Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Zum Inhalt springen
Alemannische WikipediaDie freyi alemannischi Enzyklopädi
Suech

Planet

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Massstabtröii Darstellig vu dr Planete vum Sunnesystem
Dialäkt: Markgräflerisch (Ebringe)

EPlanet isch im wittere Sinn e Himmelskörper, wo nit selber lüchtet un sich in ere keplersche Umlaufbahn um eStern beweggt. Dr Namme stammt vum grichische „plánetes“ un bedütet „die Umherschweifende“ bzw. „der Wanderer“ (altgrichisch). Früeher sin Planete au Wandelstern gnennt worre, wil si sich vorem Hindergrund vu drFixsterne bewege.

Astronomi

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

Durch d'Entdeckig vu immer mehr Objekte hinter drNeptunbahn, wo in d'Grösseornig vum 1930 entdecktePluto falle, isch am 24. August 2006 het dieInternational Astronomisch Union (IAU) e Nöidefinition vum BegriffPlanet beschlosse. Im Pluto isch debi dr Planetestatus entzoge worre. Scherzhaft nenne d'Astronome d'Ifüehrig vu dr Neidefinition auPrager Planetesturz.

E Himmelskörper isch e Planet[1], wenn er …

  • … sich uf ere Bahn um d'Sunne befindet un
  • … iber gnueg Masse verfügt, um dur si Eigegravitation e näherigswis rundi Form (hydrostatischs Glichgwicht) z'bilde un
  • … d'Umgäbig vu sinere Bahn bereinigt het.

Bereinigt im Sinn vu dr Definition het e Planet au Chörper, wo er inBahnresonanze zwunge het. Säll trifft u. a. zue fier d'Plutinos ischliesslig vum Pluto im Berich vum Neptun, fier d'Trojaner in dr Jupiterbahn un fier2002 AA29 in dr Erdbahn zue.

Wil drPluto d'Umgäbig vu sinere Bahn nit bereinigt het, isch er numme eZwergplanet, ebeso wie d'Ceres un d'Eris

Gegewärtig git's imSunnesystem offiziell acht Planete. Säll sin alles Himmelskörper, wo mindischtens 4000 km Durchmässer hän un uf ere eigene Bahn um d'Sunne chreise. Die bisherige Planete len sich in zwei Klasse -terrestrischi Planete mitMerkur,Venus,Erde unMars sowieGasriese mitJupiter,Saturn,Uranus unNeptun ideile.

AsExoplanet bezeichnet mer Planete wo um e andereStern chreise. Inzwische sin bi dr Noochbersterne vu dr Sunne scho Dutzende indirekt noochgwiise worre, wo aber ufgrund vu dr Noochwiismethode fast alles massivi Planete in dr Grösseornig vumJupiter sin.

Astrologi un geozentrischi Astronomi

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

In dr antike, babylonische Astrologi, wo domols noch e Deil vu dr Astronomi gsi isch, sin als Planete alli mit blossem Aug sichtbare Himmelskörper bezeichnet worre, wo ihr Lag am Himmel im Bezug uf d'Fixsterne gänderet hän, also d'Sunne un drErdmo sowie d'HimmelskörperMerkur,Venus,Mars,Jupiter unSaturn. Nooch sällene siibe klassische Planete hän d'Babylonier no d'Däg vu drWuche benennt, was sich noch hüt in viilene Sproche erhalde het.

geologischi Definition

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

In drGeologi bzw.Planetologi verstoht mer under Planet praktisch jede Himmelskörper, wo nit e Stern isch un grösser wie e durs All wandernde Berg.

umgangssprochlich

[ändere |Quälltäxt bearbeite]

In dr Umgangssproch schint s'heliozentrisch Weltbild ibrigens no nit akumme z'si, denn wenn dertder Planet erwähnt wird, isch d'Sunne demit gmeint.

Quelle

[ändere |Quälltäxt bearbeite]
  1. ↑Wortlut fr dr neje Definition (englisch)


Vun "https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Planet&oldid=937576"
Kategorie:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp