məsələn, anası tərəfindən YouTube-a yerləşdirilən videolar sayəsində Kanadadan olan super-ulduz Castin Biber məşhur səsyazma studiyası ilə uzunmüddətli müqavilə bağlaya bilmişdir.
  • YouTube-da "Pasxa yumurtası": əgər video yükləyərkən klavişi yuxarı, aşağı, sola və sağa bassanız onda "İlan" oyunu işə düşəcək.
  • 2010-cu il noyabr ayının statistikasına görə bir dəqiqə ərzində YouTube-a 35, gün ərzində isə 50400 saatlıq video yüklənir.
  • Silinən videolara Deleted YouTube Video Viewer kimi bir sıra proqramlarının köməyi ilə baxmaq mümkündür.
  • 2009-cu ilin martında Tibet rahiblərinin və Tibetin digər əhalisinin Çin əsgərləri tərəfindən döyülməsini göstərən videonun YouTube-da yerləşdirilməsindən sonra Çin hakimiyyəti tərəfindən sayta giriş qadağan edildi.
  • YouTube-un qurulmasına səbəb məşhur şirkətin satılması olub. Belə ki, PayPal ödəmə sisteminin eBay-ə satılmasından sonra orada işləyən Stiv Çen, Çad Hörli və Ceyvd Kərim şirkətdən əldə etdikləri pulla "Youtube" saytını qurublar.
  • YouTube.com saytı fəaliyyətə başlayanda bir qarışıqlıq yaranmışdı. Belə ki, həmin vaxt fəaliyyət göstərən emal firması olan "Universal Tube and Rollform Equipment"ın saytı utube.com kimi fəaliyyət göstərirdi. Hər iki saytın "yutub" oxunması və yazılışlarının da çox oxşar olması emal firmasının rəhbəriliyini narahat edir. Onlar Youtube haqqında məhkəməyə şikayət edirlər. Məhkəmə isə bu şikayəti təmin etmir. Belə olan halda emal firması "utube.com" saytını "utubeonline.com" olaraq dəyişdirir.
  • 2011-ci ildə YouTube saytından 490 milyon nəfər istifadə edib. Bu zaman, ümumilikdə, 92 milyard səhifəyə baxılıb. YouTube-da ayda 2.9 mlrd saat vaxt keçiririk.

Dünyada YouTube

[redaktə |vikimətni redaktə et]
Ölkə/BölgəURLDillərÇıxış tarixi
AvstraliyaAvstraliyahttp://au.youtube.comingiliscə22 oktyabr 2007
AzərbaycanAzərbaycanhttp://youtube.com.azazərbaycanca16 aprel 2015
BraziliyaBraziliyahttp://br.youtube.comportuqalca19 iyun 2007
KanadaKanadahttp://ca.youtube.comingiliscə6 noyabr 2007
ÇexiyaÇexiyahttp://cz.youtube.comçexcə9 oktyabr 2008
FransaFransahttp://fr.youtube.comfransızca19 iyun 2007
AlmaniyaAlmaniyahttp://de.youtube.comalmanca8 noyabr 2007
HonkonqHonkonqhttp://hk.youtube.comənənəvi çincə17 oktyabr 2007
HindistanHindistanhttp://in.youtube.com/ingiliscə7 may 2008
İrlandiyaİrlandiyahttp://ie.youtube.com/ingiliscə19 iyun 2007
İsrailİsrailhttp://il.youtube.comingiliscə16 sentyabr 2008
İtaliyaİtaliyahttp://it.youtube.com/italyanca19 iyun 2007
YaponiyaYaponiyahttp://jp.youtube.com/yaponca19 iyun 2007
Cənubi KoreyaCənubi Koreyahttp://kr.youtube.com/koreyaca23 yanvar 2008
MeksikaMeksikahttp://mx.youtube.com/ispanca10 oktyabr 2007
NiderlandNiderlandhttp://nl.youtube.com/niderlandca19 iyun 2007
Yeni ZelandiyaYeni Zelandiyahttp://nz.youtube.com/ingiliscə22 oktyabr 2007
PolşaPolşahttp://pl.youtube.com/polyakca19 iyun 2007
RusiyaRusiyahttp://ru.youtube.com/rusca13 noyabr 2007
İspaniyaİspaniyahttp://es.youtube.com/ispanca19 iyun 2007
İsveçİsveçhttp://se.youtube.com/isveçcə22 oktyabr 2008
Çin RespublikasıÇin Respublikasıhttp://tw.youtube.com/çincə18 oktyabr 2007
TürkiyəTürkiyəhttp://youtube.com.trTürkcə1 oktyabr 2011

Həmçinin bax

[redaktə |vikimətni redaktə et]

İstinadlar

[redaktə |vikimətni redaktə et]
  1. ↑Crunchbase (ing.). 2007.
  2. ↑https://www.hollywoodreporter.com/business/digital/youtube-ad-revenue-tops-8-6b-beating-netflix-in-the-quarter-1235085391/.
  3. ↑https://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com.
  4. ↑"Pakistan YouTube portalını qapatdı".23 may 2010 tarixindəorijinalından arxivləşdirilib.İstifadə tarixi:10 oktyabr 2010.
  5. ↑"Rəşad Mehbaliyev, "Azadlıqda İnternet 2010"".12 may 2013 tarixindəarxivləşdirilib.İstifadə tarixi:13 iyul 2011.
  6. ↑"MSI being downloaded 10x morethan all other files?!".11 avqust 2011 tarixindəarxivləşdirilib.İstifadə tarixi:13 yanvar 2015.
  7. ↑Habrahabr: YouTube-da pasxa yumurtası tapdılarArxivləşdirilib 2011-12-27 at theWayback Machine (rus.)
  8. ↑YouTube-un yeni pleyerində Pasxa yumurtasıArxivləşdirilib 2011-03-03 at theWayback Machine (rus.)

Xarici keçidlər

[redaktə |vikimətni redaktə et]
Foto, video və audio
Tematik saytlar
Lüğətlər və ensiklopediyalar
⛭
Şəxslər
Cari
Sabiq
Kanallar
Mədəniyyət və
videolar
Siyahılar
Criticism
Proqramlar və xidmətlər
Hadisələr
Əlaqəli mövzular
⛭
Haqqında
Reklam
Əlaqə
İnsanlar
Qurucular
Proqram təminatı
Əməliyyat
sistemləri
Proqramlaşdırma
dilləri
Platformalar
Avadanlıqlar
Tərtibat
alətləri
Yayım
Axtarış
Alqoritmalar
Xüsusiyyətləri
Analiz
Durdurulmuş
Digər
Hadisələr
Daşınmaz əmlak
Loqo
Əlaqəli
⛭
Azad
İdman
Pornoqrafiya
Kommersiya
Fəaliyyətsiz
⛭
Proqram
tərtibatı
Proqramlaşdırma aləti
Rəsmi
Digər
İnteqrasiya
olunmuş inkişaf
mühitləri (IDE)
Dillər,verilənlər
bazaları
Virtual reallıq (VR)
Tədbirlər, icmalar
Versiyalar
Törəmələri
Cihazlar
Pixel
Nexus
Play edition
Özəl
paylanmalar
Önyükləmə
və bərpa
API
AlternativUI
Rutinq
Siyahılar
Əlaqəli
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=YouTube&oldid=8260875"
Kateqoriyalar:
Gizli kateqoriyalar:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp