Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Gaan na inhoud
Wikipedia
Soek

Oos-Timor

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Demokratiese Republiek Oos-Timor
República Democrática de Timor-Leste (Portugees)
Repúblika Demokrátika Timór-Leste (Tetoem)
Vlag van Oos-TimorWapen van Oos-Timor
VlagWapen
Nasionale leuse:Unidade, Acção, Progresso(Portugees)
Unidade, Asaun, Progresu(Tetoem)
(Afrikaans: "Eenheid, Aksie, Vooruitgang")
Volkslied:Pátria
(Portugees vir: "Vaderland")
Ligging van Oos-Timor
HoofstadDili

8°34′S125°34′O /8.567°S 125.567°O /-8.567; 125.567

Grootste stadDili
Amptelike talePortugees enTetoema
RegeringUnitêre semi-presidensiële
grondwetlikerepubliek[1]
José Ramos-Horta
Xanana Gusmão
Onafhanklikheid
Vorming
• Portugees-Timor
• Onafhanklikheidsverklaring
• Indonesiese anneksasie
• Onafhanklikheid herstel


16de eeu
28 November1975
17 Julie1976
20 Mei2002
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
14 874[2] km2 (159ste)
5 743 myl2
feitlik geen
Bevolking
 - 2024-skatting
 - 2022-sensus
 -Digtheid
 
1 506 909[2] (156ste)
1 341 737[3]
101 / km2 (120ste)
262 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2025-skatting

$6,973 miljard[4] (169ste)
$4 916[4](152ste)

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2025-skatting

$2,115 miljard[4] (176ste)
$1 491[4](157ste)

MOI (2023) 0,634[5] (142ste)  medium
Gini (2014)28,7[6]  laag
GeldeenheidAmerikaanse dollarc ($) (USD)
Tydsone
 -Somertyd
(UTC+9)
nie toegepas nie (UTC+9)
Internet-TLD.tld
Skakelkode+670
a. 15 ander "nasionale tale" word deur die grondwet erken.
b. Deur die grondwet gedefinieer as herstel.
c. Centavo-munte word ook gebruik.
d..tp word uitgefaseer.

Oos-Timor (Portugees:Timor-Leste,Tetoem:Timor-Lorosae), amptelik dieDemokratiese Republiek Oos-Timor[7] (Portugees:República Democrática de Timor-Leste,[8] Tetoem:Repúblika Demokrátika Timór-Leste[9]), is 'neilandstaat inSuidoos-Asië. Dié land is op die oostelike deel van die eilandTimor geleë en beslaan ook 'n kleineksklawe op die noordwestelike deel van dié eiland. Oos-Timor grens in die weste, noorde en ooste aan Indonesië, en word in die suidooste deur dieTimorsee vanAustralië geskei. Dit beslaan 'n oppervlakte van 14 874 en het in 2024 'n bevolking van 1 506 909 gehad. Diehoofstad en grootste stad isDili. Oos-Timor het tweeamptelike tale: Portugees en Tetoem.[2]

Nasa-satellietbeeld van Oos-Timor
Kaart van Oos-Timor

Oos-Timor is in die 16de eeu deurPortugal gekoloniseer en dit het tot sy dekolonisasie bekend gestaan as Portugees-Timor. Op 28 November 1975 het Oos-Timor sy onafhanklikheid verklaar, maar dit is kort daarna deurIndonesië beset en verklaar tot dié land se 27ste provinsie. Op 20 Mei 2002 het Oos-Timor die eerste land geword, wat in die loop van die 21ste eeu onafhanklik geword het. Dit is net een van twee lande in Suidoos-Asië wat deur dieChristendom gekenmerk is, die ander isFilippyne. Daarbenewens is Oos-Timor die enigste onafhanklike land inAsië, waar Portugees 'n amptelike taal is, en saam metMacau een van twee Portugeestalige gebiede in Asië. In 2011 het Oos-Timor aansoek gedoen om by die streeksorganisasieASEAN aan te sluit en op 26 Oktober 2025 het dit die elfde lidland van dié organisasie geword.[10]

Etimologie

[wysig |wysig bron]

"Timor" is ontleen aantimur en beteken "oos" inMaleis, waarvolgens die toutologiese naam "Oos Oos" beteken. InIndonesies lei dit tot die naamTimor Timur wat na die voormalige Indonesiese provinsie verwys;Timor Leste verwys egter na die onafhanklike land). In Portugees is die landsnaam "Timor-Leste" (Leste beteken "oos"). InTetoem is ditTimór Lorosa'e ("Lorosa'e" kan letterlik vertaal word as "waar die son opkom").[11][12]

Die amptelike name in sygrondwet luiDemocratic Republic of Timor-Leste inEngels,[13][7]República Democrática de Timor-Leste in Portugees[8] enRepúblika Demokrátika Timór-Leste in Tetoem.[9]

InAfrikaans kan dit as 'ntoutologie beskou word om "Oos-Timor" te sê, aangesienTimor "oos" beteken.

Verwysings

[wysig |wysig bron]
  1. (en)Octávio Amorim Neto, Marina Costa Lobo (2010)."Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries". Social Science Research Network. Besoek op28 Oktober 2025.
  2. 123(en)"East Timor".Central Intelligence Agency. Besoek op28 Oktober 2025.
  3. (en)"Main Report Timor-Leste Population and Housing Census 2022". Nasionale Statistiekinstituut. 18 Mei 2023. Besoek op28 Oktober 2025.
  4. 1234(en)"Timor-Leste".Internasionale Monetêre Fonds. April 2025. Besoek op28 Oktober 2025.
  5. (en)"Human Development Report 2025"(PDF). United Nations Development Programme. 6 Mei 2025. Besoek op28 Oktober 2025.
  6. (en)"Gini Index – Timor-Leste".Wêreldbank. Besoek op28 Oktober 2025.
  7. 12(en)"UNGEGN list of country names"(PDF). United Nations Group of Experts on Geographical Names. 2–6 Mei 2011. Besoek op28 Oktober 2025.
  8. 12(pt)"Constituição da República Democrática de Timor"(PDF). Regering van Oos-Timor. Besoek op28 Oktober 2025.
  9. 12(tet)"Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timór-Leste"(PDF). Regering van Oos-Timor. Besoek op28 Oktober 2025.
  10. (en)David Rising, Eileen Ng en Chris Megerian (26 Oktober 2025)."East Timor joins ASEAN in bloc's first expansion since the 1990s". Associated Press. Besoek op28 Oktober 2025.
  11. (en)Amy Ochoa Carson (2007)."East Timor's Land Tenure Problems: A Consideration of Land Reform Programs in South Africa and Zimbabwe"(PDF).Indiana International & Comparative Law Review.17 (2): 395.doi:10.18060/17554.Geargiveer(PDF) vanaf die oorspronklike op 27 Maart 2022. Besoek op27 Maart 2022.
  12. (tet)"tetun.org".Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Mei 2021. Besoek op7 Mei 2021.
  13. (en)"Constitution of the Democratic Republic of Timor-Leste"(PDF).Government of Timor-Leste.Geargiveer(PDF) vanaf die oorspronklike op 21 Desember 2019. Besoek op2 September 2016.

Bronnelys

[wysig |wysig bron]
Algemeen

Eksterne skakels

[wysig |wysig bron]
Lande en gebiede inAsië
Onafhanklike lande
Omstrede gebiede
Afhanklike gebiede
Australië
Verenigde Koninkryk
Volksrepubliek China
Lande van
1. Landdeels inAfrika. 2. Land deels inEuropa. 3. Geografies inAsië, maar gereeld beskou as deel vanEuropa a.g.v. kulturele en historiese oorwegings.
Internasionaal
Nasionaal
Geografies
Akademie
Kunstenaars
Mense
Ander
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Oos-Timor&oldid=2846709"
Kategorieë:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp