Imaxe alegórica del primer conceyu ecuménicu celebráu en Nicea nel añu 325. Sicasí amuésase'l testu delSímbolu Niceno-Constantinopolitano del segundu conceyu ecuménicu celebráu en Constantinopla nel añu 381 col inicial πιστεύομεν (creemos) sustituyíu por πιστεύω (creo), como na lliturxa.
Unconceyu ecuménicu ye unaasamblea celebrada polaIlesia católica y lesIlesies ortodoxes con calter xeneral a la que son convocaos tolosobispos pa reconocer la verdá en materia de doctrina o de práutica y proclamala. El términu conceyu provién delllatínconcilium, que significa "xunta".Ecuménicu, provién delllatínoecumenicum, traducción de la mesma delgriegu οἰκουμένoν, que significa(mundu) habitáu.
La xunta d'apóstoles y presbíteros[1] celebrada enXerusalén, hacia l'añu50, nun se cunta como conceyu ecuménicu.[2][3]
Los conceyos ecuménicos numberar del I al XXI, y estrémense en dos grupos:griegos yllatinos, según tuvieren llugar n'Oriente oOccidente. Los conceyos griegos fueron convocaos polos emperadores de la dómina que, xeneralmente, presidir. Los conceyos llatinos fueron convocaos polos papes.
Los conceyos de laIlesia católica son convocaos polpapa y presidíos por él o por un delegáu so, y nellos va haber de tar representada una mayoría de los obispos de les provincies eclesiástiques. Pa la validez de los sos alcuerdos ye precisu, como condiciónsine qua non, la sanción del mesmu papa.
Losconceyos osínodos pre-Nicenos fueron, na so mayor parte, xuntes de naturaleza rexonal, nunca llegando a axuntar a tolos obispos de la Ilesia. A pesar d'eso, estos conceyos yeren bien importantes pa clarificar dellos aspeutos doctrinales o disciplinares nos principios del Cristianismu y les sos decisiones, polo xeneral, son siguíes por munchos cristianos y obispos que nun participaron nestos alcuentros. L'exemplu más paradigmáticu d'estos conceyos ye'lConceyu de Xerusalén (49d.C.), que lliberó a la Ilesia cristiana naciente de les regles antigües de laSinagoga y, por eso, marcó definitivamente la desvinculación delcristianismu delxudaísmu y confirmó pa siempres l'ingresu de los xentiles (non-xudíos) nacristiandá. El primer conceyu coles mires d'axuntar a tolos obispos de la Ilesia, y polo tanto ecuménicu, realizóse solamente en325 y llamósePrimer Conceyu de Nicea.
Proclamó aXesucristu como la Pallabra de Dios Encarnada y a María como laMadre de Dios. Condergar al obispu de Constantinopla Nestorio, y anovóse la condena dePelagio y los sos siguidores.
El Conceyu de Constantinopla de 879–880, convocáu pol mesmu emperador bizantín Basilio I, ye llamáu Cuartu conceyu de Constantinopla por dellos teólogos de laIlesia Ortodoxa. Rehabilitó aFocio, y condergó la adición al Credo Niceno de laClausa Filioque.
Foi convocáu porInocenciu II en1139, y encaró l'asuntu de los falsos pontífices, lasimonía, la usura, les falses penitencies y los falsos sacramentos. Condergar aArnaldo de Brescia.
Convocáu sol papaAlexandru III en1179, pa condergar a losalbigenses yvaldenses, y de nuevu lasimonía. Dictáronse munches disposiciones pa la reforma moral de los miembros de la Ilesia.
Foi convocáu so l'autoridá del papaInocenciu III en1215, pa condergar delles herexíes: de los albingenses, de los valdenses, del abáJoaquín de Fiori, y otres. Ellaboróse un credo más estensu, contra los albigenses.
Convocáu en1245, y presidíu porInocencio IV; namái s'encetaron problemes morales y disciplinares de la Ilesia. Escomulgóse y depunxo al emperador Federico II y convocóse una cruzada encabezada pol reiLluis IX de Francia (San Luis), qu'asistió al conceyu.y vivió en Portugal.
Foi convocáu porGregorio X en1274, y consiguióse una curtia unión colaIlesia d'Oriente, que taba dixebrada de Roma dende'l llamáuCisma d'Oriente. Promulgáronse normes pa la eleición del papa. Añadióse laclausa Filioque al símbolu Constantinopolitano.
Convocáu porClemente V (1311-1312), el primer papa residente n'Avignon. Trátase de los errores de losTemplarios, Fraticelli, Beguardos y Beguinas, dePedro Juan Olivi. Abolióse la orde de losTemplarios. Dictáronse normes pa reformar al cleru.
Convocáu porMartín V (1414-1418). Condergó les afirmaciones deJan Hus, Wicleff y otros. Tamién s'ocupó de les divisiones na Ilesia provocaes polCisma d'Occidente. Ye consideráu conceyu ecuménicu namái nes sos últimes sesiones (XLII-XLV), cuando lo legitimóGregorio XI al convocalo formalmente.
