Wyrażaróżnesilneuczucia:zachwytu,zdumienia,podziwu,przerażenia,bólu,gniewu;wzmacniaprośbęlubżyczenie;podkreślapytanie;
oMącz,Modrz,Vulg;eheu,euhoe,heheu,hei,vae,vaehMącz,Cn;oh,oh,ohe,pro(h)Cn(3880):
O iákąby pocżeſność miał/ Ieśliby też cudnie śpiewał.BierEz K3,
S;
O wielkié dary ij przywileie dál pán bóg temu ſwiętemuOpecŻyw 12,
16,
17v,
20v,
[27],
29 (
43);
O wiele dobrégo na on cżas pán Iezus ſwiatu cżiniłForCnR A3;
PatKazI 5,
9v,
17v;
ſyn boſky obrał ſobyeo yeſzcze z wyecznoſcy dzyeuyczą marya bycz matką czlouyeczenſtwa yegoPatKazII 30v,
19v,
20v [2r.],
21v,
22,
22v (
200);
opathrzmy dobrze czynycz nyetelko przed bogyem ale teſch przed ludzmyPatKazIII 148v,
92v,
99v,
116v;
TarDuch A5;
O nędzneż takich kochanieBierRozm 7;
LibMal1544/79v,
1551/166;
O ſrogieſz to ſercze twoieRejJóz F3,
Hv;
O nedznas moia nadzieiaRejKup f5,
f5,
g2,
n8,
aa7v;
o płaczeſz iá moiéi wielkiéi nędze/ że to czuię iſz mię bóg opuściłMurzHist I4;
Diar 101;
BielKom F;
GliczKsiąż M3v;
LubPs Lv,
M3,
P5v,
Q4v,
V3v (
8);
O nędzneſz náſze práwáRejWiz 102;
O płákáćby káżdemu kwitnącey młodośćiRejWiz 190v,
5v,
27v [2r.],
28v,
29v,
30v (
27);
LeszczRzecz A3v;
RejFig B2;
RejZwierz 2v;
BibRadzGen 17/18,
18/15,
Ex 10/10,
1.Esdr 7/27,
Ps 89/53;
O doſyć ći dźiś miedzy Kśiędzmi Iudaſzow ieſthOrzRozm H2,
B;
BielKron 135,
323;
GrzegRóżn N4v;
O wyborna á znamienita okwitość XiąkKwiatKsiąż H;
O. Atat data Hercle verba mihi sunt,O iścieć mie zdrádzono.Mącz 18d;
O indignum facinus,O niecnotliwy á nieſlachetny vczinek.Mącz 89a,
100d,
117a,
124b,
163c,
199b (
23);
O wielkaſz to pokuſá á wielki to ſtopień do odmiennośći myſli ſtátecżney vboſtwo á vdręcżenie.RejAp 21v,
8 [2r.],
9 [2r.],
11v [2r.],
22v,
24 (
68);
HistRzym 62v,
81;
O ſzyrokiſz to ſtoł á hoyna wiecżerza tego Páná náſzego/ á tego miłoſierdzya iegoRejPos 76,
2v [2r.],
6v,
7,
10,
14 (
123);
GrzegŚm A3v;
o iákaż to ieſt w nędznych ludzyoch wádá/ A w zacnośći ich ſzpetna mogę rzec przyſádáHistLan E3v,
B3;
obacżywſzy ſie á vciekſzy ſie do rozumu/o wnet mądry cżłowiek wizytko w ſobie ſnádnie pohámowáć może.RejZwierc 77v,
5v,
10,
13,
23,
33v (
49);
WujJud 4,
36v,
249v;
RejPosRozpr cv;
BiałKaz I4v;
CzechRozm 254v;
ModrzBaz 106v;
SkarJedn 66;
KochPs 93;
SkarŻyw 27,
63,
79,
81,
89 (
44);
O widzę ćię widzę.MWilkHist B4v,
B4,
B4v,
H2;
o łotrći to iákiś byłWerGośc 219;
WerKaz 301;
O ſzcżęſliwy ktory ma zbrácenie z mądrośćią.WisznTr 23,
18;
KochPieś 2;
O nieſczęśliwé czáſy/ nie ták przed tym było/ Sámá cnotá płáćiłá/ aż y wſpómniéć miło.PudłFr 74,
67;
ArtKanc B6,
C,
E8v,
E9v,
K4v (
8);
ZawJeft 42;
ActReg 84,
143,
174;
Phil D;
GórnTroas 53,
64;
O mizerna kondiciia náſzá! y prózné nádźieie náſzé.OrzJan 97,
102;
WyprPl A3v;
O Niechże nam błogoſłáwi wſzechmocny Pan Bog/ Oćiec + Syn + y Duch święty + Amen.LatHar 105;
O kiedyż wżdy przyidźie koniec wſzytkich prac y fráſunkow?LatHar 602,
52,
68,
390,
444,
603,
737. 747;
O ćiężka to nieść krzyż.WysKaz 26;
SiebRozmyśl I,
K4v,
L [2r.],
L2v;
O iáki to czás w on wiek złoty bywał Gdy kázdy chlebá zá cnotą nábywáł.KlonKr A4v;
KmitaSpit C,
C4;
PowodPr 27;
O/ co ſię tego łupieſtwá názbieráło miedzy ludźmiSkarKaz 351b,
3b,
6b,
206b,
209a,
316a (
11);
O Nędzny żywot ludzki/ troſkámi ſplećiony/ Chorobámi/ vćiſki/ zewſząd otoczony.GosłCast 23,
41,
71;
SkarKazSej 665b,
672a,
701a;
PudłDydo Bv,
B5;
Nieſtáłe dobrá/o ſtokroć ſzczęśliwy/ Ktory tych cieniow wczás zna kſztałt prawdźiwy.SzarzRyt Av,
B,
C3,
D3;
[Maćie záwſze pámiętáć ná te páńſkie ſłowá/ Więtſza rzecż ieſt dáć/ niż bráć (o złotaſz to mowá).ProtJałm 6v (Linde)].
