Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Zum Inhalt springen
Alemannische WikipediaDie freyi alemannischi Enzyklopädi
Suech

Sekunde

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Dä Artikel bhandlet d Basiseinheit. Wyteri Bedütige vo „Sekunde“ findschdoo.
Dialäkt: Züridütsch
Einheit
NormSI-Basiseinheit
NameSekunde
GrößeZiit
Einheitezeiches(früener au:sec.)
Formelzeichet
Benännt nachlat.pars minuta secunda
10 Sekunde

DSekunde (verchürzt volat.pars minuta secunda „em veminderete Part (nomaal) verminderet folgend“ =sequi) isch d Basiseinheit vo drZiit iminternationale Einheitesyschtem (SI).

Im SI-Einheitesyschtem isch d Sekunde dur es atomarsZiitnormal – di sogenanntiAtomsekunde – definiert, wil daas e erheblich grösseri Gnauigkeit und langfrischtigi Konschtanz gwährleischtet alsaschtronomischi Ziitnormale.

Definition

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

E Sekunde isch definitionsgmäss s 9'192'631'770-fachi vo drPeriode vonereMikrowelle, wo mit eme uusgwählte Niveauübergang imCaesiumatom i dResonanz isch. Andersch gseit: s 9'192'631'770-fachi vo drPeriodeduur vo emÜbergang zwüsched de beideHyperfiinschtrukturniveaus vomGrundzueschtand voAtome vomNuklid133Cs entschprechendeSchtrahlig. D Messig erfolgt mit ere so genannteAtomuhr.

Alti Definitione

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

Bis 1967 hät d Sekunde uf aschtronomische Messige berueht:

  • Sunnesekunde (bis i d 1950er-Jahr): Dr Bruchteil 1/86'400 vom mittlereSunnetag.
    D Feschtlegig isch iigfüehrt worde, demit en durchschnittlicheSunnetag, wo ere Drehig vo dr Erde um ihri Achse, so dass d Sunne wieder a dr gliiche Schtelle z gsee isch (das isch die hischtorisch Definition vo dr Sekunde), entschpricht, 24 · 60 · 60 Sekunde gliich isch.
  • Ephemeridesekunde: Dr Bruchteil 1/31'556'925.9747 vomtropische Jahr am 0. Januar 1900 (= 31. Dezember 1899) um 12 Uhr UT.

Vo dr alte zur neue Definition

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

1938 händ deAdolf Scheibe und deUdo Adelsberger a drPhysikalisch-Technische Riichsaaschtalt de Nachwiis vo ihrer 1934 gmachte und nach Uusrüümig vo eigene Bedenken 1935 veröffentlichte, umwälzende Entdeckig erbracht, dErdrotationsgschwindigkeit seig nöd konschtant. Daschtronomisch Tageslängi isch wege dr Verlangsamig vo dr Erdrotation (Geziiteriibig) und einige unregelmässige Änderige durMagmaschtröm zwüschedErdmantel undErdchern als Grundlag vomZiitnormal schlechter g'eignet als di vo ihne damals entwickelteQuarzuhre. Dur d Verlangsamiig vo dr Erdrotation verschiebt sich dr Sunnetag gegenüber em Ziittag. Zur Kompensation sindSchaltsekunde iigfüehrt wirde, um alli Uhre mit em zwar nur um Sekundenbruchteil, aber länger werdende Sunnetag z synchronisiere.

Grössebiischpiil

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

DZiit zwüsched zwei menschliche Herzschlääg liit in Rueh meischtens cirka bi einere Sekunde. Für wiiteri Grössebiischpiil lueg biGrösseordnig (Ziit).

Abgleiteti Masseinheite

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

Uusgehend vo dr Sekunde chönd dur Vorsilbe chliineri Einheite 'bildet werde, lueg biLischte vo de Vorsilbe für Masseinheite.

Vo dr Sekunde sind di gesetzliche, nöd zum SI ghörende EinheiteMinute,Schtund undTag abgleitet. Es gilt:

  • 1 Minute = 60 Sekunde
  • 1 Schtund = 60 Minute = 3600 Sekunde
  • 1 Tag = 24 Schtunde = 1440 Minute = 86400 Sekunde

Verwandti Theme

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

Weblink

[ändere |Quälltäxt bearbeite]
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Sekunde“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione ischdo z finde.
Vun "https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Sekunde&oldid=677521"
Kategorie:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp