| Gallo | ||
|---|---|---|
| Verbreitig: | Bretagne,Frankreich Frankrych | |
| Sprecher: | 28'300 | |
| Linguistischi Klassifikation: | ||
| Schriftsyschtem: | Latiinischs Alphabet | |
| Offizieller Status | ||
| Amtssprooch vo: | - | |
 | ||
Gallo (voBretonischgall ‚Franzos‘) isch eLangue d'oïl wo im Oschte vo drBretagne, dr Oberbretagne (haute-Bretagne) zFrankrych gschwätzt wird. Es isch also nit wie s Bretonische ekeltischi Sprooch, sùndern eromanischs Idiom. S Gallo sött au nit mitem antikeGallisch verwäggslet werde. S Gallo gilt, wie di meischteRegionalsprooche vo Frankrych, als egföördeti Sprooch.
S traditionelli Verbreitigsbiet vùm Gallo isch in dr Oberbretagne, also em Oschtdeil, ùn zwar öschtlich vo de Sproochgränz zumBretonische wo vo Plouha im Department Côtes-d'Armor im Norde bis zur Halbinsel Rhuys im Süde vùm Department Morbihan goot. D Sproochgränz het sich für meereri Joorhùndert zùm Gùnschte vùm Gallo nooch Weschte verschoobe.
Sproochlig gsänne loot sich s Gallo eigetli nit vo zwei vo syne Noochberdialäkt im Süde vo deNormandi (normand méridional) ùn emAngevin abgränze. Alli drüü ghöre zurdomaine armoricaine, wo zurdomaine d'ouest vo deLangue d'oil ghört. Einewäg bschränkt mer de BegriffGallo uss geografisch-politische Gründ meischt ùff die Dialäkt, wo in der Bretagne gschwätzt werde, ùn zäält d Dialäkt vùm Süde vo de Normandi südlich vo deLigne Joret zumNormännische.
Als Alldaagssprooch isch s Gallo chuum no verbreitet. So hen im Joor 1999 binere Ùmfroog vùm französische StatischtikamtINSEE, 28.300 Lüt aagee, dass si Gallo schwätze[1], des sin 1.3% vo de Bevölcherig vo dr Bretagne gsi.
In ere Studie uss dr Mitti vo dr 1990er-Joor wird bschriibe, dass Chinder viilmool durch ihri Groosseltre no Passivkenntiss vùm Gallo mitbecho hätte, ihri Eltere aber nùmme Französisch mit ihne gschwätzt hen. E Ùmfroog ussem Joor 2008 vo 89 Schieler zwüsche 11 ùn 19 Joor alt het ergee, dass nùmme 2 vo de Schieler aagee hen, dass si in dr Familie Gallo näbe Französisch als Muettersprooch glehrt hen. Vo de Eltre hen immerhy no 17% aagee, dass si in ihrer Chindheit Gallo- oder zweisproochig Gallo-Französisch ùffgwaggse sin. Binere andre Froog allerdings hen 15.7% aagee, dass si vo ihrene Eltre Gallo glehrt hen, ùn fascht 35%, dass si vo ihrene Groosseltre Gallo hätte glehrt. Allerdings sin d Gallokenntniss wo doo glehrt worde sin, schynts oft nùmme begränzt gsi. Ei Schieler het dezuegschriibe dass es sich "nùmme ùm e paar Wörter" Gallo het ghandlet[2].
D Ùnterscheidigsmerchmool vo drdomaine d'ouest, wo s Gallo dezueghört, sin:
Usserdäm:
Ùnterschid zwüsche em Gallo ùn andre Langues d'oil
| Gallo | Normännisch | Französisch | Alemannisch |
| ch - chapèu | k - capé | chapeau | Huet |
| j - jardrein | g - gardin | jardin | Garte |
| s - muczae | ch- muchi | cacher | verstegge |
| dj - djésp | v- vêpre | guêpe | Weschpe |
| Gallo | Poitevin | Französisch | Alemannisch |
| è,èw - chapéu | ya - chapea | chapeau | Huet |
| yë – pomier | é - poumàe | pommier | Öpfelbaum |
