Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Məzmuna keç
Vikipediya
Axtar

İlya Meçnikov

Vikipediya, azad ensiklopediya
İlya Meçnikov
rus.Илья Ильич Мечников
Doğum tarixi3(15) may1845(1845-05-15)[1][2]
Vəfat tarixi2(15) iyul1916(1916-07-15)[2](71 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbiürək tutması
Dəfn yeri
Elm sahələriİmmunologiya,mikrobiologiya[4],herontologiya,patologiya,Embriologiya,i̇mmun sistemi[4]
Elmi dərəcələri
İş yerləri
Təhsili
Elmi rəhbərləriLui Paster
Tanınmış yetirmələriDanilo Zabolotnı,Nikolay Qamaleya
Üzvlüyü
Mükafatlarıfiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı — 1908"Kopli" medalı — 1906
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İlya İliç Meçnikov (rus.Илья Ильич Мечников;15 may1845, İvanovka -15 iyul1916,Paris) —immun sistemi üzərindəki araşdırmaları ilə tanınan vəNobel mükafatına layiq görülən yəhudi əsilli rus alim.

Həyatı

[redaktə |vikimətni redaktə et]
İlya Meçnikov (1910-1915)

İlya Meçnikov15 may1845-ci ildəİvanovkada anadan olmuşdur. Xarkov Universitetini iki il içərisində bitirərəkAlmaniyanın Qissen Universitetində Rudolf Leukart (1822-1898) ilə bir il işləmişdir. Daha sonrasu canlıları üzərində tədqiqatların mərkəzi olanNeapol şəhərinə gedərək embrion inkişafını öyrənməyə başlamışdır.Almaniyaya qayıdıb Münhen və Qöttingen Universitetlərində hazırladığı teoremini1867-ci ildəSankt-Peterburq Dövlət Universitetinə təqdim edərək doktora alan Meçnikov Aleksandr Kovalevski ilə birlikdə Kari Ernst von Bir mükafını qazanmışdır. Eyni il Odessa Universitetində işləməyə başlayan Meçnikov növbəti ilSankt-Peterburq Dövlət Universitetinə göndərilsə də1870-1882-ci illərdə yenə Odessa Universitetində işləmişdir.1873-cü ildə birinci arvadının ölümündən və1880-ci ildə ikinci arvadının ağır xəstələnməsindən sonra iki dəfə intahar cəhdi edən Meçnikov1882-1886-cı illərdəMessinada özəl araşdırma mərkəzində yad maddələri udaraq məhv edən hüceyrələr üzərində araşdırma aparmışdır.1886-cı ildə Odessa Bioloji İnstitutunun idarəçisi olmuş,1888-ci ildəParisə köçərək həyatının sonuna qədər araşdırmalarını Paster İnstitutunda aparmışdır.1906-cı ildəLondon Kral Cəmiyyəti tərəfindən Kopli medalına layiq görüldükdən sonra immun sistemi üzərindəki işlərinə görə1908-ci ildə Fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükfatını Erlixlə bölüşmüşdür.

1916-cı ilin15 iyulundaParisdə vəfat etmişdir.

Tədqiqatları

[redaktə |vikimətni redaktə et]
Faqositoz hadisəsi

Birhüceyrəli canlıların təkamül keçirərək çoxhüceyrəli canlılara çevrilməsini isbat etmək və bununlaÇarlz Darvinin teoremini dəstəkləmək istəyən Meçnikov işəonurğasızların həzm sistemi ilə başlamışdır. Bu cür orqanizmlərdə embrionun inkişafını öyrənmək üçün1860-cı illərdə başladığı araşdırmalarında1882-ci ildə vacib bir şeyin fərqinə varmışdır. O, Saydamdəniz ulduzu qurdcuğunda bəzihüceyrələrin yad cisimcikləri əhatə edərək udduqlarını müşhidə etmişdir. Meçnikov bu hüceyrələrin endodermdən deyil, mezodermdən yarandığını və vəzifələrinin yad cisimcikləri orqanizmdən uzaqlaşdırmaq olduqlarını tapmışdır. Onlarıyunan dilində "udan hüceyrə" mənasını verən faqositoz sözü ilə adlandıran Meçnikov qan-damar sisteminə sahib orqanizmlərdə endodermdə yaranan leykositlərin vəzifəsini yerinə yetirdiyini irəli sürmüşdür. İmmun sisteminin faqositoz hüceyrələri ilə baş veridiyini müdafiə edən Meçnikov uzun illərhormon teoremini müdafiə edənlərlə mübahisə etmiş, sonda hər iki teoremin də müəyyən dərəcədə doğru olduğu müəyyən olunmuşdur.

Digər araşdırmaları

[redaktə |vikimətni redaktə et]

Meçnikov təbii müdafiə mexanizmləri, yoluxucu xəstəliklər,embriologiya üzərində işlər aparmışdır. O, fransız alimi Ru ilə birlikdə sifilis xəstəliyinin meymunlarda da olduğunu isbat etmiş və bu xəstəliyin müalicəsində müəyyən töhfələr vermişdir. Son illərində insanının yaşlanması üzərində araşdırmalar apararaqbakteriyaların, xüsusilə bağırsaq bakteriyalarının ifraz etdiyi ziyanlı maddələrininsan ömrünü qısaltdığını və düzgün qidalandıqda insan ömrünün 120-130 il ola biləcəyini demişdir.

İstinadlar

[redaktə |vikimətni redaktə et]
  1. 12Мечников Илья Ильич //Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд.Москва:Советская энциклопедия, 1969.
  2. 12Krugosvet (rus.). 2000.
  3. ↑Bibliothèque nationale de FranceBnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  4. 12Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
  5. 123Павловский Е. Н.И. И. Мечников и Военно-медицинская академия (rus.). //Труды института истории естествознания 1952. Т. 4. С. 325–331.
  6. 12Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (rus.).Москва:Архив Российской академии наук, 2022. С. 720. 896 с. 300 экз.ISBN 978-5-6046932-6-1
  7. ↑www.accademiadellescienze.it (it.).
  8. ↑(unspecified title).doi:10.5281/ZENODO.18315206

