 Η επαναστατική αναταραχή στην ηπειρωτική Ελλάδα δεν έπαψε με την ίδρυσητου ελληνικού κράτους. Μια διαρκής έκνομη συμπεριφορά στην ύπαιθρο, η οποίασυνδέθηκε με το φαινόμενο της ληστείας, υπέσκαπτε την όποια νομιμοφροσύνητων πληθυσμών που διαβιούσαν στις οθωμανικές επαρχίες της ελληνικής χερσονήσου.Ανεξάρτητα από τις αφορμές, οι εξεγέρσεις συνδέονται με την επιθυμία τωνελληνικών πληθυσμών για την ένταξή τους στο ελληνικό κράτος και αποτελούνεκδηλώσεις του Ανατολικού Ζητήματος. Η πρώτη σημαντική εξέγερση ξεκίνησε στην Ήπειρο λίγο πριν από τον Κριμαϊκόπόλεμο, με τον οποίο τελικά συνδέθηκε. Ύστερα από μια περίοδο οικονομικήςπίεσης και τρομοκρατίας οι κάτοικοι του Ραδοβιτσίου στην Ήπειρο συγκεντρώθηκανστις 15 Ιανουαρίου 1854 και αποφάσισαν να κηρύξουν ένοπλο αγώνα μέχρι να"(αποδιώξουν) τους τυράννους οσμανλίδας από την γη των πατέρων (τουςαποκαθιστώντας) ελευθέραν την πατρίδαν...", όπως αναφέρει η προκήρυξη. Οι πολεμικές επιτυχίες των επαναστατών προκάλεσαν εξεγέρσεις και σε άλλεςπεριοχές της Ηπείρου. Στη συνέχεια, των εξεγέρσεων ηγήθηκαν έλληνες αξιωματικοίπου διατηρούσαν παραδοσιακά στενές σχέσεις με την περιοχή, όπως ο υπολοχαγόςΣπυρίδων Καραϊσκάκης, ο υποστράτηγος Θεόδωρος Γρίβας και εθελοντές απότην Ελλάδα και τα Επτάνησα. Παρά τις αρχικές νίκες τους οι επαναστάτεςνικήθηκαν στη Σκουληκαριά το Μάιο του 1854 και η αναταραχή έληξε με τηνπυρπόληση χωριών της περιοχής και την εκδίωξη πολλών κατοίκων. Στη Θεσσαλία με τους εξεγερμένους ντόπιους συντάχθηκε ο υπασπιστής τουΌθωνα Χριστόδουλος Χατζηπέτρος από το Φεβρουάριο του 1854, ενώ αργότεραδραστηριοποιήθηκε και ο αξιωματικός της χωροφυλακής Νικόλαος Φιλάρετοςστο Πήλιο. Γύρω από το Χατζηπέτρο συγκεντρώθηκαν πολλοί εθελοντές από τηνΠελοπόννησο, τη Μακεδονία και την Κρήτη. Ο Χατζηπέτρος κέρδισε πολλές μάχεςκαι έφτασε ως τα Τρίκαλα, προτού, όντας αποκομμένος από την Ελλάδα καιμπροστά σε μεγάλες ενισχύσεις του εχθρού, αναγκαστεί να γυρίσει στη Λιβαδιάστις 29 Ιουνίου 1854. Στη Δ. Μακεδονία έδρασε ο Θεόδωρος Ζιάκας, ο οποίος αναγκάστηκε το Μάιονα αποχωρήσει αφήνοντας την επαρχία των Γρεβενών, όπου επακολούθησε "χαλασμός".Η πιο έντονη δραστηριότητα αναπτύχθηκε τον Απρίλιο του 1854, από τον αναγορευμένοσε αρχιστράτηγο της Μακεδονίας, πρώην υπασπιστή του βασιλιά, Τσάμη Καρατάσο.Ο Καρατάσος αποβιβάστηκε στη Χαλκιδική και εναντίον του στράφηκαν τα πυράκαι των Γάλλων, οι οποίοι φοβήθηκαν την είσοδό του στη Θεσσαλονίκη. Ύστερααπό μια σύντομη κατάληψη των Καρυών του Αγίου Όρους, χωρίς εφόδια και επαφήμε το αθηναϊκό κέντρο, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει μαζί με λίγους συντρόφουςτου το Όρος, με ένα γαλλικό πολεμικό. Οι πρόξενοι των Δυνάμεων ανέλαβαν να προστατέψουν τους αμάχους και τουςντόπιους πολεμιστές που τον στήριξαν. Η αποτυχία του Καρατάσου ανάγκασεκαι τους μακεδόνες οπλαρχηγούς που είχαν ξεσηκωθεί στην περιοχή του Ολύμπουνα επιστρέψουν στην Ελλάδα. Απέναντι στις εξεγέρσεις το ελληνικό κράτος στάθηκε σιωπηρά θετικό.Παρά τις παραινέσεις προς τον Όθωνα από τους πρέσβεις της Αγγλίας και τηςΓαλλίας και από το Ναπολέοντα Γ΄, εκείνος δεν αποκήρυξε ούτε τιμώρησε τουςεπαναστάτες αξιωματικούς του. Η Πύλη διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις μετην Αθήνα (10 Μαρτίου 1854) και στα σύνορα ο στρατός ζούσε έναν πολεμικόπυρετό. Στην Ελλάδα ο λαός κινητοποιούνταν υπέρ του πολέμου και ο βασιλιάςετοιμαζόταν να αναλάβει κάθε κίνδυνο. Οι πρεσβευτές της Αγγλίας και της Γαλλίας από τις 30 Μαρτίου ανήγγειλανεπίσημα τον έλεγχο και την κατάσχεση εφοδίων προς τους επαναστάτες. Ύστερααπό αυστηρές διακοινώσεις η Αγγλία και η Γαλλία προέβησαν σε ναυτικό αποκλεισμότων ελληνικών λιμανιών και σε στρατιωτική κατάληψη του Πειραιά στις αρχέςΜαΐου του 1854. Η κίνηση αυτή ανάγκασε τον Όθωνα να διακηρύξει την ουδετερότητατης Ελλάδας (14 Μαΐου 1854) και να διορίσει μια κυβέρνηση επιθυμητή στιςδυνάμεις κατοχής υπό τον Αλέξανδρο Μαυρογορδάτο. Η νέα κυβέρνηση με αυστηρά μέτρα και πιέσεις κατάφερε την επάνοδο όλωντων παραιτηθέντων εξεγερμένων αξιωματικών. Οι διπλωματικές σχέσεις με τηνΟθωμανική Αυτοκρατορία αποκαταστάθηκαν με τη συνθήκη του Κανλιτζά το Μάιοτου 1855. Η τραγικότερη συνέπεια του αποκλεισμού και της κατοχής που κράτησε ως τοΦεβρουάριο του 1857 ήταν ένας τρομερός λoιμός που άφησε πολλούς νεκρούςκαι ένα πλήθος ορφανά παιδιά.
|