Użyciadwukrotne (44),trzykrotne (3):OpecŻyw 134;O zayſte gdzye duſza czyſta y ſercze (popr.) pokornye (—)O tam czyalo yeſt przenayczyſthſchePatKazII 48;o ta myla panna nablyſſza byla bogao yeſcze przeth wſzemy vyekyPatKazII 67v,32;O błogosławieniſzto/o ſzczęſliwiſzto ſą/ ktorzy zwybranych ſąMurzHist F4;SarnUzn H3v;RejAp 98,102v;O nędzneſz tho roſkoſzy náſze/o nędzneſz to bogáctwá náſzeRejPos 82v,16v,33,[36]v,40v,82 (26);RejZwierc 90v;ModrzBaz 65;SkarŻyw 92. 208,384;O PROZNE TROSKI LVDZKIE.O NADZIEIE PLONE.KochPam 88;PaprUp C3;OrzJan 28,44;WujNT 396;SkarKaz 243 b;SkorWinsz A3;O moc/o roſkoſz/o ſkárby/ pilnośći/ Choćby nic dármo były / przedſie ſzkodząSzarzRyt Av.
Połączeniazinnymiwykrzyknikamiorazzróżnymiczęściamimowypełniącymifunkcjewykrzykników: »o bieda(ż), biada(ż)« (8:2):O bieda mnie nędznéOpecŻyw 110v,113;KrowObr 16,121;O biedaſz nam męſkiemu rodzáiowi/ żeſmy iuż przyſzli ná niewieśći ſądBielKron 318v;Atat, Formidantis,O biedaſz mnie boyęc ſie.Mącz 18d,224b,256a;RejPos 309v;O biádá ślepoćie náſzeyWysKaz 13.
»o by« (30):OpecŻyw 14;O by ludzie rozmyſiali [...] nigdyby ſobie przeciwni niebyli.BielŻyw 170;Oby to było wiádomo cżłowieku nędznemu [Sicognitumessethominimisero] co ſie ſnim ma dziać na potymHistAl F5;LubPs gg5;RejWiz 141;LeopIos 1/1,Is 48/18;RejFig Eev;BibRadzIs 48/18,Ioann 4/10;O by táki kupiec był/ łácno by Rzym kupił.BielKron 130;Mącz 256a [2r];RejAp 92v,156;RejZwierc 56v,83,[193],260v;BudBibIs 63/19;BiałKaz L3;SkarJedn 295;SkarŻyw 127,501;O by tę ſpráwiedliwość ludźie miłowáli/ Y długoby ná świećie y ſzcżeśliwie trwáli.KołakCath C4v;GosłCast 57;SkarKaz 551a,579b;O byśćie tákie ſerce ku oyczyznie mieliSkarKazSej 668a,661a.
»o gdyż, gdy(ć)by« (9:8):O gdyſzczy doktorouye (popr.) ſzwyączy (—) uyznauayą ſyą bycz nyedoſtateczny ku uypyſanyu otwym począczyu/ a tedy ya muſchą mylczecz glupyPatKazII 19v,29,46v,53v,71,72v (9);O gdyby káżdy weźrzał z nas we wnątrz do ſiebieRejWiz 53;BiałKat 271;BudBibGen 17/18;CzechRozm 35v;SkarJedn 110,401;ArtKanc D8v;PudłDydo B2v.
»o gdzie(ż) (by)« (4):O gdźieſzby to mnie Bóg dałMurzHist O4v,H4v;RejZwierz 140;O gdzie dziś tácy ludzieSkarŻyw 115.
»o gorze(ż)« (2):O gorzeż mnie ſmutné matceOpecŻyw 147v [idem]28v.
»o hej, hej« (2):O hey hey Fránćiſzek Diyabelſką moc ſkáził.KrowObr 144vmarg [idem]Ttv.
»o jak(o) (ż)« (214):BierEz S4;OpecŻyw 9v,11v [2r.],35,39,46v (15);PatKazII 31,60,62 [2r.],63,71;WróbŻołt 31/10,k. Z4v,118/97,104,140;RejPs 106,175v,200;RejJóz B6;SeklKat L;MurzHist Hv,H4v;O yákoż to ſwyát łamány y nyeobácżny.GliczKsiąż M7v;LubPs E2v,N,R,T,V v,X4v,ddv;SeklPieś 32;KrowObr 88v,98v,119v;RejWiz 22;O iáko przykra ieſt bárzo mądrość ludziom nieucżonym [Quamasperaestnimiumsapientiaindoctishominibus]/ á niewytrwa w niey głupi.LeopEccli 6/21,A3v,Sap 4/1,12/1,Eccli 42/23,Rom 10/15;O iákoż ſą mocne ſłowá prawdźiwe [Quamroboratasunteloquiarecta]?BibRadzIob 6/25,1.Reg 26/10,Thren 4/1;O iáko nędzna w ten cżás byłá Rzecż poſpolita á vtrapiona w Polſzcże przez wnętrzne walkiBielKron 361,70,310v,315;O iákoby to zaczny mąſz był/ gdy by ſie był w mnieyſzym ſcżęſciu narodził.KwiatKsiąż Fv;Mącz 34d,72d,125b,247b,313c (9);SarnUzn F5,H5v;HistRzym 129v;O iákoż dziś tych Nykodemow wiele ná ſwiecieRejPos 152,13,19,19v,[36]v,63 (17);RejZwierc 93v;RejPosRozpr c3v;BudBibIob 6/25,Cant 4/10,Eccli 3/17 [18],20/4,18;O iáko wielka licżbá ieſt onych/ ktore nieuhámowána do otrzymánia vrzędow chęć/ y ſpor o doſtoieńſtwá nędznie trapiModrzBaz 39v,12,17v,22v,[38]v,45v (15);SkarJedn 3,59,90,147,293 [3r.] (11);SkarŻyw 26,31,91,92,97 (39);CzechEp 171;WerGośc 222;ZawJeft 22;O iákobym cie teraz ſkarał/ gdybym ſie nie rozgniewał.Phil I,K3;O iáko/ ludzkie nádźieie/ odmienneGrabowSet T4v,M3v,Q2 [2r.],S4,V v;LatHar 49,53,88,103,144 (16);O iák to cżłowiek tyśiąc kroc ſzcżęśliwy/ Ktory wiek ſwoy pierzchliwy/ Ták obmyśla/ że zdrowy Będąc rzec może: vmrzećie [lege: vmrzećiem] gotowy.RybGęśli Dv;WujNT 396;O iákoż wielki ieſt ten ktory nálazł mądrość y vmieiętność/ ále niemáſz nád boiącego ſię Páná Bogá.WysKaz 4;O iákoż to rożna náuká od poſtępkow świátá tegoWysKaz 4. 13,25,45;SiebRozmyśl L2;PowodPr 19;SkarKaz 209a,314b,382b,383b,386b (8);GosłCast 24;SkarKazSej 671b,672a,673a,693a,b,701a,706a.
»o nie, nie« (1):Minime gentium,O nie nie.Mącz 222d.
»o nie?« (1);Coż cżynić mamy. Roſpacáć [!]/O nie? Cżemu nieroſpacżáć?BiałKaz B2.
»o (ach) niestety(ż), o niestotyż, o niestocie« (15:3:3):O nieſtocie mnie nędzné vbogié/ iuż iá nie vzrzę więcey pociechy mé.OpecŻyw 148,32;KrowObr 146v;Euhoe, Interiectio dolentis aut exclamantis,O nieſtetyſz.Mącz 109b,100d [2r.],118d,154a,256a [2r.],338a (10);O ách nieſtotyſz y namći ty gárnce mięſá ſmákuią tego mizernego Egiptu omylnego ſwiátá tego.RejAp 28;RejPos 197v,209;BielSpr 46v;SkarŻyw 263;Phil O;O nieſtétyſz mnie/ toć ſchnęGórnTroas 37;LatHar 137.
»o prze Boga« (1):o prże Bogá ćię proſzęGórnRozm K2.
»o rata« (1):O rátá moy miły Pánie/ boć iuż bárzo zle o mnie.RejPos 245.
»o wara, wara« (1);Byś nie wźiął bartą po głowie.O wárá wárá.MWilkHist B4.
»o wierę« (9);O wierę wydze niebogo Niemaż ſię vcziecz do kogo.RejKup d5,i6v;o wierę bych ią krolem zoſtał/ Nie byłáby żadna rzecż ocżbych ſie zátroſkał.RejWiz 70v;Mącz 148c;RejPos 325v;O iuż wierę też cżás ſobie odpocżynąć.RejZwierc 158v,83v,155v,191.
»o zaiste« (26):o zayſte tą panna zwyecznoſczy laſk boſkych yeſt napelnyonaPatKazII 28v,27,27v,28v,31v,37 (24);Te záśię głowy trupie cżego nas vcżą?O záiſte wielkiej náuki.WysKaz 45,30.
»o zaprawdę« (17):O zapráwdę dziw niemały/ ijże w ten cżas kryſtuſa krolem ij panem łotr wyznál na krzyżuOpecŻyw 144v;o zaprawdą byla ta myła panna oduyekow w kochanyu boſkyemPatKazII 67v,67v,69,73v;O záprawdę ſam Pan Bog moy duſſę mą wybáwiLubPs N2,G,Z4;RejPos 80,314;BiałKat 176;RejPosWstaw [413]v;WerGośc 247;LatHar 94,271;WysKaz 7;SiebRozmyśl R4v.
Frazy: »o chwała Bogu« (
1):
O exultantis, Terent. o factum bene,O chwáłá bogu/ dobrze ták/ dobrze ſie ſtáło.Mącz 256a.
»o dajże to Boże« (1):Utinam tibi videam commitigari sandalio caputO dayże to Boże/ ábyć pánttoflą głowę zmiękczono.Mącz 37b.
»o dałby to (Pan) Bog (wieczny)« (2):O dałby to Pan Bog/ by y ſam X.A. ſlowá ſwoie vważáć vmiałNiemObr 143;GórnTroas 61.
a.
Wpołączeniuzwołaczem(2606):
α.
Wykrzyknikbezpośredniopoprzedzawołacz(2505):
BierRaj 17v,
18v,
19 [2r.],
19v [2r.],
20 (
9);
PowUrb +v,
+2 [2r.],
+3v;
BierEz A2,
G3,
Kv,
K3,
S2,
S4;
S cżegoż ſie weſelicieo ludzie bogacij/ tzo legácie w roſkoſſné lóżnicy?OpecŻyw 16,
l,
6,
7v,
l0v,
14v (
210);
OpecŻywPrzedm C3v;
O milá fortuno ty nam mnogo dobrego cżyniſzForCnR E3v;
PatKazI 7,
10v,
18;
O wſzechmocznoſzczy boſka raczy ſyą yuſch ſmylouacz nad ſwem ſthworzenyemPatKazII 33v,
19,
20,
20v,
22,
27 (
23);
O boze uyelky yako dzywna mądroſzcz thwaPatKazIII 106v,
91,
92 [2r.],
103v,
107 [2r.] (
12);
O Iezu Nazarańſki obeyzrzy ſmutki moie Kthore mnie ogarnęłyTarDuch D,
D3,
D5v,
E3 [4r.],
E3v [7r.],
E4;
FalZioł V lv;
o przyiaciele żądny zwas nie ieſt mi przyiacielemBielŻyw 89,
134,
154,
155,
159,
164 [2r.];
Confiteantur domino miſericordiae eius; [...] Chwalćie pana bogao wy miłoſierne vcżinki iegoWróbŻołt 106/8,
4/3,
34/10,
67/11,
14,
70/19,
aa4 (
18);
RejPs 68v;
RejJóz B4,
B5v;
RejRozm 394;
RejKup f5,
G,
P;
HistAl A7v,
Bv,
C4v,
D2,
D4 (
13);
MurzHist I4v,
K4v,
R4v;
MurzNTMatth 6/30,
17/16,
Luc 12/28,
24/25;
BielKom D,
D6,
E4,
F7,
G5;
o Mácyeyu yákoż ſie maſzGliczKsiąż H7v,
B8v,
C3;
LubPs A3v,
A4v,
B4,
C2v,
D2 (
99);
Iákoſz długoo Boże będzie bluznił nieprzyiaćiel imię thwoie?KrowObr 70,
6v,
11v,
25v,
30v,
32 (
88);
O nędzny náſz żywocie/ márna báńko śklánaRejWiz 83v,
20v,
21v,
27v [2r.],
34v,
35v (
33);
Leop A3v,
Iudic 5/14,
2.Reg 15/27,
2.Par 20/17,3.Esdr 6/3 (
21);
OrzList ev,
h3;
KochZuz A3v;
RejFig Bb4v;
RejZwierz A5,
2v,
3,
41v [2r.],
46v (
11);
Proſzęo Pánie [QuaesoDomine]/ niech wyſłucha vcho twoie modlitwę ſługi twoiegoBibRadz 2.Edsr 1/11,
Gen 16/8,
24/12,
42,
27/34,
38 (
103);
OrzRozm A4,
B3v [2r.],
B4v,
Ev,
M2v;
Mącz 37d,
83d,
118d,
126a,
203a (
11);
BielKron 12v,
18v,
41,
44,
45v (
22);
GrzegRóżn Nv,
N3,
N4v,
O2;
KochZg A2;
Sturczyć ſye nam ledá kiedy/o Pánowie Polſcy y Litewſcy/ [...] ieſliże ſye nie obaczyćie.OrzQuin Kv,
D2,
D2v,
K,
K3,
K3v [2r.] (
19);
Prot D4v;
Ná pocżątku ſtworzyłeś ziemięo Boże IehowáSarnUzn C5v,
E4,
F5,
G4,
G4v,
H4;
LeovPrzep b4,
B4;
RejAp AA3,
AA6,
11,
11v,
14 (
38);
GórnDworz T3;
HistRzym 4v,
7v,
11v,
17,
19v [3r.] (
41);
O nędzney á máłey wiáry ludzie/ cżemu ſie lękacie?RejPos 51,
20,
20v,
22v,
29,
54v (
196);
BiałKat 128v,
228v;
O wy nedzne pieniądze tośćie w lichey cenieBielSat B4v;
HistLan BB,
F4;
KuczbKat 90;
O nieſzcżęſne obżárſtwo toż śiłá przewodziſz/ Zdrowiu/ ſzcżęſciu y ſławie ták káżdemu ſzkodziſz.RejZwierc 252,
43,
50,
63v,
67,
192v (
17);
KochMon 33;
