Esti artículu o seición necesitareferencies qu'apaezan nunapublicación acreitada, como revistes especializaes, monografíes, prensa diaria o páxines d'Internet fiables. Pues añadiles tu mesmu o avisaral autor principal del artículu na so páxina d'alderique pegando:{{subst:Avisu referencies|Güisqui}} ~~~~
El primer escritu sobre'lgüisqui data de1405 n'Irlanda,[3] onde yera destilado polos monxos. Tamién foi mentáu n'Escocia en1496.[4] Sicasí, creíase que'lgüisqui yá esistía dende faía dellos cientos d'años, pero cuándo y ónde foi destilado per primer vegada ye desconocíu y, por cuenta de la poca documentación esistente, l'orixe de la bébora ye inciertu.
Esiste'l camientu de que'lgüisqui foi inventáu enChina a finales delsieglu XIII, cola esperanza de producir una melecina que curara la peste bubónica.[ensinreferencies] La teunoloxía sería esportada a tol mundu y, colos años, los escoceses perfeccionaríen y refinaríen el procesu hasta'l puntu que lu conocemos güei cuando hai cientos de variedaes degüisqui disponibles. De toes formes, la culturacelta sabía cómo destilar cebada y centenu, y el beberaxu llográu yera consideráu un regalu de los sos dioses qu'alicaba a los muertos y calecía mientres el crudu iviernu. En realidá, engaélicu, algüisqui llamar “Uisge Beatha” o “agua de vida”. Un escritu de1494 (anque'lgüisqui ye muncho más antiguu qu'eso) describi cómo foi destilado n'Escocia cuando'l flaire John Cor llogró aproximao 6fanegas de malta, lo qu'equival a 1500 botelles. Primeramente distribuyóse a la población como una medicina y, ello ye que l'agua de vida” acutar pal reiXacobu IV cuando foi aInverness en setiembre de1506; per otra parte, los primeros rexistros d'una destilería daten de1690 cuando se mentó a la destilería Ferintoch de Forbes de Culloden.
Nos sieglos XVII y XVIII elgüisqui baratu usar pa caltener los cuerpos destinaos a la diseición. El Parllamentu y la Ilesia queríen controlar los vezos de los bebedores y por cuenta de ello en1579 promulgóse una llei que trató de erradicar la bébora mientres los domingos, pero en1780 amontáronse los impuestos sobre'l vinu, polo que la popularidá y la demanda delgüisqui aumentó. Mientres1786 y1788 impuestos adicionales cargar al preciu delgüisqui escocés y, con ello, el negociu de los contrabandistes siguió y la so astucia yera enorme: por casu, Mark Eunson, miembru de laIlesia Presbiteriana nes islles de Orkney (Órcades), guardar nel púlpitu. Finalmente, en1823 el parllamentu aprobó una llei por aciu la cual diose llicencies a toles destileríes. Les destileríes llexítimes aumentaron y escontra1860 el comerciu illegal amenorgar a un nivel insignificante y munchos contrabandistes tornaron a los sos trabayos ordinarios.
A mediaos del sieglu XIX los escoceses empezaron a entemecer el sogüisqui de malta congüisqui de granu más llixeru y baratu. Foi Andrew Usher y Cía. quien en1850 produció'l primeragüisqui d'amiestu; ente que elgüisqui americanu foi fundáu cola teunoloxía y el saber de los primeros colonos escoceses y anguaño hai destileríes alredor del mundu.
El procesu dedestilación consiste n'entemecer agua concebada y dexalolleldar yañejar a lo menos dos años. El primer pasu ye'lmalteado de la cebada; pa ello, remuéyase y esmuzse delles vegaes a una temperatura averada de 13° mientres unos trés díes. Depués ye treslladada a tambores o recipientes industriales de gran capacidá onde se dexa granar, gracies a el mugor llográu, mientres seis díes. Al granar elcebera, l'almidón de lacebada convertir enazucre (d'onde depués se sacará parte del alcohol na destilación). Una vegada granada, lacebada ensugar en fornos por aciu el fumu deturba (carbón vexetal qu'amás-y da arume a la malta), dichu procesu dura tres díes y suel ser a una temperatura de 70°. Lacebada granada toma color escuru, típicu del caramelizado por aición del calor, y ye cuando podemos falar de la malta como tal.