Convocáu porEugenio IV (1431-1445) pa buscar la pacificación relixosa de Bohemia. Celebrar enBasilea,Ferrara yFlorencia. Intentóse la unidá colos ortodoxos, ensin resultaos, y la de los armenios y jacobitas cola Ilesia de Roma.
Convocáu en 1511 (empezó en 1512) pol Papa Xuliu II y clausuráu porLleón X en1517. La so tema central foi la reforma de la Ilesia, decretándose disposiciones disciplinaries. Propúnxose una cruzada contra los turcos, que nun llegó a realizase.
Convocáu porPablo III (1545-1563) pa tratar la tema de la dixebra de la Ilesia pola reforma protestante. Tamién s'ocupó de munchos temes doctrinales, morales, y disciplinares. Decretóse sobre la Xustificación, los Sacramentos, la Eucaristía, el Canon de la Sagraes Escritures y otres temes, con variaes disposiciones disciplinares. Condergar les idees deLutero y otros reformadores. Foi'l conceyu más llargu y nel que se promulgaron más decretos dogmáticos.
Convocáu porPío IX en1869, tuvo qu'atayase'l 20 de setiembre, por tomar deRoma porGaribaldi. Trató les temes de la fe y constitución de la Ilesia. Definióse la potestá del Romanu Pontífiz y el so infalibilidad cuando falaex cathedra en temes de fe y moral.
Convocáu porXuan XXIII (1962-1965) que presidió la primer etapa, hasta seronda de 1962; les tres sesiones siguientes fueron convocaes y presidíes porPablo VI, el so socesor. Foi un conceyu pastoral, non dogmáticu.
Los XXI conceyos ecuménicos citaos, son los reconocíos polaIlesia católica.
Según los cánones 337 y 341 delCódigu de Derechu Canónicu, unconceyu ecuménicu (ecuménicu: universal, esto ye, tolaIlesia católica) ye una xunta de tolosobispos de la Ilesia pa cavilgar sobre punto dedoctrina y de disciplina que precisen de ser esclariaos, promulgardogmes, correxir errores pastorales, condergarherejíes y, d'últimes, resolver sobre toles cuestiones d'interés pa la Ilesia universal. "Pertenez puramente alRomanu Pontífiz convocar el Conceyu Ecuménicu, presidilo personalmente o per mediu d'otros, treslladalo, suspendelo o eslleilo, y aprobar los sos decretos".[4] Asina nun ye necesariu que'l Papa tea presente pa celebrar un conceyu, pero por que seya válidu ye necesaria la so confirmación.
Hasta agora son 21 losconceyos ecuménicos, entendiendo "ecuménicu", equí, nel sentíu de "universal", cola participación de tolos obispos católicos del mundu. Nun esiste nenguna manifestación del maxisteriu de la Ilesia católica qu'indique qu'estos son los conceyos qu'han de llamaseecuménicos. En realidá, la llista, siquier hasta'l Conceyu de Laterano V foi afitada porRoberto Bellarmino.[5]
La mesma potestá exercida polos obispos de manera solemne nun conceyu ecuménicu exerzse tamién "por aciu l'acción conxunta de los obispos esvalixaos pel mundu, promovida o llibremente aceptada como tal pol Romanu Pontífiz, de cuenta que se convierta nun actu verdaderamente escolín".[6]
Mientres l'Obispu de Roma (el Papa) tien potestá "plena, inmediata y universal na Ilesia",[7] "el Colexu Episcopal, que la so cabeza ye'l Sumu Pontífiz y del cual son miembros los Obispos en virtú de la consagración sacramental y de la comunión xerárquica cola cabeza y miembros del Colexu, y nel que de cutio persevera el cuerpu apostólicu, ye tamién, n'unión cola so cabeza y nunca ensin esa cabeza, suxetu de la potestá supremo y pleno sobre tou la Ilesia".[8]
Primero n'axuntar la Cristiandá. Conderga'lArrianismu como herexía y exila al so fundadorArriu. Proclama la igualdá de naturaleza ente'l Padre y el Fíu. Redaición del Símbolu oCredo que se recita na misa.
Condenación delmonofisismu. Afirma la unidá de los dos naturaleces, completes y perfectes enXesucristu, humana y divina. El papa Lleón I escribe la carta dogmática "Tomu a Flaviano". LesIlesies ortodoxes orientales nun reconocen este conceyu nin nengunu de los posteriores.
Normes pa la eleición delPapa (mayoría de 2/3) y de la designación d'obispos (edá mínima de 30 años). Escomúlguense los barones que, en Francia, sofitaben losCátaros.
↑Cf. Yves Congar,Eclesioloxía. Dende San Agustín hasta los nuesos díes, BAC, Madrid 1976, 232: «Ye d'él <Roberto Belarmino> de quien procede sustancialmente la llista de los conceyos ecuménicos comúnmente almitida, ensin qu'una decisión formal fuera enxamás proclamada sobre esti puntu pol maxisteriu».
