Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
D Gliiderig vo Italie in Regioone und Gmäinde
DGmäinde (italienischcomuni, Sg.comune) bilde zItalie die understi Eebeni vo de Gebietskörperschafte. Am 1. Juli 2020 het s gsamtstaatlige StatistikinstidutISTAT 7'903 Gmäinde zelt.[1]
Abgsee vom bsundrige Status voRom as Hauptstadt vo Italie (italienischRoma Capitale) bestoot us rächtliger Sicht käi Underschiid zwüsche de Gmäinde.
Für dGmäindiornig isch in de Regioone mit Normalstatut dr Gsamtstaat zueständig, in de Regioone mit Sonderstatut die jewiiligi Regioon. S Dekreet 267/2000 und die entsprächende Gsetz vo de RegiooneAostadaal,Trentino-Südtirol,[2]Friaul-Julisch Venezie,Sizilie undSardinie reegle alles was d Gmäinde agoot im groosse Ganze u gliich. UnderschidligiKommunaalverfassige wie z Dütschland oder in dr Schwiz git s doorum nit.
Äänlig wie in de Regioone (und früener au in de Browinze), git s au in de Gmäinde drei Hauptorgaan:
d Gmäindiroot (italienischconsiglio comunale), wo diräkt gweelt wird und je noch dr Zaal vo de Iiwooner 12 bis 60 Mitgliider het
d Bürgermäister (italienischsindaco), wo diräkt gweelt wird
dr Gmäindiusschuss (italienischgiunta comunale), wo die Biigordnete (italienischassessori) sitzen, wo vom Bürgermäister ernennt wärde. Jeede Assessor isch verantwortlig für äis oder meereri Sachgebiet (z.B. Sicherhäit, Umwält, Turismus).
D Gmäinde chönne und ab ere bestimmte Iiwoonerzaal müesse s Gebiet vo dr Gmäind in Bezirk iidäile, zum die kommunaale Funkzioone z dezentralisiere (italienischcircoscrizioni di decentramento).[3]
Wiitlöifigi Gmäinde si uf meereri Ortsdäil verströit, sogenanntifrazioni (dütsch und in Südtirol „Frakzioone“). So bestoot zum Bispil d GmäindBrenner us e baar Frakzioone, drunder dr HauptortGossesass.
Noch em Grundsatz vo drJanusköpfigkäit wird zwüsche dr kommunaale Sälbstverwaltig und dr Ufdraagsverwaltig underschiide.
Sämtligi Verwaltigsbefuegniss si lut dr italiänische Verfassig (Art.118) in de Händ vo de Gmäinde usser wenn si usdrücklig uf anderiGebietskörperschafte (Browinze, Metropolitanstedt, Regioone, Gsamtstaat) überdräit si. Bsundrigs ghööre d Sozialläistige und d Ruumornig zu de ursprünglige Funkzioone vo de Gmäinde.[4]
Im Ufdraag vom Staat übernämme d Gmäinde d Waalämter d Mäldiämter und d Standesämter und d Ämter für Statistik. Usserdäm si si für d Ersterfassig vo de Persoone, wo für e Milidäärdienst in Froog chöomme zueständig und deren iiri Mäldig ans Milidäär; wil dr Milidäärdienst zur Zit nid Pflicht isch, blibt s bi dr Erfassig und Mäldig.[5]
In de mäiste Gmäinde z Italie het s ezivili Gmäindibolizei (italienischPolizia Municipale), wo em Bürgermäister oder eme zueständige Stadtroot understoot und under dr Rächtsufsicht vo de italiänische Regioone oder Autonoome Browinze stoot. Mäistens isch d Gmäindibolizei für d Reeglig und Überwachig vom örtlige Stroossevercheer zueständig und übernimmt schutz- und verwaltigspolizeiligi Ufgoobe, wenn die nit vo nazionaale Bolizeibehörde woorgnoo wärde.
↑Kodex der örtlichen Körperschaften der Autonomen Region Trentino-Südtirol, Regionalgesetz vom 3. Mai 2018, Nr. 2 mit den durch die Regionalgesetze vom 8. August 2018, Nr. 6 und vom 1. August 2019, Nr. 3 eingeführten Änderungen:regione.taa.it (PDF; 4,1MB).