Xarici keçidlər

[redaktə |vikimətni redaktə et]
 Bu şablona bax 
  Tematik saytlar
Lüğətlər və ensiklopediyalar
Şəcərə və nekropolistika
BIBSYS: 90260711 ·BNC: a10838053 ·BNE: XX1209399 ·BNF: 12938930z ·CiNii: DA01921164 ·CONOR: 278320739 ·GND: 118579851 ·ICCU: RMSV030222 ·ISNI: 0000000108837698 ·LCCN: n50009945 ·LNB: 000084113 ·NDL: 00471463 ·NLC: 040385574 ·NKC: nlk20000079363 ·NLA: 35830486 ·NLG: 163912 ·NLP: a0000002571939 ·NSK: 000179260 ·NTA: 071122923 ·NUKAT: n2006148360 ·PTBNP: 882326 ·LIBRIS: 76806 ·SUDOC: 085910694 ·VIAF: 29663312 ·WorldCat VIAF: 29663312
⛭
Fiziologiya və ya tibb üzrə Nobel mükafatı lauretları
1901-1925
1901:Emil fon Berinq · 1902:Ronald Ross · 1903:Nils Finzen · 1904:İvan Pavlov · 1905:Robert Kox · 1906:Kamillo Qolci,Santyaqo Ramon-i-Kaxal · 1907:Şarl Laveran · 1908:İlya Meçnikov,Paul Erlix · 1909:Teodor Koxer · 1910:Albrext Kossel · 1911:Alvar Qulstrand · 1912:Aleksis Karrel · 1913:Şarl Rişe · 1914:Robert Barani · 1915-18: verilməmişdir · 1919:Jül Borde · 1920:Avqust Kroq · 1921: verilməmişdir · 1922:Arçibald Hill,Otto Mayerhof · 1923:Frederik Bantinq,Con Makleod · 1924:Villem Eynthoven · 1925: verilməmişdir
1926-1950
1951-1975
1951:Maks Teyler · 1952:Zelman Vaksman · 1953:Hans Krebs,Frits Lipman · 1954:Con Eders,Tomas Ueller,Frederik Robbins · 1955:Aksel Teorell · 1956:Andre Kurnan,Verner Forsman,Dikinson Riçards · 1957:Daniel Bove · 1958:Corc Bidl,Eduard Teytem,Coşua Lederberq · 1959:Severo Oçoa,Artur Kornberq · 1960:Frenk Börnet,Piter Medavar · 1961:Georq fon Bekeşi · 1962:Frensis Krik,Ceyms Uotson,Moris Uilkins · 1963:Con Ekls,Alan Hockin,Endrü Haksli · 1964:Konrad Blox,Feodor Linen · 1965:Fransua Jakob,Andre Lvov,Jak Mono · 1966:Peyton Rous,Çarlz Haggins · 1967:Raqnar Qranit,Haldn Hartlayn,Corc Uold · 1968:Robert Holli,Har Qobind Xorana,Marşall Nirenberq · 1969:Maks Delbrük,Alfred Herşi,Salvador Luriya · 1970:Bernard Kats,Ulf fon Eyler,Culius Akselrod · 1971:Erl Sazerlend · 1972:Cerald Edelman,Rodni Porter · 1973:Karl fon Friş,Konrad Lorents,Nikolas Tinbergen · 1974:Alber Klod,Kristian de Düv,Corc Palade · 1975:Devid Baltimor,Renato Dulbekko,Houard Temin
1976-2000
1976:Barux Blamberq,Deniel Qaydusek · 1977:Roje Qiymen,Endrü Şalli,Rozalin Yalou · 1978:Verner Arber,Deniel Natans,Hamilton Smit · 1979:Allan Kormak,Qodfri Haunsfild · 1980:Barux Benaserraf,Jan Dosse,Corc Snell · 1981:Rocer Sperri,Devid Hyubel,Torsten Vizel · 1982:Sune Berqström,Benqt Samuelson,Con Veyn · 1983:Barbara Mak-Klintok · 1984:Nils Kay Yerne,Georq Köler,Sezar Milşteyn · 1985:Maykl Braun,Cozef Qoldstayn · 1986:Stenli Koen,Rita Levi-Montalçini · 1987:Susumu Toneqava · 1988:Ceyms Blek,Gertrud Elion,Corc Hitçinqs · 1989:Con Bişop,Harold Varmus · 1990:Cozef Marrey,Eduard Donnall Tomas · 1991:Ervin Neer,Bert Zakman · 1992:Edmond Fişer,Edvin Krebs · 1993:Riçard Roberts,Fillip Şarp · 1994:Alfred Gilman,Martin Rodbell · 1995:Edvard Luis,Kristina Nüsslayn-Volhard,Erik Vişhaus · 1996:Piter Doerti,Rolf Tsinkernagel · 1997:Stenli Pruziner · 1998:Robert Furxqott,Luis İgnarro,Fərid Murad · 1999:Günter Blobel · 2000:Arvid Karlsson,Pol Qrinqard,Erik Kandel
2001-günümüz
2001:Leland Hartvell,Tim Hant,Pol Nörs · 2002:Sidney Brenner,H. Robert Horvitz,Con Salston · 2003:Pol Loterbur,Piter Mansfild · 2004:Riçard Aksel,Linda Bak · 2005:Berri Marşall,Robin Uorren · 2006:Endrü Fayr,Kreyq Mello · 2007:Mario Kapeççi,Martin Evans /Oliver Smitis · 2008:Harald tsur Hauzen,Fransuaz Barre-Sinussi,Lük Montanyer · 2009:Elizabet Bləkbörn,Karel Qreyder,Cek Soztak · 2010:Robert Edvards · 2011:Brüs Bötler,Jül Hoffmann,Ralf Staynman · 2012:Con Gördon,Şinya Yamanaka · 2013:Ceyms Rotman,Rendi Şekman,Tomas Züdhof · 2014:Con O'Kif,Mey-Britt Mozer,Edvard Mozer · 2015:Uilyam Kempbell,Satosi Omura,Tu Yuyu · 2016:Yoşinori Oşumi · 2017:Ceffri Holl,Maykl Rozbaş,Maykl Yanq · 2018:Ceyms Ellison,Tasuku Hondzö · 2019:Uilyam Kelin,Peter Ratkliff,Qreqq Semenza · 2020:Harvey J. Alter,Michael Houghton,Charles M. Rice · 2021:David Julius,Ardem Pataputyan
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=İlya_Meçnikov&oldid=8379855"
Kateqoriyalar:
Gizli kateqoriyalar:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp