Samolot – załogowy bądź bezzałogowystatek powietrzny cięższy odpowietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dziękisile nośnej wytwarzanej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach, względem statkuskrzydeł.Ciąg potrzebny do utrzymaniaprędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcejsilników.
Wyróżnia się dwa rodzaje napędów:
śmigłowy, w którymmoment obrotowy silnika zamieniany jest na ciąg za pomocąśmigła; do takiego napędu stosuje się silniki tłokowe lub turbinowe,
odrzutowy, w którym ciąg wytwarzany jest bezpośrednio w silniku; zwykle stosuje się silniki turboodrzutowe, silniki rakietowe wykorzystywane są głównie w konstrukcjach eksperymentalnych lub jako napęd pomocniczy przy starcie.
Ludzie od niepamiętnych czasów marzyli olataniu. Na podstawie obserwacjiptakówLeonardo da Vinci (1452–1519) zaprojektował pierwsząlotnię. Pionierzy latania, tacy jak NiemiecOtto Lilienthal (1848–1896), udowodnili, żeszybowiec może wynieść człowieka w powietrze.
Pod koniec XIX w. wielu wynalazców próbowałoskonstruować samolot, czyliszybowiec z napędem. Udało się to dwóm Amerykanom braciom Orville’owi (1871–1948) i Wilburowi (1867–1912)Wrightom, którzy zbudowali samolot poruszanysilnikiem tłokowym i w 1903 roku dokonali pierwszego kontrolowanego przelotu[1]. Trwał on 12 sekund. Tego samego dnia bracia dokonali kolejnych trzech przelotów, w których samolot przeleciał 270 metrów, a najdłuższy lot trwał 59 sekund. Ten rok uznaje się za początek ery samolotów. Bracia Wright nie byli jednak pierwszymi, którzy zasłużyli się na polu budowy samolotów. Pierwszym człowiekiem, o którym można powiedzieć, że podróżował na pokładzie samolotu, byłClément Ader (1841–1925), który wzniósł się maszyną napędzanąsilnikiem parowym.
Pierwsze prace nadsilnikiem odrzutowym prowadzono w latach 30. XX wieku. Silniki tłokowe okazały się niezbyt przydatne przy dużych prędkościach oraz na znacznych wysokościach, gdzie powietrze jest rozrzedzone. Potrzebny był nowy typ silnika. Już w latach 30. XX w. brytyjski inżynierFrank Whittle (1907–1996) opatentował projekt silnika odrzutowego, ale pierwszym odrzutowcem był niemieckiHeinkel He 178, poddany próbom w 1939 roku. Brytyjskie i amerykańskieodrzutowce pojawiły się niedługo potem, w czasie drugiej wojny światowej. Dzisiejsze tego typu samoloty mogą pokonać barieręprędkości dźwięku[2].
Polską nazwę „samolot” wprowadziłWładysław Umiński, używając jej po raz pierwszy w swojej powieściSamolotem naokoło świata z 1911[3].