1.De praedicabilibus, tract. 2 (Borgnet ed., vol. 1) p. 17b:“Universale autem est, quod cum sit in uno, aptum natum est essein pluribus.”
2.Ibid., p. 24a:“Nos autem quantum sufficit praesenti intentioni ista solventes,dicimus quod universale triplicem habet considerationem, scilicetsecundum quod in seipso est natura simplex et invariabilis; et secundumquod refertur ad intelligentiam; et secundum quod est in isto vel inillo.”
3.Ibid., p. 24b:“Universalia, hoc est, naturae quae universalia vocantur,secundum se accepta, sunt et verissime sunt ingenerabilia etincorruptibilia et invariabilia.”
4.Ibid., p. 25a:“Ad huc autem secundum quoddam esse sunt in intellectu: et hocdupliciter, scilicet in intellectu per cognitionem causante et agente,et in intellectu cognoscente per abstractionem ea per universalitatemagente et educente.”
5.Ibid., p.24b-25a: “Sunt etiam extra, vel praeter intellectum solum, nudum,et purum, … in rebus sunt, scilicet secundum esseindividuatum.”
6.Summa decreatures: de bono, I, 1, 1 (Cologne ed., vol. 28) p. 12.
7. Cf.Sent., I, 5, 6 (Borget ed., vol. 25), p. 184.
8. Cf.De XVproblematibus., prob. 2 (Mandonnet ed.), p.35 andDeintellectus et intelligibili, II, tr. 1, cap. 8 (Borgnet (ed.),vol. 9), p. 515b.
9. Cf.Sent., II, d. 8, a. 10, ad q. (Borgnet ed., vol. 27), p. 186:“Intellectus noster omnem scientiam accipiens exphantasmate.”
10.Parva naturalia: De intellectu et intelligibili, 1, I, tr. 1, c. 4(Borgnet ed., vol. 9), p. 482: “Sicut ergo dicimus animam essecausam corporis animati et motuum et passionum eius secundum quod estanimatum, ita debemus dicere intelligentiam infimam esse causam animaecognitivae secundum quod est cognitive, eo quod cognitio animae quaedamest resultatio luminis intelligentiae.”
11.Dehomine, tr. 1, q. 56, a. 6 (Borgnet ed., vol. 35), p. 476:“…intellectus agens sicut efficiens et forma, intellectusautem possibilis sicut recipiens et subiectum intelligibilium, et hocest proprie loqui.”
12. Cf.Deanima, III, tract. III, c. 11 (Borgnet ed., vol. 5), p. 386-387:“Tunc adhaeret intellectus agens possibili sicut forma; et hocsic compositum vocatur a Peripateticis intellectus adeptus etdivinus.” For an analysis of theintellectus adeptus seeL. A. Kennedy, “The Nature of the Human Intellect According toSt. Albert the Great,”Modern Schoolman, vol. 37 (1960),p. 132.
13.Super Dionysii mysticam theologiam, c. 1, (Cologne ed.,vol. 37, 2), p. 456: “…quia cum divina veritassuperet nostram rationem, nos ex nobis eam manifestare non possumus,nisi ipsa se dignetur infundere; ipsa enim est magister interior, sinequo frustra laborat magister exterior, ut dicitAugustinus.”
14. Cf.Sent., I, d. 2, a. 5 sol. (Borget ed., vol. 25), pp. 59-60:“Sed aliter dicendum, scilicet, quod lux intellectus agentis nonsufficit per se, nisi per applicationem lucis intellectus increati,sicut applicatur radius solis ad radium stellae. Et hoc contingitdupliciter, scilicet, secundum lumen duplicatum tantum, vel etiamtriplicatum: duplicatum ut si fiat coniunctio ad lumen intellectusincreati, et illud lumen est interior magister … et Augustinusdicit hoc contingere multis modis.”
15.SuperDionysii mysticam theologiam, c. 1, (Cologne ed., vol. 37, 2), p.461: “…divinis luminibus, idest a deo nobis immissis,debemus inhaerere non sicut obiecto, sed sicut his sub quibus videturobiectum, confortantibus intellectum nostrum, quia in eis non sistitdesiderium sicut in summo bono.”
16.Summa, I, tr. 3, q. 15, c. 3, a. 3 (Cologne ed., vol. 34), p.81: “Concedendum enim est, quod sine lumine illustranteintellectum nullius cogniti intellectus noster possibilis receptivusest. Per hoc enim lumen efficitur intellectus possibilis oculus advidendum; et hoc lumen ad naturalia recipienda naturale est, adcredenda vero gratuitum est, ad beatificantia autem gloriaest.”
17.Parvanaturalia: De intellectu et intelligibili, 1, I, tr. 3, c. 2(Borgnet ed., vol. 9), p. 500: “Quaedam [intelligibilia] autemluce sua nostrum intellectum qui cum continuo et tempore est, vincentiasunt, sicut sunt manifestissima in natura quae se habent ad nostrumintellectum, sicut lumen solis vel fortissime scintillantis coloris adoculos noctuae vel vespertilionis. Quaedam autem non manifestantur nisilumine alieno, sicut ea quae ex primis et veris accipiuntfidem.”
18. Cf.Super ethica, prol. (Cologne ed., vol. 14, 1), pp. 1 –2.
19.Loc.cit.,p. 2: “Ad primum in contrarium dicendum, quod si consideretur mossecundum id quod est, sic est a causa non necessaria et non cadit indemonstratione scientiae. Si autem consideretur secundum intentionemsuam et rationem, sic rationes morum sunt necessariae, et de his potestesse scientia, sicut etiam ipsa generabilia et corruptibilia sunt acausis contingentibus, tamen de eis est scientia naturalis secundumrationes universales ipsorum.”
20.Ibid., 1, Ilect. 3 (Cologne ed., vol. 14, 1), p. 18: “Quaedam autem incivilibus sunt distributa in multa sicut virtus in species suas, etquantum ad hoc dicit: universaliter, quaedam vero in cognita ex multissicut temperantia ex omnibus suis circumstantiis.”
21.Ibid.,prol. (Cologne ed., vol. 14, 1), p. 2: “Ad secundum dicendum,quod scientia morum potest considerari dupliciter, scilicet aut ututens aut ut docens; unde quamvis ad usum scire non multum valeat,tamen ad doctrinam multum valet.”
22.Ibid.,prol. (Cologne ed., vol. 14, 1), p. 4: “Dicendum, quod dupliciterpotest considerari scientia ista: secundum quod est docens, et sicfinis est scire, vel secundum quod est utens, et sic finis est, ut bonifiamus.”
23. Loc.cit., p. 4: “Dicendum, quod modus huius, inquantum est utens, estpersuasivus, inquantum est docens, est demonstrativus sicut cuiuslibetalterius scientiae.”
24.Ibid., 1,VI, tr. 2, c. 23 (Cologne ed., vol. 14, 1), p. 4: “Cum autemambae [universalium et singularium cognitionem] sint in prudentia, unaerit architectonica, hoc est princeps et ordinatrix alterius, alteraautem ususalis et ordinata. Quae enim circa universalia est, theoricaet architectonica est; quae vero circa singularia, usualis est etpractica.”
View this site from another server:
The Stanford Encyclopedia of Philosophy iscopyright © 2023 byThe Metaphysics Research Lab, Department of Philosophy, Stanford University
Library of Congress Catalog Data: ISSN 1095-5054