| Stimmlose velare Plosiv | ||
|---|---|---|
| IPA-Nummere | 109 | |
| IPA-Zeiche | k | |
| IPA-Bildli |  | |
| Teuthonista | ? | |
| X-SAMPA | k | |
| Kirshenbaum | k | |
| Hörbiispiilⓘ/? | ||
Destimmlosi velari Plosiv isch eKonsonant vo dr mänschliche Sprooch. Er chùnt in fascht jedere Sprooch vo dr Wält vor[1]. S Zeiche imIPA defür isch[k].
Im Alemannische chùnt de Luut alsLenis,Fortis ùnbehuucht vor. De Lenis-Luut wird allerdings meischt als/g̊/ bhandlet ùn transkribiert. Bstimmti Dialäkt, bsùnders imNiideralemannische ùnSchwööbische hen aber au nùmme de Lenis.
Uss Gründ, wo mitem Ùffbau vùm mänschliche Muul z due hen, isch di gnaui Stell, wo de Luut ussgsproche wird, je nooch Sprooch ùn de andre Luut, wo im Wort vorchömme, verschiide.
| Sprooch | Wort | IPA-Transkription | Bedütig | Bemerkig | |
|---|---|---|---|---|---|
| Baseldytsch | Lenis | Gind | [g̊ɪnd̥] | ‚Chind‘ | |
| Fortis | Balgge | [ˈb̥alkːə] | ‚Balke‘ | ||
| behuucht | Koffer | [ˈkʰɔfər] | ‚Choffer‘ | vorallem in neuere Lehnwörter ussem Dütsche | |
| Hotzewälderisch | Lenis | gääch | [g̊æːɣ̊] | ‚steil‘ | |
| Fortis | giggele | [ˈg̊ɪkələ] | ‚giggle‘ | ||
| behuucht | ghüüslet | [ˈkʰyːz̥lət] | ‚karriert‘ | chùnt nùmme in Konsonantehuufe mit /h/ vor. | |
| Jùutütsch | Lenis | Brägu |  [ˈb̥ɾæg̊ʊ](info) | ‚Röschti‘ | |
| Fortis | päägge | [ˈpæːkə](info) | ‚Gschrei vo Dier wie Schoof‘ | ||
| behuucht | ghüetet | [ˈkʰyə̯tət] | ‚ghietet‘ | ||
| Markgräflerisch | Lenis | Gäld | [g̊æld̥](info) | ‚Gäld‘ | |
| Fortis | Laadgaable | [ˈlɑːtˌkɑːb̥lə] | ‚groossi Gaabel zum heue‘ | Allophon vo/g̊/ in Konsonantehuufe. | |
| behuucht | Khùmeedi | [kʰʊˈmeːd̥ɪ] | ‚Ärger‘ | chùnt vorallem in neuere Främdwörter vor. | |
| Oberelsässisch | Lenis | Wàga | [ˈʋɑːg̊ɐ](info) | ‚Waage/Auto‘ | |
| Fortis | Ecka | [ˈekɐ](info) | ‚Eck‘ | ||
| behuucht | ghèit | [kʰɛɪ̯t](info) | ‚ghait‘ | ||
| Oberschwäbisch | Lenis | Gaiss | [g̊aɪ̯z̥](info) | ‚Geiss‘ | |
| Fortis | dr Ricka | [d̥əʁ̞ ˈʁ̞ɪkɐ](info) | ‚dr Rùgge‘ | ||
| behuucht | Kicha | [ˈkʰɪɣ̊ɐ](info) | ‚Chùchi‘ | ||
| Solothurnisch | Lenis | Gäiss | [g̊æɪ̯s](info) | ‚Geiss‘ | |
| Fortis | Rügge | ˈrʏkə](info) | ‚Rùgge‘ | ||
| behuucht | gha | [kʰɑ] | ‚gha‘ | ||
| Züritüütsch | Lenis | gääl | [g̊æːl](info) | ‚gääl‘ | |
| Fortis | Rugge | [ˈrukə](info) | ‚Rùgge‘ | ||
| behuucht | nödgha | [ˈnøtˌkʰɒ](info) | ‚nit gha‘ | ||
| Dütsch | Käse | [ˈkʰɛːzə](info) | ‚Chääs‘ | isch in de meischte Positione behuucht | |
| Rätoromanisch | Surselvisch | casa | [ˈkazɐ](info) | ‚Huus‘ | |
| Putèr | cour | [kɔːr](info) | ‚Härz‘ | ||
| Vallader | curagia | [kʊˈɾadʑɐ](info) | ‚Schnuur‘ | ||
| Frankoprovenzalisch | Greyerzerisch | lekurti | [lə kyʁˈti](info) | ‚de Garte‘ | |
| Walliser Patois (Nendaz) | tsùquyë | [ˈtsʊkjə](info) | ‚Glùggser‘ | ||
| Abchasisch | ақалақь | [ˈakalakʲ] | ‚d Stadt‘ | ||
| Adygeisch | Dialäkt vo deSchapsuge | кьэт | [kʲat](info) | ‚Huen‘ | Entspricht in andre Dialäkt [t͡ʃ]. |
| Dialäkt vo deTemirgojer | пскэн | [pskan] | ‚hueschte‘ | ||
| Ahtna | gistaann | [kɪstʰɐːn] | ‚seggs‘ | ||
| Aleutisch[3] | kiikax̂ | [kiːkaχ] | ‚Moosbeerestruuch‘ | ||
| Änglisch | kiss | [kʰɪs](info) | ‚Chùss‘ | ||
| Arabisch | Standard[4] | كتب | [ˈkatabɐ] | ‚er het gschriibe‘ | |