O miła zgodo/ co obycżáiow vgody ſzukaſz.WujJud 217,
A5,
45,
58v,
97,
148 (
12);
RejPosWstaw 22v;
BudBibDeut 33/23,
29,
1.Par 16/28,
2.Par 6/19,
10/16 (
17);
Strum M;
BiałKaz A4,
Bv,
D4,
H2v,
M2,
M2v;
BudNTMatth 17/17 [16],
Act 18/14;
StryjWjaz C4;
CzechRozm 5,
38,
146v,
194v;
PaprPan A2;
Ale to wam więcey przyſtoio náſze miłe nogi [onostripedes]/ ábyśćie wy przeſtawſzy na wáſzem vrzędźie chodzenia/ zoſtáwiły ocżom [...] tę pracą/ że one ſáme widząModrzBaz 45v,
21,
21v,
25,
29,
31 (
23);
SkarJedn 27,
66,
85;
KochDryas A2 [3r.],
A2v;
O biáloſkrzydła/ morſka pláwácżkoKochOdpr C3v,
B,
Bv,
B3,
B4v,
C (
11);
Calag 254b;
KochPs 6,
10 [3r.],
17 [2r.],
20,
21 (
78);
SkarŻyw 4,
21,
26,
76,
79 (
43);
KochTr 7,
15,
17,
21;
O Dio/ coż mi śię dźieie Serce mi iákoś truchleie.MWilkHist C4v,
Ev,
E2,
F4,
G4v,
I (
8);
StryjKron 159,
160 [3r.];
CzechEp 77,
112;
KochJez A2,
A3v,
B,
B2v,
B4 [2r.],
B4v;
NiemObr 138;
KochEpit A2,
A3,
A4;
KochFr 33,
42,
76,
95 [2r.],
96 (
11);
KlonŻal B2,
B2v,
C4v,
D4,
D4v;
KochBr 151,
152;
KochMuza 26,
28;
KochPhaen 4;
O nędzni ludźie ſzaleni/ Przécz was rozum nie odmieni?KochMRot Bv,
B2;
WerGośc 219,
248;
O me wielkie poćiechy/ żem rozłącżon z wámiWisznTr 15,
16,
18 [3r.],
20,
21,
22 [2r.] (
10);
BielSen 14;
BielSjem 11,
12;
KochPam 84,
88;
Powiedz Słowienſki rym/o wieloſtrona Lutni złoconaKochPieś 53,
15,
53 [2r.];
ArtKanc A4v,
A5v,
A11,
A15,
A15v (
50);
BielRozm 7,
15;
KmitaPsal A2,
A2v,
A3v [2r.],
A4 [2r.];
KochProp 7;
KochPropKKoch 4;
PaprUp E;
ZawJeft 7,
11 [2r.],
14,
19,
42 (
8);
ActReg 100;
GrochKal 10,
11,
15,
23 [2r.],
24 (
10);
Phil M3,
Q;
GórnTroas 11,
14,
34,
35 [3r.],
37 (
19);
GrabowSet A4v,
B3v,
D3,
D3v,
F (
67);
KochFrag 26,
28,
40,
41,
43,
51;
OrzJan 96,
97 [2r.],
99,
101,
104;
OstrEpit Av,
A2;
O Boże/ [...] ná Hárfie dźieśięćioſtrunney chwalić ćię będę.LatHarktv,
8 [2r.],
11,
13,
17,
19 (
333);
O Błędna Fortuno toć náder przewodźiſz/ [...] Łotry w cżeść wynoſiſz/ á cnotliwym ſzkodźiſzRybGęśli Bv,
D2,
D2v,
D4;
WujNTMatth 6/30,
15/28,
17/17,
s. 89,
Mar 9/19 (
25);
O piekielna hárdośći dokądżeś záſzłá?WysKaz 30,
2,
10 [2r.],
11,
25,
36 (
9);
SiebRozmyśl B2,
B2v,
B3 [2r.],
B3v,
B4 (
64);
WitosłLut A6v;
KlonKr C3,
E4;
O świećie gdźież iuż pokoy złoty.KmitaSpit A3,
A2 [2r.],
B3,
C3,
C5v;
o ślepoto polſkaPowodPr 25,
kt,
25,
48,
51,
53;
O niebo iákoś ſzerokieSkarKaz 245a,
6b,
8a,
43a,
45b,
84b (
45);
tobie iáko imięô młodźieńcze.CiekPotr 71,
39,
46,
50,
55,
60,
82;
CiekPotrHerb )?( 3v;
CzahTr C2v,
H4;
GosłCast 10,
24,
26 [2r.],
27,
28 [2r.] (
28);
O ſzcżęſliwa godzino/ pożądána zdawnáPaxLiz E3,
C3v,
D2;
Gdy ſkarb poſpolity piáſtuią/o Boże iáko ręce ſwoie máżą.SkarKazSej 705a,
659a,
661a,
662b,
666b,
668a (
27);
KlonFlis D4v,
H3;
SkorWinsz A2v,
A3;
SapEpit A2v,
A3,
[B2]v,
B3,
B4;
KlonWor 28,
64;
PudłDydo B [2r.],
B5v,
B6;
CIebie/ wſzego ſtworzenia/o obrońco wieczny Wzywam wątły/ vbogi/ y nigdzie beſpiecznySzarzRyt B2,
Av,
A2,
A4,
B,
Bv (
11).