De siguío lamalta seca y tostada ye molida y entemezse con agua caliente nun tanque. El mostiu, o amiestu, llográu ye similar al d'una cerveza turbio, al que se-y llamawort, y nesi momentu añader los lleldos, que van faer posible la fermentadura. Esti mostiu pasar a cubes onde se va dexar lleldar tres díes a 33°. D'ende pásase a ladestilación: Elwash (wort lleldáu) se destila dos veces, n'alambiquespot still yspirit still. De la primer destilación enpot still vamos llograr un llamáulow wine de 25-30°, y al destilarse per segunda vegada, vamos llograr ungüisqui de 60°-70°.
D'últimes llegamos al avieyamientu. Cada tipu degüisqui utiliza un tipu de madera nel barril, tamién ye la destilería quien decide si utilizar barriles nuevos, o non, quemaos o non, etc. Nel casu de loswhiskies de malta, los barriles han de ser de carbayu y qu'enantes contuvieren vinos de Xerez o Bourbon. La edá varia dependiendo de la denominación, destilería y propósitu. La madera del barril apurre arume, taninos y sabor, como nel casu de los vinos, y na mayoría de casos, regúlase'l color del productu por aciu adición de carambelu. Una vegada llistu'l productu, vamos poder comercializalo como tal, realizar amiestos pa llograrblendeds, etc.
Los distintos tipos de güisqui caracterícense principalmente pelos años que permanecieron nel barril o si esti antes contuvieravinu de Porto,xerez obourbon, pero sobremanera suelen categorizarse según la so composición de la siguiente manera:
Güisqui de malta: ellaboráu principalmente decebadamalteada, ye tradicionalmente destilado n'alambiques de cobre con forma decebolla. Dependiendo del orixe de la malta, estos de la mesma denominar:
Single Malt: ye un güisqui ellaboráu puramente con cebada malteada nuna única destilería. De normal el nome delgüisqui coincide col nome de la destilería y, sacantes que tea descritu comosingle cask, tratar d'un amiestu de distintos barriles que garanticen la homoxeneidá del productu. Cuando un güisqui ye bien popular dacuando comercialízase una versión ensin esleir y, por tanto, con más graduación alcohólica que se denominaCask strength (lliteralmentefuercia de barrica).
Vatted malt: ye un amiestu dewhiskies de distintes destileríes pero solu de malta. Si ungüisqui ye etiquetáu solamente como"malt" ye casi seguro que va ser unvatted malt. Dacuando tamién se-y conoz comopure malt cuando una mesma empresa utiliza güisqui de distintes destileríes de la so propiedá pa soportar la demanda d'un productu sol mesmu nome.
Güisqui de granu: fechu a partir decebada ensin maltear,maíz y otru tipu de ceberes, siendo tamién posible'l malteado. Suelse destilar n'alambique de destilación continua o columnes de destilación (Coffey stills).
Blended Güisqui o güisqui entemecíu: ye un amiestu de los dos anteriores. Cola proliferación de les columnes de destilación, dellos comerciantes n'Escocia empezaron a entemecer el so güisqui de malta más nueva y fuerte con whiskies nidios de granu (de normal de maíz) pa llograr un productu calidable aceptable a un preciu más algamadizu. Col tiempu, dalgunos d'estos comerciantes consiguieron establecer los sos productos nel mercáu aumentando la calidá pa ufiertar productos que pudieren competir colos whiskies de malta.
Loswhiskies nun maurecen na botella, solo nelbarril, polo que la edá d'ungüisqui ye'l tiempu ente destilación y embotellamientu. Esto reflexa la interaición ente'l barril y elgüisqui, camudando la so composición química y el so sabor. Loswhiskies que tuvieron munchos años en botella suelen tener más valor, anque nun son más "vieyos" nin necesariamente "meyores" qu'ungüisqui apocayá maurecíu en barrica por un tiempu similar.
Loswhiskies escoceses son, polo xeneral, destilados dos veces ya inclusive dalgunos hasta tres veces. Ye ungüisqui destilado y añejado puramente n'Escocia y ye la de más sonadía nel mundu. Tien De faese conforme a los estándares de la Orde del Güisqui Escocés de1990 (delReinu Xuníu) que clarifica l'acta homónima de1988, y qu'ordena que'l beberaxu tien de ser procesáu nuna destilería escocesa conagua y cebada malteada con un grau de 94.8° d'alcohol por volume, tien d'avieyar en barriques decarbayu qu'antes abellugaren bourbon con una capacidá non cimera a 700 llitros y por non menos de trés años n'Escocia, y nun puede contener otres sustancies añadíes que nun sían agua ocarambelu como colorante nin pueden ser embotellados con menos de 40 graos d'alcohol por volume.
