| Hoogduitse tale Hoogduitse dialekte | |
|---|---|
| Geografiese verspreiding: | Middel- en Suid-Duitsland,Liechtenstein,Luxemburg, Noord- en Sentraal-Switserland,Oostenryk,Pole,Elsas enSuid-Tirool |
| Genetiese klassifikasie: | Indo-Europees Germaans Hoogduitse tale |
| Onderafdelings: | |
 Die Hoogduitse tale is 'n onderafdeling van dieWes-Germaanse tale Nederduits (Wes-Germaans) Nedersaksies (Wes-Germaans) Middelduits (Wes-Germaans) Opperduits (Wes-Germaans) Anglies (Anglo-Fries, Wes-Germaans) Fries (Anglo-Fries, Wes-Germaans) Oos-Noord-Germaans Wes-Noord-Germaans Lyn wat die Noord- en Wes-Germaanse tale skei | |
DieHoogduitse tale ofHoogduitse dialekte (Duits:Hochdeutsch) is enige van die spreekvorme vanStandaard Duits,Luxemburgs enJiddisj sowel as die plaaslike Duitsedialekte wat in sentraal en suidelikeDuitsland, inOostenryk, inLiechtenstein, inSwitserland, inLuxemburg en in naburige dele vanBelgië,Frankryk (Elsas en noordelikeLotaringe),Italië enPole gepraat word. Dit word ook in voormalige koloniale nedersettings soos byvoorbeeld inRoemenië (Transsilvanië),Rusland,Verenigde State enNamibië gepraat.
"Hoog" verwys na diebergagtige dele van sentraal en suidelike Duitsland en dieAlpe, teenoorNederduits wat 'n die plat kusgebiede van die noorde gepraat word. Hoogduits kan onderverdeel word inOpperduits enMiddelduits (Oberdeutsch, Mitteldeutsch).
Die Duitse termHochdeutsch word ook losweg gebruik, maar nie deur taalkundiges nie, om nastandaard geskrewe Duits te verwys in teenstelling met die dialekte, omdat die standaard taal uit Hoogduits eerder as Nederduits ontwikkel het.
Hoogduits soos in suidelike Duitsland, Beiere en Oostenryk gepraat was 'n belangrike basis vir die ontwikkeling van Standaardduits.
Die historiese vorms van die taal isOud-Hoogduits enMiddel-Hoogduits.
Hoogduits word van ander Wes-Germaanse varieëteite onderskei deur die deelname daarvan in dieTweede Germaanse klankverskuiwing (c. n.C 500).
Om dit waar te neem, vergelyk DuitsPfanne metAfrikaans enEngelspan ([pf] na[p]), Duitszwei met Afrikaanstwee en Engelstwo ([ts] na[t]), Duitsmachen met Afrikaansmaak en Engelsmake ([x] na[k]).
In dieHoogalemanniese dialekte is daar 'n verdere verskuiwing;Sack (soos Engels "sack") word uitgespreek as[z̥akx] ([k] to[kx]).
Sentraal-Duitse dialekte
Hoog-Duitse dialekte
Let daarop dat die skeiding tussen subfamilies vanGermaans meestal nie presies gedefinieer kan word nie; meeste vorm kontinue gradiënte, met naburigedialekte wat onderling verstaanbaar is en die wat verder van mekaar is nie. In besonder was daar nooit 'n oorspronklike "Proto-Hoogduits" nie. Om die en ander redes is die ideë om die verwantskap tussen die Wes-Germaanse taalvorms enigsins in 'n boom diagram voor te stel onder taalkundiges omstrede; die onderstaande verdeling moet dus met die voorbehoud gelees word:
 | Wikimedia Commons bevat media in verband metHoogduitse tale. |
