Aarbet (Formlezäiche
voänglisch work) isch in dr Füsik dEnergii, wo ufmechanische Wääg vom eneKörper uf en andere überdräit wird. Mä säit: „An dm Körper wird Aarbet verrichdet“ oder „Aarbet gläistet“. Das bassiert, wenn eChraft emeWääg nooch uf e Körper wirkt. Die gläisteti Aarbet wird im äifachste Fall asBrodukt us dr Chraft, wo in dr Richdig vom Wääg wirkt Kraft mit dr Wäägstrecki:
Wenn dr Wääg kä graadi Linie isch und d Chreft nid konstant si, denn isch d Aarbet sKurvenintegral über sSkalarbrodukt us Chraft und Wääg:
wo
dr Aafangspunkt vom Wääg bezäichnet und
dr Ändpunkt.
Wil Aarbet mechanisch überdräiti Energii isch, bezäichnet mä in däm Zämmehang d Energii au asgspäichereti Aarbet bzw. as dFähigkäit, Aarbet z verrichde.
In dr Thermodünamik isch d Aarbet eBrozässgröössi. Energii cha uf eSüsteem uf zwäi Wääg überdräit wärde: In dr Form voWermi
(z. B. dur Häize) oder uf mechanischi Wiis (z. B. dur Kompression). Wil bi dr Kompression e Chraft eme Wääg nooch wirkt, wird die überdräiti Energii as Aarbet (Sümbol) bezäichnet. In bäide Fäll änderet sich noch emerste Hauptsatz vo dr Thermodünamik dieinneri Energii
vom Süsteem.
Dieinternazional verwändeti Äihäit (SI-Äihäit) für Aarbet isch idäntisch mit dere für Energii: sJoule (Äihäitezäiche J). Us em Bezug vo dr Aarbet zur Chraft (SI-ÄihäitNewton) und Läistig (SI-ÄihäitWatt) chömme die abgläitete SI-ÄihäiteNewtonmeter (Nm) undWattsekunde (Ws): Es gältet 1 J = 1 Nm = 1 Ws. Hüfig brucht mä au d ÄihäiteWattstunde (Wh) bzw. Kilowattstund (kWh).
Mitspezifischer Aarbet (Formlezäiche
) isch in dr Thermodünamik s Aarbetsvermöge, Äihäit J/kg, wo uf d Masse vom Ströömigsfluid bezoge isch, gmäint.