Los irlandeses llamarwhiskey con "y" (como los americanos). Ye ungüisqui ellaboráu a base decebada y caracterízase pol so triple destilación,[5] que lo fai nidiu y delicáu. El consumu delwhiskey irlandés realízase mayoritariamente dientro del país de producción, esportando solamente un 25% de les esistencies, anque nestos últimos años aumentaron notablemente diches esportaciones.
El procedimientu d'ellaboración ye similar al de loswhiskies escoceses: tres la seleición de les ceberes, realízase l'amiestu propio de cada destilería, darréu llávense y remuéyense pa sometelos a la so guañada, procesu nel que se tresforma'lalmidón de les ceberes n'azucres solubles. Darréu muélense los granos (sacante los que primeramente tengan que ser malteados) y, en realizando'l fervinchu o empastado, dar# en la fermentadura del líquidu llográu mientres aproximao 72 hores. Llográu'l vinu, realícense tres destilaciones al cabu de les cualos sométese a avieyamientu en cubes decarbayu (d'antiguo tuvieron de contenervinu de Xerez); esti periodu tien de durar un mínimu de siete años, esto ye, cuatro más que n'Escocia.
Elgüisqui canadiense ye de normal más nidiu y llixeru qu'otros estilos degüisqui. Otra carauterística común ye'l so usu decentenu malteado, qu'apurre más sabor y suavidá. Por llei,[6] estigüisqui tien de ser producíu enCanadá, y ta fabricáu conmaíz,centenu, y ye destilado n'alambiques que dexen un gran control del productu. Ye avieyáu en barriles decarbayu en siendo esleíu n'agua p'amenorgar el grau alcohólicu, mientres trés años a lo menos, anque de normal suelen superalos en demasía. Los términosCanadian Güisqui,Canadian Rye Güisqui yRye Güisqui son llegalmente indistinguibles en Canadá y non denotan nenguna proporción particular decentenu o otru granu usáu na producción.
Elgüisqui d'Estaos Xuníos tien de ser ellaboráu, según la llei nacional, a base demaíz a lo menos nuna concentración cimera al 51%, y xeneralmente al 70%, anque delles destileríes lleguen a utilizar un 80-85% demaíz nel amiestu. Otros ingredientes añadíos son típicamentetrigu,centenu ocebada malteada. Al igual que'lWhiskey Irlandés, añader la lletra "y" a la pallabragüisqui, al puntu de que solamente una destilería n'Estaos Xuníos llamagüisqui al sowhiskey (Makers Mark). Los más comunes son:
Bourbon whiskey: Esti whiskey tien de tener un mínimu de 51% demaíz y ser destilado y avieyáu enKentucky por que la denominaciónBourbon apaeza na etiqueta. Elbourbon, de toes formes, pue ser ellaboráu de forma llegal en cualesquier parte del territoriu d'Estaos Xuníos y, poro, la producción llegal nun ta acutada a la zona o la contorna de Kentucky a pesar de que la bébora ta bien acomuñada coles comunidaes destileras d'esta zona del país.
Estos tipos degüisqui nun tienen de ser destilados a más de 80% d'alcohol por volume y tienen d'avieyar en barriles nuevos decarbayu carbonizaos, sacante'lcorn whiskey que nun tien de ser avieyáu, pero de faese, van usase nuevos o usaos barriles decarbayu. L'avieyamientu delcorn whiskey suel ser de dellos meses.Si l'avieyamientu d'estos tipos degüisqui algama los dos años o más, algüisqui va se-y adicionalmente designada'l calificativu "straight", como por casustraight rye whiskey. Loswhiskeys d'Estaos Xuníos entemecíos combinen los"straight whiskey" conwhiskies non avieyaos, amás de sabores y colores.
Non definíu pola llei pero bien importante nel mercáu ye'lTennessee whiskey, siendoJack Daniel's la marca más conocida. El métodu de destilación ye idénticu al delbourbon en práuticamente tou, pero la diferencia más notable ye que'lTennessee whiskey ye peneráu encarbón depládanu sacarín, dándo-y un sabor y arume únicu.
