Manchester ye un importante centru artísticu, financieru, de medios de comunicación y d'educación cimera. Nuna encuesta de líderes empresariales británicos publicada en 2006, Manchester yera considerada como'l meyor llugar nel Reinu Xuníu pa establecer un negociu. Un informe encargáu pola Asociación de Manchester, publicáu en 2007, amosó a Manchester como la "ciudá con más rápida crecedera económica". Ye la tercer ciudá más visitada nel Reinu Xuníu por turistes estranxeros. Manchester foi la anfitriona de los Xuegos de la Mancomunidá de 2002, y ye sede de dos equipos de fútbol de la Premier League, Manchester United y Manchester City.
Históricamente la mayor parte de la ciudá foi parte delcondáu de Lancashire, coles zones allugaes al sur delríu Mersey nel condáu deCheshire. Manchester foi la primer ciudá industrializada del mundu y desempeñó un papel central mientres laRevolución industrial. Convertir nel principal centru internacional de la fabricación testil y de filáu d'algodón. Mientres el sieglu XIX adquirió'l llamatu de "Cottonopolis", suxiriendo que yera una metrópolis de les fábriques d'algodón. El centru de la ciudá atopar nuna llista provisional delPatrimoniu de la Humanidá de laUnesco, debíu principalmente a la rede de canales y molinos construyíos mientres lossieglos XVIII yXIX.
El nome de Manchester aniciar del antiguu nome romanuMamucium, nome de la fortaleza y asentamientu romanu. Polo xeneral piénsase que ye una llatinización d'un nome d'orixe célticu (que posiblemente significaba "cuetu de mama",mamm; n'asturianu "mama o pechu") yceaster del inglés antiguu que quier dicir "pueblu" y que deriva del llatínCastrum. Una teoría alternativa suxer que yebritónicu:mamma significaría "ma", en referencia a una diosa delríu Medlock, que flúi pela ciudá. Mam significa "pechos de muyer" n'irlandés y madre engalés.
Nelsieglu XIV foi llar d'una comunidá de comerciantesflamencos dellana que s'instalaron na ciudá pa producir llana yllinu, empecipiando la tradición esportadora.
La tranvía Metrolink percuerre'l centru de Manchester.
La ciudá de Manchester convertir na primer ciudá industrial del mundu, y un exemplu pa tol mundu occidental.
La proximidá de la ciudá aLiverpool y el tamañu similar que dambes tienen ye causa de gran rivalidá, que nun foi siempres amigable.
A les 11:20 de la mañana del sábadu15 de xunu de1996 l'IRA españó una gran carga esplosiva nel centru de la ciudá, xusto cuando se celebraba laEurocopa. De resultes del dañu causáu al Arndale Centre y a edificios cercanos a la Estación de Victoria, refíxose'l centru urbanu con complexos como Printworks y el Triangle, creándose amplies zones comerciales y recreatives.
El 22 de mayu del 2017 asocedió unatentáu terrorista mientres el conciertu de la cantanteAriana Grande nelManchester Arena con un saldu de 22 persones muertes y 116 mancaos, la mayoría adolescentes o neños. L'ataque foi entamáu pol grupu terroristaEstáu Islámicu, tamién conocíu comoISIS.
Manchester foi un modelu a siguir na dómina de les nueves ciudaes industriales. Esti pequeñu pueblu tenía la ventaya de tener enerxía hidráulica y tamién accesu al mar en Liverpool.
A Manchester diben dellos escritores pero principalmente foi reconocíu un escritor francés llamáu Alexis de Tocqueville (1835), quien dixo una frase bien reconocida: "d'esta puerca cañería flúi oru puro". Esta frase representa que Manchester ye un pueblu pequeño y poco vistosu pero demuestra qu'anque sía pocu vistosu produz elementos apreciables. De fechu llegó a demostrar la peor y meyor parte de la revolución industrial una y bones dellos emplegaos de fábriques y empreses fueron despidíos y camudaos por máquines y tamién la parte bona porque demostró bien a los de la clase media y los dueños de molinos lo que podía llograse y lo lloñe que podía progresase económicamente.
Tamién naquella dómina neños y adultos trabayaben casi como esclavos, hasta que dempués d'un tiempu esto camudó, una y bones la xente llindó les hores de trabayu y alzó la edá necesaria de mano a trabayar. Los derechos de les persones empezaron a faese cumplir, pero entá asina, por cuenta de toles industries y polución l'ambiente nesa zona sufrió dellos daños graves.
