Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Andrzej Lam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Andrzej Lam
Ilustracja
Andrzej Lam (2015)
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

26 grudnia 1929
Grudziądz

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: filologia polska, historia i teoria literatury, literaturoznawstwo
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1964

Habilitacja

1976

Profesura

1979

Funkcja Jednostka PAN

Członek Prezydium
Komitet Nauki o Języku Polskim (1979–1981)

Profesor emeritus
Uczelnia

Uniwersytet Warszawski

Zakład

Teorii Literatury i Poetyki w Instytucie Filologii Polskiej (1970–1982),
Historii Literatury Polskiej XX wieku (1982–2001)

Stanowisko

kierownik

Okres zatrudn.

1951–2001

Uczelnia

Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku

Wydział

Filologii Polskiej

Okres zatrudn.

2004–2014

Odznaczenia
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia PolskiKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiMedal Komisji Edukacji NarodowejZłoty Krzyż ZasługiBrązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota)
Multimedia w Wikimedia Commons

Andrzej Lam (ur.26 grudnia1929 wGrudziądzu) –polski historykliteratury i krytyk, polonista, tłumacz poezji łacińskiej i niemieckiej, profesor nauk humanistycznych. CzłonekTowarzystwa Naukowego Warszawskiego[1]. Pseudonimy i kryptonimy literackie:A.L.; (al); alm; Andrzej Zbigniew; Armin; Konrad Wartburg; Old Lord; (zr)[2]

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Związany zUniwersytetem Warszawskim (1951–2001) i zAkademią Humanistyczną im. A. Gieysztora w Pułtusku (2004–2014). W roku akademickim 1982/1983 wykładał literaturę polską na Uniwersytecie Jana Gutenberga wMoguncji.

Należał do zespołu założycielskiego„Przeglądu Humanistycznego”[3]. Był redaktorem dwutygodnika literackiego„Współczesność”[4], współredaktorem„Miesięcznika Literackiego” i„Rocznika Literackiego”[5]. Redaktor edycjiPismKarola Irzykowskiego. Wydał z rękopisu wspomnieniaStanisława LamaŻycie wśród wielu iMieczysława JastrunaPamięć i milczenie. Wraz zArturem Hutnikiewiczem był współredaktorem przewodnika encyklopedycznegoLiteratura polska XX wieku. Przewodniczył juryWarszawskiej Premiery Literackiej 1985–2009[6].

PrzełożyłDzieła wszystkieHoracego (1992) i utwory poetów niemieckich:Pieśń o Nibelungach, pieśniminnesingerów, dziełaWolframa von Eschenbach,Sebastiana Branta,Anioła Ślązaka,Johanna W. Goethego,Fryderyka Schillera (odaDo Radości),Fryderyka Hölderlina,Novalisa,Józefa Eichendorffa,Henryka Heinego,Edwarda Mörikego,Fryderyka Nietzschego,Stefana George,Rainera M. Rilkego,Georga Trakla,Ernsta Stadlera,Georga Heyma,Gottfrieda Benna,Paula Celana i in.

Prace historyczno- i teoretycznoliterackie A. Lama dotyczą nurtów awangardowych w literaturze XX wieku, języka poetyckiego, wątków tradycji literackiej ujętych komparatystycznie (Kochanowski iHoracy,Mickiewicz iAnioł Ślązak, polskimodernizm i niemieckiekspresjonizm). Obszerniejsze studia poświęcił twórczościWacława Sieroszewskiego (był współredaktorem wydania jegoDzieł),Karola Irzykowskiego,Bolesława Leśmiana,Juliana Przybosia,Jerzego Szaniawskiego,Władysława Broniewskiego,Konstantego I. Gałczyńskiego,Władysława Sebyły,Witolda Gombrowicza,Mariana Hemara,Aleskandra Janty,ks. Jana Twardowskiego,Karola Wojtyły,Tadeusza Różewicza,Wisławy Szymborskiej,Zbigniewa Herberta,Stanisława Grochowiaka.

Ważniejsze publikacje:

  • Jan Kochanowski. Andrzej Frycz Modrzewski. [W:]Wielcy Polacy Odrodzenia, 1956
  • Wiersze i krajobrazy. Antologia poetycka (wspólnie z J. Trznadlem), 1960
  • Opisanie z pamięci. Antologia poetycka londyńskiej grupy „Kontynentów”, 1965
  • Wyobraźnia ujarzmiona, 1967 (szkice lit. i rozprawy)
  • Polska awangarda poetycka. Programy lat 1917–1923, t. 1Instynkt i ład, t. 2 Manifesty i protesty (Antologia), 1969; wyd. rozszerz. 2023
  • Kolumbowie i współcześni. Antologia poezji polskiej po roku 1939, 1972; 2. wyd. 1976
  • Z teorii i praktyki awangardyzmu, 1976
  • Marksizm i literaturoznawstwo współczesne. Antologia (wspólnie z B. Owczarkiem), 1979
  • Ze struny na strunę. Wiersze poetów Polski Odrodzonej 1918–1978, 1980
  • Mainzer Vorlesungen über die polnische Literatur seit 1918, München 1983
  • Lupus in fabula. Szkice literackie, 1988
  • Literatur Polens 1944 bis 1985. Einzeldarstellungen, oprac. zespół autorów pod kier. A.Lama., Berlin 1990
  • Die literarische Avantgarde in Polen. Dichtungen–Manifeste–Theoretische Schriften, przeł. Z. Wilkiewicz, Tübingen 1990
  • Inne widzenie. Studia o poezji polskiej i niemieckiej, Warszawa 2001
  • Poznać to, co mówimy. Prace filologiczne i wspomnienia, 2009
  • Portrety i spotkania, 2014; wyd. zmienione 2018
  • Anioł Ślązak Mickiewicza, 2015
  • Polonistyka warszawska po wojnie, w:Nasz Uniwersytet. Wspomnienia pracowników UW, 2016
  • Antologia niemieckiej poezji klasycznej od średniowiecza do Celana; wyd. 2. rozszerz. 2023

Andrzej Lam jest synem Longina[7] i Janiny z domu Zgórniak, jest synem bratankaJana i bratankiemStanisława iWładysława. Ożenił się w 1960 roku z Donatą Świtalską (zm. 2021[8]).

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 5, 1997, s. 9–13 it. 10 (uzupełnienia), 2007, s. 523–524.
  2. Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI wieku. [dostęp: 2024-12-26]
  3. A. Lam,„Przegląd Humanistyczny” w sporze o nowoczesność, w:PH – 50 lat, 2007.
  4. A. Lam,Epizod ze „Współczesnością”, w:Poznać to, co mówimy, s. 153–181.
  5. A. Lam,Zofia Szmydtowa jako redaktorka „Rocznika Literackiego”, RL 1977, 1980.
  6. Książki Warszawskiej Premiery Literackiej, rozmawia B. Petrozolin-Skowrońska, w: „Kronika Warszawy", 2013, nr 2.
  7. Słownik badaczy literatury polskiej, red. J. Starnawski, t. IV, 2001, s. 210:Lam Longin Ryszard.
  8. Nekrolog Donaty Lam.

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Identyfikatory zewnętrzne:
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrzej_Lam&oldid=75699647
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2025 Movatter.jp