Użyciawielokrotne:dwukrotne (113),trzykrotne (25),czterokrotne (1),pięciokrotne (2):March1Wiet Av;OpecŻyw 3v,6,6v,18,19 (16);PatKazI 18;PatKazII 29v;O ſynouye adamouyO ſynouye eueO zatraczeny grzeſzny podnyeſzczye uaſſe duſſePatKazIII 106v,107;LubPs F;KrowObr 96v,149,164v,167,175v,219;O bezecne łákomſtwo/o márna zazdrości/ Coż to dwoie przynośi ná ſwiát dziwnych złości.RejWiz 174v,11,50v,65,65v,83 (16);LeopZach 11 /17;RejZwierz 109v,128;BibRadz 1.Reg 1/11;O święta Polſko náſzá/o wielebna wolnośći gardł y ſtátkow náſzych.OrzRozm L3v;GrzegRóżn O,Ov;RejAp 38v;HistRzym 15;RejPos 144,173v,175,175v,192v (19);RejZwierc 191,246v,258v;WujJud 71v;BudBibIudith 9/13;CzechRozm 44;ModrzBaz 50v;O pánie/o boże náſz/ ty chćiéy o nas rádźićKochPs 163,6,27,58,140;O dziewictwo ſkárbie nieprzebrány:o dziewictwo/ więńcu nigdy nie zwiędły:o dziewictwo kośćiele Boży y mięſzkánie Duchá S.o dziewictwo droga perło/ poſpolitym nięznáioma [!]/ y ktorey niewiele ich náyduie: o wſtrzymiwáłośći/ przyiaćiołko Boża od świętych wychwalona.SkarŻyw 393,245;KochTr 4,5,15;O moię miłe nabożeńſtwo:oratitionabileobſequium:o prawdo nieprawdźiwa co wizytko dobre nicuieſz etc.CzechEp 84,248;ô głupié/ô myśli ſzaloné.KochFr 106,105;KochMuza 26;WisznTr 31;ArtKanc D4v,I7v,R18–R18v;PaprUp D;ZawJeft 44;GórnTroas 52,53,68;O ſłodki Iezu/ wybaẃ mnie z mey trwogi/O Iezu/ ſtrożem bądź/ duſzy vbogi. Pomoż/o Iezu/ wniść w śrzod twych wybránych/O zbáwicielu [...] Przyimi łzyGrabowSet P;O Boże/ Boże/o Boże moy wiecżny/ Obácż/ proſzę ćię/ vćiſk moy ſerdecżnyGrabowSet S3v,H4,K2,P,Pv,P3 (12);KochFrag 52;OrzJan 52-53;LatHar 24,25 [2r.],83,99,149 (13);KołakCath B3‒B3v;RybGęśli Dv;WysKaz 2;SkarKaz 457b,489b;O moy oycze,o oycze, witay zdrów Z tey drogi.CiekPotr 90,82;GosłCast 12;O wielmożni Pánowie/o źiemſcy bogowie/ mieyćie wſpániáłe y ſzerokie ſerce ná dobre bráćiey ſwoiey/ y narodow ſwoichSkarKazSej 670a;KlonWor 29.
Użyciazdwukrotnym,niekiedyztrzykrotnymwołaczem [konstrukcjetypu:o +wołacz +wołacz (20),wołacz +o +wołacz (7),o +wołacz +wołacz +wołacz (2),o +wołacz +wołacz +o +wołacz (1),o +wołacz +o +wołacz (1)] (33):OpecŻyw 77;Smieieſz śię zapamiętałyo barzo zápamiętałyMurzHist Q4;KrowObr 37,149 [2r];BibRadzGen 15/2,8,Ps 69/7,2.Mach 1/24,Luc 13/34;BudBibIs 29/1,Iudith 9/3;BiałKaz C3v;KochPs 30;MEżu móy/o móy mężu/ śmierć nielutosćiwa Mnie ſmutną ztobą dźieliKochFr 123,125;GrabowSet F2v,Kv,N2,N2v,S3v [2r. ];O Alberte Alberte/ tóżeś bárzo głupiWyprPl B3;O Iezu/ Iezu/ Iezu/ rácżże być miłośćiw mnie grzeſznemu.LatHar 148,24 25,29,51,148;CiekPotr 90 [2r.];O niewiáſto/ niewiáſto/ [...] Piérwſzéy śmierci przyczynoGosłCast 15,48.
Połączeniazinnymwykrzyknikiemorazzwołaczem: »ach (ach) o« (3):Acho moy námileyſſy ſynu/ [...] kto mi to może datz ijżbych za ćię vmarlaOpecŻyw 111;Ah, áh,o Dobrochowſki, áho DobrochowſkiCiekPotr 82.