Manchester tien representación en trés niveles de gobiernu,Manchester City Council (nivel "local"), el Parllamentu británicu (nivel "nacional"), y el Parllamentu européu (nivel "Europa"). ElConceyu Condal del Gran Manchester foi abolíu en 1986, polo que'lconceyu ye en realidá unaautoridá unitaria. Dende la so creación en 1995, Manchester foi miembru delGrupu de principales ciudaes ingleses,[2] que, ente otres coses, sirve pa promover la condición social, cultural y económica de la ciudá a nivel internacional.
La categoría de ciudá foi-y concedida a Manchester nuna carta de Thomas Grelley en 1301 pero perdió la so condición de borough nun casu xudicial de 1359. Hasta'lsieglu XIX, el gobiernu llocal foi provistu polos tribunales señoriales, el postreru de los cualos terminó en 1846.[3]
En 1885, Bradford, Harpurhey,Rusholme y partes de los conceyos de Moss Side y Withington entraron a formar parte de la ciudá de Manchester. En 1889, la ciudá convertir nel 'distritu condáu' de Manchester, autónomu del control deLancashire. Ente 1890 y 1933, más zones amestar a Manchester dende Lancashire, incluyendo los pueblos de Burnage, Chorlton,Didsbury, Fallowfield, Levenshulme, Longsight y Withington. En 1974, polaLlei de Gobiernu Llocal de 1972, la ciudá de Manchester convertir nuna división alministrativa distinta dientro'l condáu deGran Manchester. Esi añu, Ringway, el pueblu onde ta asitiául'aeropuertu de Manchester, foi añadíu a la ciudá.
La ciudá de Manchester atópase allugada nacoordenaes xeográfiques53°28′0″N2°14′0″W /53.46667°N 2.23333°O /53.46667; -2.23333, a 257km al noroeste deLondres. Llenda al norte y al este coles llombes de losPeninos, unacadena montascosa que cuerre a lo llargo del norte d'Inglaterra y al sur pola llanura deCheshire. El centru de la ciudá atopar a la vera oriental del ríu Irwell, cerca del so confluencia col ríu Black y el ríu Irk, con tierres relativamente baxes d'ente 35 y 42msnm.[4] Elríu Mersey flúi al traviés del sur de Manchester. Gran parte del centru de la ciudá, especialmente nel sur, ye planu, lo qu'ufierta amplies vistes de los edificios de gran altor na ciudá y de munches de les fasteres y pandoriales de los Peninos, que, de cutiu, suelen ser cubiertos por nieve nos meses d'iviernu. Les carauterístiques xeográfiques de Manchester fueron bien influyentes nel so desenvolvimientu tempranu como primer ciudá industrial del mundu; éstes carauterístiques son el so clima, la so proximidá a un puertu marítimu como lu ye'l deLiverpool, la disponibilidad de la enerxía hidráulica de l'agua de los sos ríos y les sos reserves de carbón cercanu.[5]
Manchester tien unclima marítimutempláu, como gran parte de lesislles britániques, con branos templaos ya iviernos fríos. Haiprecipitación llixera pero regular a lo llargo del añu. La precipitación media añal de la ciudá ye 806,6 milímetros[6] en comparanza cola media delReinu Xuníu de 1125.0 milímetros,[7] y la so media de díes d'agua per añu ye de 142.9,[6] en comparanza cola media del Reinu Xuníu de 154,4.[7] Manchester, sicasí tien un nivel relativamente alto demugor y esto, xunto cola abondosa ufierta dedescalcificadores, foi unu de los factores que llevaron a la llocalización de laindustria testil na zona.[8] Les nevaes son bien pocu frecuentes na ciudá, debíu al efeuto delcalentamientu urbanu. Sicasí, les llombes de losPeninos y el monte Rossendale, qu'arrodien la ciudá pel este y el norte, reciben daqué de precipitación en forma de nieve y les carreteres que conducen fora de la ciudá, n'ocasiones, pueden aportar a cerraes por cuenta de la nieve,[9] sobremanera la carretera A62 al traviés d'Oldham yStandedge, l'A57 (el conocíu como Snake Pass) escontraSheffield[10] y la M62 sobreSaddleworth Moor.
Población de Manchester en 2001, por autoridá local.