| Armenisch | Oschtarmenisch[5] | կանաչ | [kɑnɑtʃʰ](info) | ‚grien‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. |
| Assyrisch-neuaramäisch | kuleh | [kulɛː] | ‚alles‘ | Entspricht in andre Dialäkt [t͡ʃ]. | |
| Baskisch | katu | [kat̪u] | ‚Chatz‘ | ||
| Bengalisch | কম | [kɔm] | ‚weeniger, weenig‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Bulgarisch | как | [kak] | ‚wie‘ | ||
| Chinesisch | Kantonesisch | 家/gaa1 | [kaː˥˥] | Heim | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. |
| Mandarin | 高/Pinyin:gāo | [kɑʊ˥](info) | ‚grooss, hooch‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Dänisch | Standard[6] | gås | [ˈkɔ̽ːs] | ‚Gans‘ | Isch wie im Alemannische e Lenis, also nit stimmhaft, ùn wird meischt als[ɡ̊] oder[ɡ] transkribiert. Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. De behuuchte wird meischt als[kʰ] oder[k] transkribiert. |
| Esperanto | rakonto | [raˈkonto] | ‚Erzäälig‘ | ||
| Estnisch | kõik | [kɤik] | ‚alli‘ | ||
| Finnisch | kakku | [kɑkːu] | ‚Chueche‘ | ||
| Französisch | cuisine | [kɥizin](info) | ‚Chùchi‘ | ||
| Georgisch[7] | ქვა | [kʰva] | ‚Stei‘ | ||
| Gujarati | કાંદો | [kɑːnd̪oː] | ‚Zwiible‘ | ||
| Hebräisch | כסף/kesef | [ˈkesef] | ‚Gäld‘ | ||
| Hindi | काम | [kɑːm] | ‚schaffe‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Italienisch[8] | casa | [ˈkaza](info) | ‚Huus‘ | ||
| Japanisch[9] | kanji:鞄/kaban | [kabaɴ] | ‚Handdasch‘ | ||
| Kagayanen[10] | [kað̞aɡ] | ‚Geischt‘ | |||
| Katalanisch[11] | quinze | [ˈkinzə] | ‚fùffzee‘ | ||
| Koreanisch | hangul:가다 /kada | [kada] | ‚gange‘ | ||
| Lakota | kimímela | [kɪˈmɪmela] | ‚Sùnnevoogel‘ | ||
| Luxemburgisch[12] | geess | [ˈkeːs] | ‚Geiss‘ | Isch wie im Alemannische e Lenis, also stimmlos, ùn wird meischt als[ɡ] transkribiert. Es chùnt aubehuucht, vor, was meischt als[k] transkribiert wird. | |
| Malaiisch | kaki | [kaki] | ‚Bai‘ | ||
| Marathi | कवच | [kəʋət͡s] | ‚Rüschtig‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Mazedonisch | кој | [kɔj] | ‚wer‘ | ||
| Mohawk | ká:khare | [ˈgaːkʰaɺɛ] | ‚Rogg‘ | ||
| Neugriechisch | καλόγερος | [kaˈlo̞ɡe̞ro̞s̠] | ‚Mönch‘ | ||
| Niiderländisch[13] | koning | [ˈkonɪŋ](info) | ‚Chönig‘ | ||
| Norwegisch | kake | [kɑːkɛ] | ‚Chueche‘ | ||
| Panjabi | ਕਰ | [kəɾ] | ‚due‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Paschtunisch | كال | [kɑl] | ‚Joor‘ | ||
| Polnisch[14] | buk | [ˈbuk](info) | ‚Bueche‘ | ||
| Portugiesisch[15] | corno | [ˈkoɾnu] | ‚Horn‘ | ||
| Russisch[16] | короткий | [kɐˈrotkʲɪj](info) | ‚chùrz‘ | ||
| Rumänisch[17] | când | [ˈkɨnd] | ‚wänn‘ | ||
| Schwedisch | ko | [ˈkʰuː](info) | ‚Chue‘ | ||
| Slowakisch | kosť | [kosc] | ‚Chnoche‘ | ||
| Spanisch[18] | casa | [ˈkasa](info) | ‚Huus‘ | ||
| Telugu | కాకి | [kāki] | ‚Chraie‘ | ||
| Tschechisch | kost | [kost](info) | ‚Chnoche‘ | ||
| Türkisch | kulak | [kʰuläk] | ‚Ohr‘ | ||
| Ukrainisch | колесо | [ˈkɔɫɛsɔ](info) | ‚Rad‘ | ||
| Ungarisch | akkor | [ɒkkor](info) | ‚deno‘ | ||
| Vietnamesisch | cô | [ko] | ‚Tante‘ | ||
| Weschtfriesisch | keal | [kɪəl] | ‚Mùni‘ | ||
| Yi | ꇰ/ge | [kɤ˧] | ‚närrisch‘ | Es wird zwüschebehuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide. | |
| Zapotekisch | Tilquiapan[19] | canza | [kanza] | ‚laufe‘ | |
| Konsonante | Lueg au:IPA,Vokale |
| Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt. | |