»o (wszechmogący) (Panie) Boże« (11):GrzegRóżn F4;Mącz 83d,323a;SkarŻyw 75;O Boże/ co tu tákich ieſt/ coby ie ze ſkały w ogień proſto zrzucáć trżebá.GórnRozm G3v;GórnTroas 36,61,63;CiekPotr 12,39,81.
Fraza: »o czasy, o obyczaje« [przekładłacińskiego:otempora,omores] (1):Przed náſzym wiekiem/ kiedy był iáki śláchecki ziazd/ tedy [...] ćiáłá ſwe ćwicżyli/ [...] Teraz ſklenicámi fie potykáią/ iákoby ieden drugiego przemogł y powálił.O cżáſy/o obycżáie.PowodPr 73.
β.
Wykrzyknikjestoddzielonyodwołaczazdaniemlubczęściązdania(98):
BierRaj 17v;
O iako ſlodnie w vſciech moijch mily panie ſlowo twoie.OpecŻyw 168v,
20,
23 [2r.],
30,
134,
[162];
O yakoſz chwalebne twoye począczye myla pannoPatKazII 20;
O yako czudnaſz namylſza moya zroſtem twym przyrownana palmyePatKazIII 118v,
92;
WróbŻołt 91/6,
103/24;
RejPs 152v;
RejJóz N4;
LubPs C,
D2,
H2v,
L,
Lv,
S6v (
13);
KrowObr 32,
81,
161:LeszczRzecz A5v;
BielKron 42v,
458v;
RejAp 21v,
28v,
31v,
33v,
43v,
45v,
88;
RejPos 55,
67,
79v,
113,
120v (
13);
O pomnicie ſie zli ludzie co cżynicieRejZwierc 86,
92v,
100,
174v;
CzechRozm 225v;
ModrzBaz 144;
SkarŻyw 173,
583;
MWilkHist L;
StryjKron 532;
O nędzna twoiá mocy/ nikcżemny SzátánieReszPrz 6;
ArtKanc B20,
K7v,
N16v;
GrabowSet Y2;
LatHar 53,
98,
271,
447,
600,
601;
SiebRozmyśl F4,
G,
H4v;
PowodPr 4;
GosłCast 52,
56;
ZbylPrzyg A4v;
SzarzRyt D4.
Użyciedwukrotne (3):O iáko ſą iáſne/o iáko ſą ſpráwiedliwe drogi y poſtępki twoie náſz miły pánie.RejAp 29,22;RejPos 337v.
Frazy: »o nie daj Boże« (
1):
O nie day tego Boże/ by krew brata mego Miała mnię gdy pokropić/ y tak wiele złegoRejJóz A7v.
»o uchowaj Boże« (1):O uchoway Bo że/ ábiś go tákim ſynem wierzyć y wyznawáć miáł.BiałKaz G4.
»o witaj(że)« (8):RejJóz P7v;O Witayże witay/ ma miła ſtárośćiBielKom B;RejZwierc 31;CzechRozm 40v;MWilkHist G2v,I;O witay przyiacielu y moy rowienniku.CiekPotr 5,81.
γ.Wołaczpoprzedzazdanierozpoczynającesięwykrzyknikiem(3):Wſzytkaſz czudna przyaczyolko moyao yako czudna yeſteſzPatKazIII 128;Pánie Pánie náſz/o iáko ieſt dźiwne imię twoie po wſzyſtkim świećie.LatHar 53,86.
b.
Wpołączeniuzmianownikiemrzeczownikawfunkcjiwołacza(13):
α.Wykrzyknikbezpośredniopoprzedzamianownik(11):O ſędźia nienágániony/ Ty ſam rácz ná wſzytki ſtrony Ziemie ſądźić práwem ſwoimKochPs 124,68;O Stároſtá ná Muſzynie Ty ſię znaſz dobrze ná winieKochFr 126;KochPam 85,86;KochPieś 39;KmitaPsal A3;GrabowSet Q2,Q3v;LatHar 37,47.
β.Wykrzyknikjestoddzielonyodmianownikazdaniemlubczęściązdania(2):OpecŻyw 185;O zlutuyże ſie W. K. zacność á vlecż to chore ćiáło/ ktorego ſam głową racżyſz byćLeszczRzecz A5v.
c.
Wpołączeniuzmałoprzyswojonymiimionamiwłasnymi (Va.Nwfunkcjiwołacza)(54):
OpecŻyw 190;
PatKazI 1v;
BielŻyw 4;
Miey nadzieieo Iſrael w panie bodze [SperetIsraelinDomino]WróbŻołt 130/3;
O miły Alexander przecż od ſwych Mácedonow precż odchodziſz?HistAl N3v;
LubPs hh,
hh4;
KrowObr 173,
176 [2r.],
176v [3r.],
217v [2r.];
BibRadz 2.Reg 20/1,
Ez 38/16,
39/1,
Dan 4/6,
Os 11/8 [2r.];
OrzRozm N4,
P2;
O Báláách y Mádiánitowie/ muſzę to nád wolą Bożą vcżynićBielKron 43,
89,
126v;
O miły Alcion nic mi cie nie żal żeś vmárłRejZwierc 153v,
149;
BudNT Ii6;
O Tales iużći powiem o tey cney oſobiePaprPan D2;
KochFr 54;
O głupi Midá/ widźiſz/ że nietylko vſzy/ Ale y rozum ośli nośiſz przy ſwéy duſzy.KochDz 107,
108;
A tyo Vránia/ życz mi łáſki ſwoiéyKochPhaen 1;
GórnTroas 23;
O Márya [...] pokaż miłoſierdźie nádemnąLatHar 72,
228,
471,
486 [2r.],
504 [6r.],
505 [6r.];
Zyy namo SymonidesGosłCast 10.
