Tsjad (verouderde vorm:Tsjaad,Arabies: تشاد,Tshād, [ˈtʃaːd];Frans:Tchad, [tʃa(d)],luister(hulp·inligting)), amptelik dieRepubliek Tsjad (Arabies: جمهورية تشاد,Jumhūriyyat Tshād; Frans:République du Tchad; letterlik: "Republiek van die Tsjad"), is 'nlandingeslote land inSentraal-Afrika. Dit grens aanLibië in die noorde,Soedan in die ooste, dieSentraal-Afrikaanse Republiek in die suide,Kameroen enNigerië in die suidweste enNiger in die weste. Tsjad beslaan 'n oppervlakte van 1284000km² en het 'n bevolking van 19093595 in 2024 gehad. Diehoofstad en grootste stad isN'Djamena, tot in November 1973 Fort Lamy genoem. Ander stede sluit inSarh in die suide enFaya-Largeau in die noorde.
Die Republiek Tsjad is die noordelikste van die vier onafhanklike Afrikalande wat uit die vroeëre Frans-Ekwatoriale Afrika ontstaan het en het op 11 Augustus 1960 onafhanklik geword.
As gevolg van die land se afstand van die see en die grootlikswoestynklimaat word die land soms die "dooie hart van Afrika" genoem. In die noorde sluit dit dieTibestigebergte (3415m) in, die grootste bergreeks in dieSaharawoestyn. Die sentrale gedeelte van Tsjad vorm deel van dieSahel en die suide behoort tot dieSoedangebied. Die land beslaan ook 'n deel van dieTsjadmeer wat as gevolg van dehidrasie krimp. Hierdie meer is op 'n hoogte van 281m geleë, is net meer as 'n meter diep en word deur 'n moerasgebied omring. Tsjad se belangrikste waterweë is die Chari- (1200km) en die Logonerivier (970km), wat albei na die Tsjadmeer vloei.
Tsjad is een van die armste lande wêreldwyd, hoewel in onlangse jare die ontginning vanruolie begin het. Die kleinlandbousektor word deur die toenemende droogte in die streek ernstig bedreig. Naas die tweeamptelike tale Arabies en Frans word onder meerFula,Hausa enKanuri gebesig. Van dieetniese groepe sluit in Sara,Arabiere,Fula,Hausa enKanuri. Sowat 52% van die land se bevolking isMoslems, gevolg deurChristene.[1]
Nywerheidsontwikkeling is gering en die land het nouliks enige delfstowwe. Die bevolking bestaan uit 'n groot aantal stamme wat verskeie tale en dialekte praat. Die belangrikste teenstelling lê egter in die verskil tussen die relatief dig bevolkte vrugbare suide (met 'n bevolking wat waarde heg aan hut tradisionele Afrika-waardes), en ’n gearabiseerde bevolking in die onvrugbare, yl bevolkte noorde van die land.
Tsjad kan volgens sy landskap in drie streke ingedeel word. Die vrugbaarste deel is diesavannes in die suide, waar die meestereën val. Ook die sentrale deel van die land word deur grasagtige vlaktes gekenmerk, maar in die noorde is daar uitsluitend sand van dieSahara. Tsjad is oor die algemeen 'n baie plat land.
.svg)
