Iste articlo ye en proceso de cambio enta laortografía oficial de Biquipedia (laOrtografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Unahipotesi (d'ogriego antigo:ὑπόϑεσις,hypothesis, compuesto dehypo, "baixo" ythesis, "posición", y tamiénsuposición)[1] ye a premisa subtendita a un razonamiento u a una demostración.
O significato d'a palabra en os oríchens yera unaideya intelichent u unmetodo matematico capaz de simplificar os calculos, pero que no yera necesariamentreal. Con iste significato ocardenal Bellarmine fació servir a palabra cuan li advirtió aGalileo Galilei de no tratar o movimiento d'aTierra comoreal.
En l'uso comun, una hipotesi ye una ideya provisional con una valura que ha d'estar contrimostrata. A hipotesi desiche asinas un esfuerzo por parti d'osinvestigadors ta confirmar-la u negar-la. En ometodo hipotetico-deductivo, una hipotesi habría d'estar falsificable.
A palabra "hipotesi" ye estata emplegata de trazas no guaire correctas ta lahipotesi de Riemann, que s'habría de decir mas propiamentconchectura.
Por eixemplo, una persona que plega en unpaís y que troba unaovella blanca, podereba formular a hipotesi que todas as ovellas de ixe país son blancas. Ista puet estar considerata una hipotesi, porque ye falsificable, ye decir, se puede contrimostrar o contrario: sería prou ta ixo de trobar una ovella d'unatro color.
De normal as contrimuestrasmatematicas s'enuncian en tres partis:hipotesi,tesi ycontrimuestra, an que l'enunciato de contrimostrar no ye a hipotesi sino a tesi, as hipotesi son en cambio as condicions en que s'operan, que s'emplegan chunto a os axiomas d'a teoría que s'emplega ta obtener a contrimuestra.
Atesi ye a proposición d'a que se deseya conoixer si yeverdat. O razonamiento que s'ha de fer ta plegar a conoixer si una tesi ye verdat se dicecontrimuestra.