Użyciedwukrotne (1):O Márya rządz wſzyſthkim Swiátem.O Márya rátuy nasKrowObr 176.
Użyciazdwukrotnymitrzykrotnymmianownikiemwfunkcjiwołaczategosamegoimieniawłasnego (2):GliczKsiąż F2;Potym kazał Cyrus ſpalić Krezá. A gdy ná drwiech leżał/ wołał:o Solon Solon.BielKron 112.
α.Wykrzyknikjestoddzielonyodrzeczownikazdaniem(1):O kámień łatwiey Márya Iuż odwálony/ widzę ia.MWilkHist G4v.
d.Zezdaniemprzydawkowymwfunkcjiwołaczawprowadzonymprzezzaimekwzględny „który”(5):O Który świátem władaſz/ y króluieſz wiecznie/ Powſtáń pánieKochPs 96,20,31;ô który z ſuchéy ſkáły zdroie Nieſłycháné pobudzaſz/ okaż dáry ſwoie.KochFr 125;GrochKal 11.
e.Z2sgimp (zelipsąwołacza)(5):OpecŻyw 23;On ſie rzkomo porwawſzy/o ſtoy ſpádnieſz z gory/ Ale pocżkay iże cie dowiodę do dury.RejFig A5v;RejAp 87v;o to iuż tákiego [przyjaciela] choway zá ſkarbRejZwierc 90,92v.
f.Użyciadwukrotnewkonstrukcjitypu:o +zdanie,o +wołacz(3):O gdzieżes iuż o duſſo rozumná bożym obrazem okráſſonáOpecŻyw 134v;O blogoſlauyony symeonye o naſcząſznyeyſze twoye bylo zaſzlepyenye ktore dalo ſzwyatu oſzwyeczenyePatKazII 61–61v;SiebRozmyśl E.
g.Użyciawielokrotnewkonstrukcjachtypu:o +wołacz,o +mianownikwfunkcjiwołacza (3);o +wołacz,o +wołacz,o +mianownikwfunkcjiwołacza(2):O nędzna mizeryo/ o pycho nádęta/O bezecna ſwawola/ á zła myſl przeklęta.RejWiz 169;O Abrámie miłoſniku Boży/o Izaák od Bogá vmiłowány/ modlćie ſie zá nas do Bogá.BielKron 457;O miła Antichryſtowſka Teologia/o miłe wymowy Boże/ toć ták maćie być mowione:o niezbedna logiko/o rozumie/o Filozofia/ cżegożeśćie nábroiły.CzechEp 183;SkarKazSej 681a.
h.Użyciawielokrotnewkonstrukcjachtypu:o +wołacz [...]o +2sgimp[wtym:o +wołacz [...]+trzykrotneo +2sgimp (1)](14):O Naświętſza dźiewico/ błogoſłáwiona porodźićielko páná náſzégo Iezuſá Kryſtuſá/ przypominam twéy naświętſzéy miłośći ono twoie wielkié weſele/ [...]O ráczyſz ſię do iego naświętſzéy miłośći przyczynić zá mnąSiebRozmyśl G2v;Wtore weſele twoie byłoo naświętſza dźiewico błogoſłáwiona/ kiedyć Aniół Gábriel zwiáſtował [...]O ráczyſz ſię do ſyná ſwégo námilſzégo przyczynić zá mnąSiebRozmyśl G3–G3v,G3v–G4,G4v,H–Hv,Iv–I2,I2–I2v (14).
![[zaloguj się]](/image.pl?url=http%3a%2f%2fspxvi.edu.pl%2fstatic%2fimg%2ficons%2flock.55d5b47a78d5.png&f=jpg&w=240 "Zaloguj się")
![[pdf]](/image.pl?url=http%3a%2f%2fspxvi.edu.pl%2fstatic%2fimg%2ficons%2fdocument-pdf-text.783deef3e87f.png&f=jpg&w=240 "Pobierz artykuł hasłowy w formacie PDF")
![[Słownik Polszczyzny XVI wieku]](/image.pl?url=http%3a%2f%2fspxvi.edu.pl%2fstatic%2fimg%2fspxvi-logo.9e6c364a84ff.png&f=jpg&w=240){kind=logo}
![[Szukaj]](/image.pl?url=http%3a%2f%2fspxvi.edu.pl%2fstatic%2fimg%2ficons%2fmagnifier-left.03d386f15d93.png&f=jpg&w=240)