| Node.js | |
|---|---|
 | |
| Yaradılma tarixi | 27 may2009[1] |
| Tərtibatçılar | Rayan Dal |
| Sonuncu versiyası | |
| Təsirlənib | JavaScript |
| Əməliyyat sistemi | Linux,Microsoft Windows[4],macOS[4] |
| nodejs.org | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Node.js –— server-sideVeb tətbiqetmələr yazmaq üçün istifadə olunan açıq qaynaqlı,cross-platform iş mühitidir (İng. runtime environment). Node.js -in birJavaScript mühərriki olmamasına baxmayaraq onun bir çox moduluJavaScript ilə yazılıb və developerlər JavaScript ilə yeni modullar yaza bilərlər. Node.jsSkriptləşdirmə diliniV8 (JavaScript mühərriki) işlədərək çevirir.
Ən vacib xüsusiyyəti JavaScript -inasinxron G/Ç (İng. asynchronous I/O) imkanı ilə real-time veb tətbiqetmələrdə olduğu kimi çoxlu giriş-çıxışlı veb tətbiqetmələr yazmağı mümkün etməsidir.
Node.js istifadə edən məşhur şirkətlərdən bəziləriGoDaddy,Groupon,IBM,Linkedin,Microsoft,Netflix,PayPal,Voxer,Walmart vəYahoo -dur.
Node.js 2009-cu ildə Ryan Dahl tərəfindən yazılmışdır. İlk nəşr yalnızLinux -u dəstəkləyirdi. Onun inkişaf etdirilməsinə Dahl başçılıq edirdi, daha sonralar isə Joyent sponsor olmuşdu.
Layihə 2009-cu il Noyabr ayının 8 -də European JSConf -un açılışında nümayiş olunmuşdur.
2011-ci ildə Node.js mühiti üçünnpm adlananpaket meneceri istifadəyə verildi. Kitabxanaların yüklənməsi, yenilənməsini və silinməsini sadələşdirmək üçün dizayn edilmiş bu paket meneceri açıq qaynaqlı Node.js kitabxanalarının yayımlanması və paylaşılmasını asanalaşdırır.
2011-ci ilin İyun ayının 11 -də Microsoft və Joyent Node.js -inWindows versiyasını yayımladı. İlk Node.js dəstəkləyən Windows yenilənməsi 2011-ci ilin İyul ayında yayımlandı.
2012-ci ilin Yanvar ayında Dahl layihənin idarəsini npm -in yaradıcısı Isaac Schlueter -a verdi və 2014-cü ilin Yanvar ayında Schlueter layihənin lideri kimi Timothy J. Fontaine -i tanıtdı.
2014-cü ilin Dekabr ayında Fedor Indutny Node.js -i kopyalayaraq alternativ kimiio.js -i yaratdı. Node.js -dən fərqli olaraq yazarlar io.js -iGoogle V8 JavaScript motorunun son yayımları ilə paralel aparmaq istəyirdilər.
2015-ci ilin Fevral ayında neytral Node.js Foundation yaradıldı. 2015-ci ilin İyun ayında Node.js və io.js icmaları Node.js Foundation altında birlikdə işləməyə qərar verdilər.
2015-ci ilin Sentyabr ayında Node.js v0.12 və io.js v3.3 — Node.js v4.0 -də yenidən birləşdilər. Bu Node.js -ə V8 ES6 xüsusiyyətini gətirdi. 2016-cı ildən io.js saytında Node.js -ə keçid məsləhət görülür.
Node.js — JavaScript və müxtəlif nüvə funksiyonallıqlarını özündə saxlayan "modullar" toplusu iləVeb serverlərin və şəbəkə alətlərinin yaradılmasına icazə verir. Modullar fayl sistemi G/Ç, şəbəkə (DNS, HTTP, TCP, TLS/SSL və ya UDP), binar data (bufferlər), kriptoqrafiya funksiyaları, data axını və digər nüvə funksiyonallıqlarını özündə saxlayır. Node.js -in modulları server tətbiqetmələrinin yazılmasındakı kompleksliliyi azaltmaq üçün dizayn edilmiş API -lardan istifadə edir.
Node.js tətbiqetmələriLinux,Mac OS X,Microsoft Windows,NonStop vəUnix serverlərində işlədilə bilər. Onlar alternativ olaraqCoffeeScript (JavaScript alternativi),Dart,TypeScript və ya JavaScript -ə compile oluna bilən hər hansı bir dil ilə yazıla bilər.
Node.js əsasənPHP kimi şəbəkə proqramları (vebdə işləyən proqramlar) qurmaq üçün istifadə olunur. Node.js və PHP -nin ən böyük fərqi odur ki, PHP -də bir-çox funksiya işi bitənə qədər bloklayır (əmrlər yalnız əvvəlki əmrlər yerinə yetirildikdən sonra yerinə yetirilməyə başlayır), hansı ki, Node.js -də funksiyalar asinxron işləyir (əmrlər paralel yerinə yetirilir və tamamlanma və ya xəta siqnalları üçün callback funksiyalardan istifadə edir).
 | ||
|---|---|---|
| Platforma | | |
| Freymvorklar | ||
| Kitabxanalar | ||
| Dillər | ||
| |
|---|---|
| Kod analizi | |
| Əvəzetmə | |
| Ötürücü | |
| Anlaşışlar | |
| Sazlayıcılar | |
| Redaktorlar | |
| Proqramlaşdırma sistemi | |
| Əlaqəli | |
| Paket idarəetmə sistemi | |
| Tətbiq bağlayıcıları | |
| JavaScript server tərəfi | |
| Vahid sınaq | |
| Şəxsiyyətlər | |
| |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dialektlər | |||||||||
| Mühərriklər (müqayisə) | |||||||||
| Freymvorklar |
| ||||||||
| İnsanlar | |||||||||
| Digər | |||||||||
| Foto, video və audio | |
|---|---|
| Tematik saytlar | |
| Normativ yoxlama |