El Censu de población de 2011 del Reinu Xuníu indicó una total de 503.127 habitantes, amosando un aumentu d'un 19% respectu al censu de 2001.[13] Según el censu, aproximao 92.000 yeren menores de 15 años, más de 388.000 taben ente los 17 y 64 años y aproximao 23.000 yeren mayores de 65 años. D'alcuerdu al censu, el 70% de la población de Manchester naciera nel Reinu Xuníu, ente qu'en sí, el 77% de la población ye d'orixe européu, un 2.3% son d'orixe irlandés, el 11.3% ye d'orixe asiáticu, de los cualos 3.4% provienen de laIndia, el 5.2% dePaquistán, y un 1.4% deBangladex, un 1.8% de la población ye d'orixe afrocaribeño, un 2.5% d'África, aproximao un 1.8% ye d'etnia china, y un 5.5% ye d'orixe italianu.[14] Manchester tien una tasa de desemplegu más alta que la de cualesquier otra autoridá llocal nel Reinu Xuníu.[15] Un informe de 2007 señaló que "el 60 per cientu de les persones de Manchester tán viviendo en delles de les zones más probes de tol Reinu Xuníu".
Tocantes a larelixón, Manchester ye una de les ciudaes más diverses del Reinu Xuníu. En 2015 losmusulmanes en Manchester superaben el 25% del censu, al igual que nos barrios periféricos deBirmingham,Bradford yLeicester.[16] Esto oldea colos antiguos datos del censu de 2001: el 71% de la población yeracristiana, el 9.1% yeramusulmana, ente que pocu más del 1% profesaba otres relixones. Aproximao'l 16% de la población nun profesa nengunarelixón (superando'l permediu de tol Reinu Xuníu de 14.8).[17] Manchester ye la segunda ciudá con más poblaciónxudía del Reinu Xuníu, amás de ser tamién una de les ciudaes britániques con más poblaciónmusulmana.
Manchester tuvo a la vanguardia de laRevolución Industrial nel sieglu XIX y foi un importante centru de fabricación. La economía de la ciudá ta agora en gran parte basada nos servicios y, dende 2007, ye la de más rápida crecedera nel Reinu Xuníu, con una inversión estranxera namái superada pola de la capital del país,Londres.[18] La publicaciónManchester's State of the City Report identifica los servicios financieru y profesional, les industries de ciencies de la vida, les industries creatives, culturales, medios de comunicación, la industria manufacturera y les de telecomunicaciones como les principales actividaes económiques.[18] La ciudá foi clasificada en 2010 como'l segundu meyor llugar pa faer negocios nel Reinu Xuníu y el docenu meyor d'Europa.[19]
King Street, una de les arteries del centru financieru de Manchester.
Un informe de 2008 dePriceWaterhouseCoopers amosó que Manchester tuvo la tercera mayor economía de les ciudaes del Reinu Xuníu y la 74ª más grande del mundu, con un PIB de 85 mil millones de dólares.[20] Manchester cunta col mayor mercáu d'oficines de Reinu Xuníu fora de Londres, según GVA Grimley, con una captación d'oficina promedio trimestral d'aproximao 21000 m² —más que l'absorción d'oficines trimestrales deLeeds,Liverpool yNewcastle combinaes y más de 7000 m² más que'l rival más cercanu,Birmingham.[21] La rexón de Greater Manchester, na que s'atopa la ciudá, representa más de 48 millones de llibres nelVAB (valor agregáu brutu) del Reinu Xuníu,[22] la tercera más grande de tolos condaos ingleses y más queGales o'lnordés d'Inglaterra.[23]
Manchester ye un centru empresarial que sirve a mercaos locales, rexonales ya internacionales.[24] Ye'l quintu centru financieru más grande del Reinu Xuníu fora de Londres, con más de 96300 persones que trabayen na banca, finances y seguros.[25]The Co-operative Group, la empresa de propiedá del consumidor más grande del mundu, tien la so sede en Manchester y ye unu de los mayores emplegadores de la ciudá. El sector xurídicu, contable, consultoría de xestión y otros servicios profesionales y téunicos son de gran importancia en Manchester.[24]
El centru financieru de Manchester atopar nel centru de la ciudá, xunto aPiccadilly, ya inclúiMosley Street,Deansgate,King Street y Piccadilly.Spinningfields ye una zona con un desenvolvimientu de mil quinientos millones dellibres d'usu mistu que s'espande al distritu oeste de Deansgate. L'área ta diseñada pa caltener les instalaciones d'espaciu d'oficines, centros comerciales y de restauración, amás de los tribunales. Dellos inquilinos d'altu perfil camudáronse a la zona y n'ochobre de 2007 abrió les sos puertes un Centru de Xusticia Civil.[26]
Manchester ye una ciudá destacada nel ámbitu deportivu, cuntando con 2 equipos de fútbol profesional, y dellos clubes deportivos de distintes disciplines. Los recintos deportivos más destacaos de Manchester son l'estadiuOld Trafford y l'Estadiu Ciudad de Manchester, dambos de fútbol, elVelódromu de Manchester de ciclismu en pista, laManchester Evening News Arena usáu pa distintos eventos, ente otros.