Nel añu2000, la Destilería Penderyn empezó la producción en Gales delsingle malt güisqui. Les primeres botelles poner en vienta'l1 de marzu de2004, el Día de San David (en memoria delpatrón de Gales). Anguaño ye vendíu en tol mundu. La destilería Penderyn utiliza un métodu de destilación únicu, con un alambique creao y patentao por David Faraday, descendiente direutu del físicu británicusirMichael Faraday.
El modelu delgüisqui xaponés ye'lsingle malt escocés, anque haya exemplos dewhiskies xaponeses entemecíos (blended). El sistema de producción ye práuticamente idénticu al de los escoceses: elgüisqui de malta ye destilado dos veces nelpot still a partir d'una base de cebada malteada, y elgüisqui de granu encoffey still. Hai de solliñar que casi'l 15% delgüisqui de malta emplegáu polos xaponeses ye importáu d'Escocia.
Elgüisqui indiu ye una bébora alcohólico etiquetada comogüisqui naIndia. La mayoría delgüisqui indiu ye destilado de melazas lleldaes, polo que ye consideráu una especie deron fuera delsubcontinente indiu.[7] El 90% delgüisqui consumíu na India vien de melazas, anque'l país empezara la destilación degüisqui de malta y otros granos.[8]
Tanto enFrancia (Armorik) como n'Alemaña (Slyrs), loswhiskies tán destilados usando téuniques similares a les de los escoceses.Manx Spirit de laIslla de Man ye, como dalgúngüisqui deVirxinia n'Estaos Xuníos, destilado n'otru llugar y re-destilado nel so país d'orixe. N'Inglaterra, una nueva destilería (St. George's Distillery) empezó a operar a finales de2006.
N'España, nel conceyu segovianu dePalazuelos de Eresma, esiste una destilería propiedá de la empresa Destilería y Crianza del Güisqui, S.A, dende la que se destila y comercializa elgüisqui DYC. La empresa crear en 1959 por Nicomedes García y empezó a comercializar la sogüisqui nel mercáu nacional en 1963.
Créese que la pallabrawhiskey foi acuñada polos soldaos del rei Enrique II, quien invadióIrlanda nelsieglu XII, polo qu'aparentemente surdió de la pronunciación de les pallabres natales irlandesesuisce beatha, que significa "agua de vida". Col pasu de los años, la pronunciación camudó dewhishkeyba agüisqui.
Mientres cierta dómina, tougüisqui yera nomáu ensin la 'y' suplementaria, polo que se-y conocía comogüisqui. En redol a 1870, la reputación delgüisqui escocés yera bien probe, polo que les destileríes escoceses anubrieron el mercáu col llanzamientu de bébores espirituosas más barates producíes usando l'alambiqueCoffey still. Les destileríes irlandés y americanu adoptaron la 'y', llamándo-ywhiskey, estremando asina'l so productu de mayor calidá.[9] Anguaño,güisqui (pluralwhiskies) ye usáu xeneralmente pa referise a loswhiskies destilados n'Escocia,País de Gales,Xapón yCanadá, ente quewhiskey usar n'Estaos Xuníos ya Irlanda. Inclusive anque en1968 la direutiva de la Oficina d'Alcohol, Tabacu y Armes de Fueu especificógüisqui como la manera correuta de nomar la bébora n'Estaos Xuníos, la mayoría de productores d'Estaos Xuníos inda utilicen la ortografía histórica. Esceiciones comoEarly Times,Maker's Mark y George Dickel son indicativos d'heriedu escocés.
A finales de ladómina victoriana, elgüisqui irlandés yera'l más selectu del mundu y de loswhiskies irlandeses, elgüisqui deDublín foi reconocíu como unu de los meyores. Pa estremar el de Dublín colos demáswhiskies, les destileríes dublinesas utilizaron la ortografíawhiskey, siendo asonsañaes darréu por otres destileríes. El postrerugüisqui irlandés foi Paddy, qu'adoptó la 'y' en 1966.
N'otros países, el términu embrivíuScotch ye usáu pa referise a loswhiskies escoceses, ente qu'en dellos paísesllatinoamericanos, el nome dewhiskey ye usáu polos fotógrafos como señal por que se sonría, sustituyendo al ingléscheese o al español "pataca".