Manchester cuenta con dos grandes equipos de fútbol que se desempeñen naPremier League, elManchester United, proveniente de la rexón de Old Trafford, que se desempeña nel estadiu delmesmu nome, y elManchester City, que xuega nelEtihad Stadium. Siendo'l primeru d'estos dos unu de los equipos más populares del mundu y el segundu vien teniendo una gran puxanza nos últimos años. Los enfrentamientos ente dambos suelen ser de los más curiosos, algamando millones de televidentes a nivel mundial.
ElManchester United ye conocíu por ser unu de los equipos más esitosos de la historia del fútbol inglés con 20 títulos de lliga, 11 deFA Cup, 4League Cup, 20Community Shield, 3UEFA Champions League, ente otros más. Ye unu de los equipos con más ingresos, con más de 3000 millones d'USD, solo superáu pol club españolReal Madrid. Tamién ye unu de los clubes más populares a nivel mundial,[28] con más de 600 millones de siguidores en tol mundu. El Manchester City, l'otru gran equipu de Manchester, caltién una cierta rivalidá col Manchester United. El club conocer por desempeñase hasta 2003 nelMaine Road, un antiguu estadiu emblemáticu de toa Inglaterra, pa dempués xugar nelEstadiu Ciudad de Manchester. El club tuvo un grave cayente dende principios de los años 80 hasta mediaos de la década de los 2000, onde llegó a rematar el descensu en 1998. Dempués de ser adquiríu pol Abu Dhabi United Group en 2008, el Manchester City volvió a los primeros llugares, clasificó a la Lliga de Campeones en 2011 dempués d'años de nun llogralo, fueron campeones de la copa FA en 2011 y ganaron la lliga correspondiente a los años 2012 y 2014. Nel 2013, la lliga foi ganada pol so rival, el Manchester United.
Tocantes a laeducación cimera, la ciudá de Manchester ye sede de dosuniversidaes. LaUniversidá de Manchester ye la universidá ensin colexar a tiempu completu más grande del Reinu Xuníu y foi creada nel añu2004 gracies a la fusión de laUniversidá Victoria de Mánchester colUMIST. Esta universidá inclúi'lManchester Business School, qu'impartió'l primer cursu deMBA nel Reinu Xuníu en1965. La otra universidá que tien la so sede na ciudá ye laUniversidá Metropolitana de Manchester, que foi formada como'l Politéunicu de Manchester depués de la fusión de tres colexos nel añu1970. Llogró'l estatus d'universidá en1992, y esi mesmu añu'l Crewe and Alsager College of Higher Education nel sur deCheshire pasó a formar parte de la institución.
La Universidá de Manchester, la Universidá Metropolitana de Manchester y elReal Colexu de Música del Norte atópense próximos a la cai Oxford Road, alcontrada na parte sur del centru de la ciudá, formando en xunto la cortil urbana más grande d'educación cimera d'Europa con 73.160 estudiantes, anque casi 6.000 estudiantes del total d'esa cifra atopar nos campus de la Universidá Metropolitana de Manchester enCrewe yAlsager, enCheshire.
Manchester tien una gran cantidá de museos, ente ellosThe Lowry,Manchester Art Gallery, Urbis (sede del Muséu Nacional del Fútbol) y elMuséu de Manchester (Muséu d'Historia), con abondoses pieces delantiguu Exiptu. Na ciudá atopa la bibliotecaJohn Rylands, onde se caltién el manuscritu más antiguu de los evanxelios qu'entá sobrevive: parte del evanxeliu segúnSan Juan.
↑Kidd, Alan(2006).Manchester: A History.Lancaster:Carnegie Publishing,páx. 11.ISBN 1-85936-128-5.
↑«The Manchester Coalfields». Museum of Science and Industry in Manchester.Archiváu dende l'orixinal, el 24 de febreru de 2009.Consultáu'l 5 de mayu de 2009.
↑«Religion in Manchester».Manchester City Council(16 d'avientu de 2004).Archiváu dende l'orixinal, el 16 d'avientu de 2004.Consultáu'l 9 de xunetu de 2010.
↑Hawksworth, John(2 de payares de 2009).«Global city GDP rankings 2008-2025».UK Economic Outlook November 2009páx.32. PricewaterhouseCoopers.Archiváu dende l'orixinal, el 14 d'agostu de 2013.Consultáu'l 26 d'avientu de 2010.
↑The Daily Mirror (David Anderson).«Man Utd's 333M fans»(inglés). Mirror.co.uk.Archiváu dende l'orixinal, el 13 de febreru de 2009.Consultáu'l 19 de xineru de 2009.
